TRACTATUS PRIMUS.


CAP. I. De Fide.

Et quoniam fide (tanquam mensura rectitudinis) omnia moderanda sunt, ne quid ut superfluum diffluat, dicente Apostolo: Unicuique Deus divisit mensuram fidei (Rom. XII); de ea in primis est videndum quid sit, et quas partes habeat. Fides, ut ait Apostolus, est substantia rerum sperandarum, argumentum non apparentium (Hebr. XI). Substantia rerum sperandarum quia per fidem in nobis subsistunt speranda. Speranda vocat bona illa aeterna quae desideramus, ut sunt immortalitas, et caetera quae in nobis per fidem jam subsistunt, in futuro per experientiam. Argumentum non apparentium, id est probatio; quia si quis dubitat inde, non possunt aliquando probari humana ratione. Ut si quis quaereret unde scis partum virginis, futurum etiam statum electorum: non habeo aliud argumentum, nisi quod credo indubitanter quod prophetae et alii qui per Spiritum sanctum locuti sunt, super illis dixerant, quos Deus nullo modo falleret, cum in eis loqueretur et miracula faceret. Et cum ex magna parte videam completa quae dixerunt, caetera non dubito complenda quae restant. Est itaque fides substantia rerum sperandarum, quantum ad nos; argumentum non apparentium, quantum ad alios. Sed hac diffinitione magis ostenditur effectus fidei quam quid ipsa sit; nec etiam omnes partes fidei comprehendit, cum speranda non praeterita, sed futura tantum contineat: Quare sic diffiniri potest. Fides est voluntaria certitudo absentium supra opinionem et infra scientiam constituta. Voluntaria; quia non cogitur, absentium, id est sensibus corporis non subjacentium; supra opinionem, quia plus est credere quam opinari; infra scientiam, quia minus est credere quam scire. Ideo enim credimus, ut aliquando sciamus.