|
Sicut diximus: In principio creaturarum creavit Deus coelum, id est
angelos; et terram (Gen. I), scilicet illam materiam quatuor elementorum
adhuc confusam, quae dicta est chaos: et hoc fuit ante omnem diem.
Restat igitur videre quomodo per sex dies illam materiam distinxit.
Sicut in Genesi dicitur: Prima die facta est lux (ibid.). Quidam
expositores dicunt quod lux illa fuit quoddam splendidum corpus quasi
lucida nubes quaedam, quae sicut sol circumferebatur ortu et occasu suo
diem et noctem faciens. Alii dicunt, quod lux illa quae facta est prima
die, fuit angelica creatura ad Creatorem conversa, sicut jam diximus;
secunda die firmamentum factum est, ut divideret aquas ab aquis. Beda
dicit quod firmamentum sit de aquis consolidatis quasi crystallinus
lapis; quod satis verisimile est cum et color ejus indicet hoc. Quidam
tamen expositores videntur velle, quod igneae naturae sit. Quod aquae
super firmamentum sint; et in Genesi (cap. I) habetur, et etiam in
Propheta: Aquae quae super coelos sunt benedicite Domino (Psal.
CXLVIII). Quales sint aquae illae nobis non est certum. Sed ut dicunt
expositores, vel glacialiter solidatae sunt; aut vaporaliter suspensae
ad similitudinem vaporis, id est fumi, quod verisimile est. Tertia die
congregatae sunt aquae in locum unum et apparuit arida (Gen. I). Quarta
die facta sunt luminaria (ibid.), ut essent in signa et tempora; id est
ut per ea distinctio temporum fieret. Ex quo enim creatura fuit et
tempus fuit; quia non potuit creatura esse sine mutabilitate, et
ubicunque motus est, ibi prius et posterius. Nec aliud est tempus nisi
mora de illo quod prius est, in id quod posterius. Sed ante luminaria
non erat illa distinctio temporis; quae modo est per solem et lunam et
stellas. Quinta die produxit aqua pisces et volatilia. Unde illud:
Partim remittis gurgiti, parlim levas in aera. Sexta die produxit terra
animalia diversi generis; et in eadem die post omnia factus est homo ad
imaginem et similitudinem Dei. Et merito factus est homo post omnia; qui
omnibus praeferendus erat. Sicut processimus, videtur ista series et
plures expositores velle ut scilicet ante omnem diem illa informis
materia facta fuerit, sicut diximus, simul cum angelis; postmodum per
sex dies ex illa materia genera rerum sint distincta. Quibusdam tamen
videtur quod non per intervalla temporum factae sunt illae distinctiones
rerum, sed simul. Sed cum Moyses loqueretur rudi populo et carnali,
oportebat eum loqui de Deo sicut de homine aliquo qui opera sua per
moras temporum format et perficit. Unde Augustinus: Quod a Deo potuit
simul fieri, ab homine simul non potuit dici. Nec nos negamus quin Deus
illud potuisset fecisse si ei placuisset. Nec Augustinus illud asserit,
sed dicit: Potuit simul fieri. Item Augustinus: Quia illud unde fit
aliquid, etsi non tempore, tamen origine prius est quam illud quod inde
fit; potuit Scriptura dividere loquendi temporibus, quod Deus faciendi
non divisit temporibus. Qui istis auctoritatibus adhaerent, illos sex
dies appellant sex operum distinctiones: quae secundum eos simul facta
sunt, sed ordine dici oportuit. Prima tamen sententia est probabilior.
Septima die requievit Deus ab omni opere quod patrarat (ibid.); quia non
fecit postea nova genera rerum. Sed opponitur illud quod dicitur in
Evangelio: Pater meus usque modo operatur et ego operor (Joan. V).
Operatur enim quotidie novas animas creando; propagando etiam unum de
alio. Sed hoc non est facere nova genera rerum. Licet enim modo creatur
anima nova, nihil tamen novum additur, cum et prius anima fuerit. Alia
littera in Genesi dicit: Requievit Deus die sexta. Sed utrumque verum
est; et quod ille die sexta requievit; quia in sex diebus omnia
complevit; et quod die septima requievit, quia sexta die consummata et
septima inchoata a generibus rerum distinguendis cessavit.
Hic potest quaeri, cum in sex diebus omnia compleverit opera, et post
illos sex dies nihil novi addiderit; quare procedimus numerando dies
usque ad septimam. Si dicitur quia septima est alia ab illis; sic et
octava alia ab illis, et nona, et sic de aliis. Sed non sunt aliae in
distinctione rerum; similiter et septima alia non fuit in distinctione
rerum; quia non fuit in ea alicujus operis distinctio facta; sicut in
illis sex; facere enim septimam diem, non fuit facere aliud genus rerum,
quia jam praecesserat dies. Ad quod potest dici quod licet in septima
die non fuerit aliquod opus factum, tamen fuit ibi aliquis status rerum
scilicet consummatio omnium, et ideo usque ad eam procedimus, et post
eam statim reincipimus.
|
|
