|
Deinde restat videre quales facti fuerint. In prima conditione tria
videntur esse attributa; essentia indivisibilis et immaterialis, et ideo
indeficiens per rationem naturaliter insitam; intelligentia spiritualis;
liberum quoque arbitrium, quo poterat sine violentia ad utrumlibet
propria voluntate deflecti.
Solet a quibusdam quaeri utrum boni an mali, justi an injusti, beati an
miseri creati sunt. Eos fuisse bonos in primo exordio creationis
constare debet, id est sine vitio. Non enim creator optimus auctor mali
poterat esse. Sed nec justi nec injusti tunc fuerunt, nec aliquam
virtutem tunc habuerunt. Est enim omnis virtus meritum, et omne meritum
ex libero arbitrio; sed liberum arbitrium semper est ad futurum et non
est ad praesens et praeteritum. Quod enim est non potest tunc non esse;
et quod non est non potest tunc esse: et ideo in potestate liberi
arbitrii non est. Non igitur erat liberi arbitrii ut tunc essent boni,
quod tunc erant ex creatione; vel mali, quod non erant, sed in posterum
tantum. Sicut aliquis sedens in potestate habet ut stet; sed non tunc,
non enim potest ut tunc stet; sed in futurum. Et ideo dicimus eos in
principio creationis non habuisse aliquam virtutem vel justitiam, nisi
acciperemus virtutem naturalem, ut ratio, ingenium et hujusmodi. Nec
possumus dicere quod injusti essent; quia sine vitio erant. Et cum
essent sine vitio, erant non miseri; cum poena non praecedat culpam, nec
tamen beati; quia non sunt creati in beatitudine, sed ad beatitudinem.
Si tamen aliqua auctoritas dicat eos in ipsa creatione justos vel
injustos vel beatos fuisse, beatitudinem vel justitiam vocat illum
statum sine miseria et sine vitio. Opponitur a quibusdam hoc modo: Si in
principio creationis non habuerunt virtutes et beatitudinem, tunc fecit
Deus eos imperfectos; sed non decuit eum qui summe potens est et
perfecte beatus aliquid facere imperfectum. Sed potest dici quod erant
perfecti; quoniam habebant quidquid habere debebant. Dicitur namque
perfectum tribus modis: secundum tempus, secundum naturam et
universaliter perfectum. Secundum tempus perfectum quod habet quidquid
tempus requirit et convenit secundum tempus haberi; et hoc modo angeli
erant perfecti; secundum naturam quod habet quidquid debitum est vel
expedit naturae suae ad glorificationem; et hoc modo perfecti post
confirmationem fuerunt angeli, quomodo et erunt sancti post
resurrectionem. Universaliter et summum perfectum est cui nihil deest;
quod est solius Dei
|
|
