CAP. V. De ordinibus clericorum.

Sequitur ut videamus de septem ordinibus clericorum, qui sunt septem gradus Ecclesiae per quos qui clericus est ascendens efficitur ostiarius, lector, exorcista, acolythus, subdiaconus, diaconus, sacerdos. Primus ergo gradus est ostiariorum, quorum est discernere quos ab ecclesia juste repellant, et quos ad eam digne recipiant. Ad istos etiam pertinet res ecclesiae fideliter custodire; unde claves ecclesiae eis traduntur, cum ordinantur. Postea promoventur ad officium lectorum; ad quos pertinet legere in ecclesia prophetias et apostolicas Scripturas. Istis, cum ordinantur, traditur codex divinarum lectionum, et dicitur eis: Accipite et estote verbi Dei relatores, habituri, si bene impleveritis officium, partem cum iis qui fideliter ministraverunt Domino. Unde qui ad hunc gradum provehitur, litterarum scientia debet resplendere. Tertio loco promoventur ad ordinem exorcistarum, ut habeant imperium super daemones ejiciendos. Hos decet mundum spiritum habere qui debent immundis imperare. Hi, cum ordinantur accipiunt librum exorcismorum, et dicitur eis: Accipite et habete potestatem imponendi manum super energumenos. Cum autem ordinantur acolythi accipiunt candelabrum cum cereo, ut sciant se mancipatos ad succendendum et deferendum luminaria. Accipiunt etiam urceolum ad infundendum aquam in calicem, in quo consecrandum est corpus Christi. Quinto loco ordinantur subdiaconi, qui ministerio altaris approximant; quorum est portare vasa corporis et sanguinis Christi. Unde lex continentiae imponitur illis, juxta illud: Mundamini qui fertis vasa Domini (Isa. LII). Cum enim spiritualis radius luminis castitas sit in clericis, est tamen castitas quasi propria virtus eorum, qui accedunt ad hos tres summos ordines, qui per antonomasiam, id est per excellentiam, jam sacri ordines appellantur. Subdiaconi autem ministrant officiis levitarum. Ad horum officium pertinet corporalia et substratoria levare vel lavare. Hi, cum ordinantur, accipiunt patenam et calicem de manu episcopi; de manu vero archidiaconi urceolum et aquam in eodem, et manutergium accipiunt, quibus sacerdos et levita mundare manus debent tractaturi Dominica sacramenta.

Sexto loco succedunt diaconi non sine mysterio senarii, qui numerus perfectionem significat. Hic ordo in Veteri Testamento a tribu Levi sumpsit exordium, et in Novo Testamento ab apostolis confirmatus, quando apostoli septem viros Spiritu sancto plenos ad hoc officium elegerunt (Act. VI). Unde sancti decreverunt, ut in omni matre Ecclesia septem diaconi in celebratione circa altare missae assisterent, propter septem dona Spiritus sancti. Hi in Apocalypsi dicuntur septem angeli tuba canentes, quia illorum est alta mysteria Dei inspiratione intenta foris resonare. Hi dicuntur septem candelabra aurea, quia eorum est lucem Evangelii aliis ostendere. Hi sunt septem tonitrua, quia terribiliter tonare debent: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur (Matth. XXXI). Isti in modum praeconis manifeste admonent ad orandum, et ad genu flectendum. Isti evangelizant, et sacramenta corporis et sanguinis Domini dispensant. Non licet sacerdotibus calicem Domini tollere nisi tradatur eis a diacono. Cum autem ordinantur levitae (quod licite fieri potest a viginti annis et supra) accipiunt orarium super sinistrum humerum: ut intelligant se accepisse Dei jugum quo premant omnia quae ad mundum pertinent, quae significantur per sinistrum humerum. Accipiunt etiam textum Evangeliorum, ut intelligant se esse praecones Evangelii.

Sequitur ordo presbyterorum, qui a filiis Aaron sumpsit exordium. Dum isti a triginta annis et supra ordinantur (episcopo eos benedicente, et manus super capita eorum tenente) omnes presbyteri, qui cum eo sunt praesentes, manum cum episcopo levantes super eos Spiritum sanctum invocant. Post invocationem accipiunt stolam super utrumque humerum, ut intelligant se debere esse munitos per arma justitiae a dextris et a sinistris, ut nec eos adversa frangant, nec prospera extollant. Accipiunt et calicem cum vino de manu episcopi, et patenam cum hostia: ut intelligant se habere potestatem offerendi Deo hostias placabiles, corpus scilicet et sanguinem Christi. Magna dignitas, mira potestas, excelsum et expavendum officium! Hoc ordine non est alius excelsior in Ecclesia. Episcopis tamen superaddita est ordinatio clericorum, basilicarum dedicatio, chrismatis consecratio, per manus impositionem confirmatio, et generalis super populum benedictio ne si eadem potestas auctoritatis in omnibus et ab omnibus haberetur, obedientiam dissolveret et scandalum generaret. Qui autem septem ordinibus exaltantur spiritaliter ipsa officia implere debent. Qui igitur infidelem convertit, vel fidem docet catholicam, et sic spiritaliter in ecclesiam introducit, vel juste per excommunicationem expellit, ostiariorum implet officium. Qui autem male viventes in Ecclesia docendo corrigit, et minores instruit juxta Scripturas authenticas, lector est spiritaliter. Qui vero orationibus suis aliquem a vitiis liberat diabolicis, officium exorcistae celebrat. Qui lucem boni operis aliis ministrat, spiritaliter acolythus est. Qui tantae munditiae est quod exemplo ejus et consilio, caeteri sordibus criminum lavantur, officium subdiaconi implet et possidet. Qui corpus et sanguinem Christi discrete dispensat digne accipientibus, vel ad orandum et vigilandum exemplo sui alios hortatur, diaconi gerit officium. Qui autem corpus et sanguinem Domini digne consecrat, officium sacerdotis spiritaliter perficit. Sacerdotes successores sunt septuaginta duorum discipulorum, episcopi autem apostolorum. Episcopus interpretatur superintendens, sacerdos dans sacra, diaconus minister, subdiaconus subminister, acolythus ceroferarius, exorcista conjurator. Quod autem lector a legendo, vel ostiarius ab ostio dicatur, non ignorat lingua Latina. Nunc autem videndum est quod omnes habentes hos gradus praetactos spiritaliter vicarii sunt episcopi, qui in se haec officia complevit. Ostiarium enim se monstravit esse, quando ejecit canentes et vendentes de templo. Quod in Ecclesia quotidie spiritaliter agit. Unde in Evangelio, Ego sum ostium, dicit Dominus (Joan. X). Lectorem vero se ostendit cum in medio seniorum librum Isaiae aperiens distincte legit ad intelligendum. Exorcistam se indicavit, ejiciens daemonia; acolythum, dicens: Ego sum lux mundi (Joan. VIII). Subdiaconum, quando lavit pedes discipulorum; diaconum, quando corpus et sanguinem suum propriis manibus dispensavit discipulis, et iterum quando eos ad orandum hortatus est, dicens: Vigilate et orate (Matth. XXVI). Verum sacerdotem se monstravit quando panem et vinum in corpus et sanguinem suum commutavit, et ut in memoriam suae passionis idem facerent discipulis injunxit. Et iterum manifestius hoc implevit officium quando ipse idem sacerdos et hostia seipsum in ara crucis obtulit Patri. Et adhuc gloriosius implet, dum sedens ad dexteram Patris, interpellat pro nobis. Et sic quae in coelis et in terris sunt pacificans, soli polique patriam unam facit rempublicam