|
Migravit Judas. Sunt nonnulli qui, dum peccata sua aspiciunt,
transitoria quadam compunctione accensi, usque ad confessionem
perveniunt; melioris vitae vias aggredi proponunt, ac se deinceps ad
perpetrata vitia non redituros esse promittunt. Sed quia pro commissis
condigna satisfactione semetipsos affligere, et cum Apostolo corpus
castigare, et in servitutem redigere nolunt (I Cor. IX), cito
superveniente tentatione ad ea, quae dereliquerant, peccata revertuntur;
quia non facile vitiis resistere possunt, qui vitiorum affectus in
semetipsis mortificare negligunt. De quibus hic dicitur: Migravit Judas
propter afflictionem, et multitudinem servitutis. Quid enim Judas nisi
peccata sua confitentes significat? qui migrant propter afflictionem, et
multitudinem servitutis, quando victi post concupiscentias suas abeunt;
quia eas per afflictionem, et servitutem carnis suae mortificare
pertimescunt. Contra quos Sapientia dicit: Fili, accedens ad servitutem
Dei, sta in timore, et praepara cor tuum ad tentationes (Eccle. II). Nam
qui peccata sua confitentur, et vitam suam emendare instituunt, isti
nimirum ad servitutem Dei accedunt. Sed ibi stare negligunt, quando
adversitatibus victi, a bono proposito cadunt. Hoc est, quod monuit,
praepara cor tuum ad tentationes, ut in via Dei ambulantes, ad toleranda
adversa parati simus: qui priusquam in via Dei essemus, illicita non
perpetrasse intumuimus. Habitavit inter gentes, nec invenit requiem.
Quid est inter gentes habitare, nisi desideriis carnalibus morem gerere,
ubi requies non invenitur; illa nimirum, quam Dominus in Evangelio
laborantibus promittit, dicens: Invenietis requiem animabus vestris
(Matth. XI); et de qua peccatori dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum;
sed quiesce (Eccle. XXI). Et merito: qui in corpore laborem sustinere
noluerunt, ad laborem animae perveniunt, eorumque mentem furor malorum
desideriorum exagitat, quorum carnem debita poena non castigat. Sic
nimirum Samson ille, erutis oculis, ad molam ponitur; quia animus,
amisso lumine veritatis, per appetitum terrenorum desideriorum
circumfertur. Qui videlicet Samson quandiu capillum capitis habuit,
insuperabilis fuit; sed postquam in sinu mulieris obdormivit, et abrasus
caput capillum perdidit, continuo ab hostibus capitur, et caecatur,
servituti etiam addicitur. Samson interpretatur sol eorum, et significat
animum divina cognitione illuminatum. Caput Samsonis principale est
mentis. Capillus capitis radius est contemplationis. Sinus mulieris,
blandimentum est carnis. Quandiu enim animus contemplationi inhaeret, a
tentatione superari non potest. Quod si incarnis delectationem resolutus
fuerit, ibique obdormierit, continuo veritatis intimae lumen amittit, et
interciso radio contemplationis, pravis motibus repugnare non sufficit;
tandemque erutis oculis ad molam ponitur, quando internae dulcedinis
oblitus, per terrena desideria dissipatur. Quid enim est mola, nisi mens
instabilis et inquieta quae, dum semper nititur comprehendere, quod
appetit, quasi desideriis suis circumagitata, nunquam requiescit? Bene
ergo dicitur: Habitavit inter gentes; nec invenit requiem. Quia mens,
quae desideria carnis sequitur, tantum ab interna quiete aliena est,
quantum foris per labentia dissipatur. Omnes persecutores ejus
apprehenderunt eam, inter angustias. Pejores sunt nonnunquam qui a
proposito virtutum corruunt quam qui ad virtutis propositum nondum
pervenire potuerunt: quia isti ad id, quod nondum habuerunt, se sperant
posse pertingere; illi vero tanto longius a salute sunt, quanto
evidentius cum desperatione inchoatam virtutem perdiderunt. Magis ergo
hi insidiis daemonum patent, quam illi; quia illos spes futurae
correctionis quodammodo retrahit, istos vero desperatio sua ad ruinam
impellit. Propterea de illis, qui post inchoationem boni, ad vomitum
redeunt, hic dicitur: Omnes persecutores ejus apprehenderunt eam, inter
angustias. Qui enim sunt persecutores nostri, nisi maligni spiritus et
desideria carnis, quae militant contra nos in membris nostris? Et quae
est angustia, nisi desperatio peccatricis conscientiae, quae intus cor
stringit? Ille ergo ab omnibus persecutoribus inter angustias
comprehenditur, qui propterea daemonibus suggerentibus peccatum, et
propriis desideriis non contradicit in culpa; quia ex lapsu praecedenti,
jam desperat de venia. Migravit ergo Judas propter afflictionem, quando
hic, qui per confessionem jam vitam suam emendare coeperat, fractus
molestia tentationum a proposito cadit. Habitat inter gentes, quando
mentem in delectationem carnalium desideriorum figit. Non invenit
requiem, quando cor ejus concucupiscentia per abrupta vitiorum
distrahit. Ab omnibus persecutoribus inter angustias comprehenditur,
quando jam desperatione pressus nullis suggestionibus pravis reluctatur.
|
|