|
De causis illis agendum est quae faciunt divortium inter conjuges.
Dominus noster insinuavit posse dimitti uxorem a viro causa
fornicationis ubi ait: Quicunque dimiserit uxorem, nisi causa
fornicationis, et aliam duxerit, maechatur; et qui dimissam duxerit
moechatur (Matth. IX). Manifestum est autem quod propter eamdem causam
dimittere virum uxori permittitur. Nam cum sint una caro et corpus unius
sit in potestate alterius, eamdem legem permanendi vel se dimittendi
sortiti sunt. Cum autem fornicationis causa faciat divortium, non ille
qui dimittit, sed ille qui pro culpa sua dimittitur, separat conjugium.
Est autem fornicatio duplex: corporalis et spiritualis. Fit autem
corporaliter quando vir, vivente uxore, aut mulier vivente viro, ex
conscientia se alteri conjungit aut clam aut manifeste. Ideo ex
conscientia apposui: quia si contingeret ut mulierem aliam ignorante
viro uxor in lecto collocaret et se illi vir deceptus commisceret de
fornicatione virum ignorantia excusaret. Cum autem unus de conjugibus
fornicationem incurrit, non licet alteri fornicantem dimittere, nisi
ipse expers fornicationis exstiterit. Unde Augustinus tractans de
sermone in Monte, sic dicit: Nihil iniquius est quam fornicationis causa
dimittere uxorem suam, si ipse convincitur fornicari. Quapropter
quisquis fornicationis causa vult abjicere uxorem suam, prior debet esse
a fornicatione purgatus. Augustinus: Cum autem pro tali fornicatione
conjugium separatur, dimittenti vel dimisso non licet ad aliam transire
copulam, Apostolo dicente: Iis qui matrimonio juncti sunt praecipio, non
ego sed Dominus, uxorem a viro non discedere; quod si discesserit,
manere innuptam aut viro reconciliari (I Cor. VII).
Ex qua auctoritate intelligitur non solum hoc quod facto pro
fornicatione dissidio tantum inter se conjuges remaneant, cum in aliam
nequeant copulam transire; sed etiam istud quod possint reconciliari et
cohabitare sicut prius, si dimissum ad se alteri revocare placuerit. Cui
tamen videtur contradicere Salomon, dicens: Qui tenet adulteram, stultus
est et insipiens (Prov. XVIII). Hieronymus quoque reconciliationem
talium videtur prohibere; qui de quadam muliere quae vivente viro alii
nupserat ad Amandum scribens presbyterum sic dicit: Rem novam loquor,
imo non novam sed veterem; quae Veteris Testamenti auctoritate
confirmatur. Si mulier reliquerit secundum virum et reconciliari
voluerit priori, non potest. Nos autem magis credimus Apostolo qui,
sicut praedictum est, permittit viro reconciliari mulierem quae, dimisso
viro fornicatore, non vult innupta permanere. In quo Augustinus sequens
Apostolum sic dicit in secundo libro De adulterinis conjugiis: Non erit
turpis neque difficilis etiam post perpetrata atque purgata adulteria
reconciliatio conjugum, ubi per claves regni coelorum non dubitatur
remissio peccatorum fieri. De eadem re dicit Hermes in libro Pastorum
Ego dixi pastori: Domine, si quis mulierem fidelem habuerit in domo et
hanc invenerit in adulterio, nunquid peccat vir si convivit cum illa? Et
dixit mihi: Quandiu nescit peccatum ejus, sine crimine vivit cum illa;
si autem sciverit vir uxorem deliquisse et non egerit poenitentiam
mulier, et permaneat in fornicatione sua et convivit vir cum illa,
peccati reus erit, et particeps moechationis ejus. Quid igitur si
permanet in vitio suo mulier? Et dixit: Dimittat illam uxorem, et vir
per se maneat. Quid si mulier dimissa poenitentiam egerit et voluerit ad
virum suum reverti, num recipietur a viro suo? Et dixit: Imo, et si non
receperit eum vir suus peccat, et magnum peccatum admittit sibi. Ergo
debet recipere peccatricem quae poenitentiam egit, sed non saepe. Ex
praedictis itaque auctoritatibus liquet quod mulierem a fornicatione
discedere volentem non debet vir abjicere; sed de fornicatione
poenitentem et reconciliari volentem debet et potest causa Dei
suscipere. Non est hoc loco praetermittendum quando aliquis cognatam
uxoris propriae incestu maculavit, si illud occultum est, nec probari
potest; judicat Ecclesia illum peccatorem suscepta poenitentia cum uxore
sua remanere nec incestum facere cum uxore legitima. Si vero manifestum
est, judicare solet Ecclesia ab uxoris consortio esse separandum. Potest
tamen indulgentia fieri si uxor ejus et illa quam polluit in
remotioribus gradibus cognatae sint.
|
|
