|
De arbitrii vero libertate quantum ad eumdem statum spectat, in
praesenti adjicimus. Liberum arbitrium hominem habuisse ante peccatum
nullatenus ambigendum est, ea sane libertate qua potuit sive ad bonum
sive ad malum voluntatis suae appetitum inclinare. Ad bonum quidem
adjuvante gratia; ad malum vero solum Deo permittente non cogente. Prima
ergo libertas arbitrii fuit posse peccare et posse non peccare, sicut
ultima erit libertas posse non peccare et non posse peccare. Prima
libertas ad bonum quidem adjutorium habuit, sed ad malum infirmitatem
habuit; sic tamen ut nec ad bonum cogeretur, nec contra malum teneretur.
Ultima libertas in bono gratiam habebit, in malo infirmitatem non
habebit, nec solum gratiam in bono adjuvantem, sed etiam contra malum
confirmantem; adjuvantem, ut sit posse non peccare: confirmantem, ut sit
non posse peccare. Media libertas post peccatum quidem ante reparationem
gratiam non habet in bono, sed infirmitatem in malo, et idcirco in ea
est posse peccare, non posse non peccare. Posse peccare, quia libertatem
habet sine gratia confirmante; non posse non peccare, quia infirmitatem
habet sine gratia adjuvante. Media libertas post reparationem, ante
confirmationem habet gratiam in bono, infirmitatem in malo: gratiam in
bono adjuvantem propter libertatem; et gratiam contra malum adjuvantem
propter infirmitatem, ut sit in ea posse peccare propter libertatem et
infirmitatem, et posse non peccare propter libertatem et gratiam
adjuvantem, nondum tamen non posse peccare propter infirmitatem adhuc
perfecte non ablatam; et propter gratiam confirmantem adhuc perfecte non
consummatam. Cum autem infirmitas tota e medio sublata fuerit, et gratia
confirmans fuerit consummata, erit non posse peccare. Non quia vel tunc
aut arbitrii libertas aut naturae humilitas destruatur, sed quod gratia
confirmans (qua praesente peccatum nequaquam inesse potest) amplius non
auferatur.
|
|
