CAP. XIX. An in morte Christi separata fuerit divinitas ab humanitate.

Praeterea solet quaeri, utrum in morte separata sit divinitas ab humanitate. Quidam volunt dicere quod a carne separata sit divinitas, non ab anima, quibus non est credendum cum dicat Leo papa: Ex quo hominem assumpsit non deposuit. Et hoc omnes religiosi tenent, quod nec a carne nec ab anima separata est illa divinitas post illam ineffabilem unionem. Non enim est divinitas bis incarnata; nec bis assumpsit carnem. Indubitanter ergo ex quo Dei Filius factus est homo, semper Deus homo, et homo Deus. Anima enim separata est a carne; sed divinitas a neutro. Unde et ita exponit Augustinus verba illa:

“Potestatem habeo ponendi animam meam et iterum sumendi eam.”

Non divinitas animam deposuit; sed caro animam posuit in morte, et eam assumpsit in resurrectione. Item in libro ad Felicianum dicit Augustinus: Sicut in sepulcro carnem suam non deseruit sic in utero virginis eam conascendo formavit, sic ergo non discedente vita mortuus est, sic passus est non pereunte vitae potentia. Erat enim uno atque eodem tempore totus in inferno, totus in coelo. Erat apud inferos resurrectio mortuorum; erat super coelos vita viventium. Vere mortuus, vere vivus, in quo et mortem susceptio mortalitatis excepit; et vitam divinitas servata non perdidit.

Opponitur: Si Dei Filius non est separatus ab homine in ipsa morte, ergo nunc non desiit homo esse; sed homo mortuus non est homo; nec igitur tunc erat homo, quod quam frivolum sit manifestum est. Ita enim posset dici: modo non est homo; quia non est animal rationale et mortale, quod penitus falsum est. Cum enim dicebant hoc etiam philosophi: homo mortuus non est homo, vel non est animal rationale mortale: loquebantur de homine secundum hunc statum. Item opponitur: Si tunc erat homo, vel mortalis vel immortalis, sed mortalis non, quia mortuus; immortalis nondum, quia post resurrectionem tantum. Ad quod nos satis concedimus quod nunc nec mortalis, nec immortalis. Objiciunt tamen auctoritatem Anastasii, hanc scilicet: Maledictus qui hunc totum hominem, id est animam et corpus quod assumpsit denuo assumptum vel liberatum post tertium diem a mortuis resurrexisse non confitetur: Fiat fiat. Ad quod dicimus Anastasium loqui contra illos qui negabant ejus resurrectionem: et putabant quod in morte detineretur ille, qui solus inter mortuos liber. Et ideo dixit hominem denuo assumptum, id est liberatum a morte. Item Ambrosius super illud: Clamavit voce magna dicens: Deus Deus meus, quare me dereliquisti? (Matth. XXVII.) Clamat homo separationem divinitatis moriturus. Nam cum divinitas mortis libera sit, utique mors esse non poterat nisi vita discederet; quia vita est divinitas. Sed Ambrosius intellexit divinitatem separari ab homine illo per hoc quod morti exposuit hominem illum, sicut in psalmo: Quare me dereliquisti (Psal. XXI), id est morti exposuisti; non quod derelictus sit, vel ab eo divinitas separata sit. Videbatur enim derelinqui a Deo vel divinitas discedere; cum non ostenderet eum defendendo suam potentiam.