|
Quia vero homo ex duplici natura compactus fuerat, ut totus
beatificaretur, duo ejus illi bona; conditor a principio praeparabat
unum visibile, alterum invisibile. Unum corporale, alterum spirituale.
Unum transitorium, alterum aeternum. Utrumque plenum et utrumque in suo
genere perfectum. Unum carni, alterum spiritui, ut in uno sensus carnis
ad jucunditatem foveretur, in altero sensus mentis ad felicitatem
repleretur. Carni visibilia, spiritui invisibilia; carni ad solatium,
spiritui ad gaudium. Ex his bonis unum dedit, alterum promisit. Unum ut
gratis possideretur, alterum ut per meritum quaereretur. Quod visibile
bonum erat, gratis dedit, quod invisibile erat merito quaerendum
proposuit, ut ex dono gratuito probaretur et excellentia promissionis,
et fides promittentis. Si enim tale et tantum est quod gratis dedit,
quale et quantum esse putandum est illud pro quo servitium quaerit?
Rursum si bonitas tanta illi inerat ut nihil meritis tam multa daret,
quomodo malitia ei inesse poterit ut servientes non remuneraret? Ad hoc
spectabat quod visibilia omnia gratis data sunt homini; et continuo
creatus, dominus rerum constitutus est. Post ea vero obedientia injuncta
est illi, et praeceptum datum, ut primum mereretur, deinde
remuneraretur. Non remuneraretur in his quae jam data fuerant in dono,
sed in iis quae proposita fuerant in dono, sed in iis quae proposita
fuerant in praemio. Neque vero idcirco servitium ab homine quaesitum
est, quod omnipotens conditor hominis a se facti servitio indigeret, sed
ut ipse homo vera bona merito acquisita gloriosius possideret. Et quia
plus erat summae bonitati et meritum dare et praemium, quam sine merito
solum praemium; pro temporalibus autem et transitoriis homo servire non
debuit ne dignitas humanae conditionis ad utilitatem deduceretur, si pro
his quae subjecta illi fuerant, servire cogeretur. Propter hoc
invisibilia quasi vera bene servienti post meritum promittuntur; ista
autem quasi modica et transitoria gratis inter merendum adjiciuntur.
Ista interim ad solatium, illa postea ad gaudium; ista ad
sustentationem, illa ad glorificationem. Sine illis non potest homo
beatificari in patria, sine istis non potest sustentari in via. Propter
quod talis factus est homo ut interim nunc ad tempus istis indigeret,
quatenus per ista indigentiam suam in illis agnosceret, et ut
intelligeret ipsa quia quod erat bonum sibi sufficiens, non erat nisi
illud quoque habere mereretur bonum a quo erat. Hoc autem bonum illi
fuit, quod ipse sibi sufficiens non fuit. Magna quippe dignitas humanae
conditionis, quod talis facta est, ut nullum ei bonum praeter summum
sufficeret. Et rursum magna libertas, quod interim arbitrio suo dimissa
est ut ad ipsum bonum summum cogi non possit, quatenus sola voluntate ad
illud iret, quod sola dilectione possidere deberet. Ut ergo interioris
vitae bonum quaerere addisceret; exterior vita ejus talis est facta ut
ad tempus per se stare non sufficiens alio praeter se et extra se bono
sustentante indigeret.
|
|
