|
Inter eos qui ceciderunt unus fuit excellentior omnibus aliis, et non
solum illis qui ceciderunt, sed et aliis omnibus eum fuisse
excellentiorem videntur auctores velle. Quemadmodum Job dixit: Ipse est
principium viarum Dei (Job XL). Et in Ezechiele: Tu signaculum
similitudinis plenus scientia et perfectione decoris in deliciis
paradisi (Ezech. XXVIII). Quod sic exponit Gregorius: Quanto in eo
subtilior est natura; tanto in illo imago Dei similius insinuatur
expressa. Item in Ezechiele: Omnis lapis pretiosus operimentum ejus
(ibid.), id est omnis angelus operimentum ejus; quia, ut dicit
Gregorius, in aliorum comparatione caeteris clarior fuit. Unde
appellatus est Lucifer; quia non unus ordo sed unus spiritus putandus
est. Quia, ut dicit Isidorus, postquam creatus est absque aliquo
intervallo profunditatem suae scientiae perpendens in suum Creatorem
superbivit, et ut dicitur in Isaia Deo aequari voluit, dicens: In coelum
conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum, et ero similis
Altissimo (Isa XIV). Similis esse voluit; non per imitationem, sed per
aequalitatem: et non solum aequalis, sed etiam quod superior esse voluit
videtur auctoritas illa velle: Extollitur supra omne quod dicitur aut
quod colitur Deus (II Thes. II).
Et quia contra Creatorem suum in tantum superbivit, dejectus est in
istum caliginosum aerem cum omnibus illis qui ei consenserunt; et hoc ad
nostri probationem ut sint nobis adminiculum exercitationis. Non est eis
concessum habitare in coelo, quae est clara patria; nec in terra, ne
homines nimis infestarent; sed in aere caliginoso qui est carcer eis
usque in diem judicii. Tunc enim detrudentur in barathrum inferni
secundum illud: Ite, maledicti, in ignem aeternum qui praeparatus est
diabolo et angelis ejus (Matth. XXV). Et sicut majoris scientiae sunt
vel minoris, ita habent majores vel minores praelationes; quia quidam
uni provinciae, quidam uni homini, quidam uni vitio praesunt. Unde
dicitur spiritus superbiae, spiritus luxuriae. De hoc autem dubitatio
est utrum modo omnes in isto aere sint usque in diem judicii; an aliqui
eorum in inferno inferiori sint, quod de auctoritate non multum certum
habemus. Quidam tamen volunt dicere quod Lucifer qui plus caeteris
peccavit, statim illuc demersus sit; et etiam quidam ex aliis. Origenes
etiam dicit quod illi qui a sanctis juste et pudice viventibus
vincuntur, non habent potestatem amplius tentandi alios, sed statim
illic demerguntur: quod satis verisimile est. Origenes: Puto etiam sane
quod sancti repugnantes adversus illos tentatores et vincentes minuant
exercitum daemonum velut quam plurimos eorum interimant; nec ultra fas
sit ullum spiritum qui ab ullo sancto caste et pudice vivendo victus
est, iterum impugnare alium hominem.
Sciendum quoque est quod boni angeli ita sunt confirmati per gratiam
quod peccare non possunt; mali autem ita obstinati per malitiam quod
bonum facere non possunt.
Ad hoc opponitur quod liberum arbitrium habent: ergo in utramque partem
possunt flecti Sed inde non dicitur liberum arbitrium, ut in loco suo
ostendemus, sed liberum, id est voluntarium; et boni non necessitate
cogente, sed libera voluntate a malo abstinent; similiter et mali a
bono. Item opponitur de hoc quod Hieronymus dicit: Solus Deus est in
quem peccatum cadere non potest; caetera cum liberi arbitrii sint in
utramque partem flectere voluntatem suam possunt. Sed qualiter hoc
intelligendum sit, ex his verbis Isidori conjicere possumus. Angeli
mutabiles natura; immutabiles gratia. Unde videtur concedendum: Boni
angeli possunt peccare ex sua natura, id est, eorum natura non ad hoc
repugnat, nec tamen concedendum est, boni angeli possunt peccare, sed
potius non possunt peccare, id est gratia per quam sunt confirmati ad
hoc repugnat. Et quanquam mali sint per malitiam obstinati, tamen
vivacem sensum non amiserunt: Quia, ut dicit Isidorus, triplici acumine
scientiae vigent; subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione
superiorum potestatum. Augustinus: Spiritibus malis quidam vera de
temporalibus rebus nosse permittuntur, partim sensus subtilitate, partim
experientia temporum callidiore propter tam magnam longitudinem vitae;
partim a sanctis angelis quod ipsi ab omnipotente Deo discunt et jussu
ejus sibi revelantibus. Aliquando autem idem nefandi spiritus etiam quae
ipsius auctoris sunt velut divinando praedicunt. Quaeritur utrum
praescii fuerint sui casus. Sed si suum casum praescierunt; aut vitare
noluerunt, et ita stulti et maligni erant ante casum; aut vitare
voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseri antequam caderent.
Propter haec inconvenientia dicit Augustinus super Genesim, eos sui
casus non fuisse praescios.
|
|
