CAPUT 39

Per hoc namque quod a perfidis Judaeis reprobatus est gentium pariter, et Judaeorum fidelium, quasi duorum parietum ex diverso in unum concurrentium, caput factus est. Quod autem dixit, pariter sic accipi potest: vel quod murus pariter, cum antemurali luxerit; vel quod murus pariter cum antemurali dissipatus sit. Neutrum enim a sana intelligentia discordat. Nam quod ipse etiam humani generis Redemptor cum caeteris fidelibus illius populi perfidiam et dissipationem fleverit, Evangelium manifeste declarat ubi dicitur. Cum appropinquaret Dominus Jerusalem, videns civitatem flevit super eam et ait: Quia si cognovisses, et tu, quia venient dies in te, et circumdabunt te, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te (Luc. XIX). Item quod societas sanctorum cum ipso suo capite ab eis dissipata sit, aperte in Actibus apostolorum ostenditur, ubi narratur quomodo gens Judaica Christi fidem recipere noluit, et fideles illius a suis finibus ejecit. Cogitavit Dominus, etc. Quid est quod Dominus ante factum cogitare dicitur, nisi quod Deus peccatores prius per patientiam diu tolerat, ut districtius postmodum per justitiam, culpam exquirat. Unde recte nunc dicitur: Cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion. Quid namque per murum filiae Sion, nisi virtutes animae accipimus: Et saepe omnipotens Deus eos, quos jam per fidem et gratiam spiritualium donorum in visceribus Ecclesiae suae in filios adoptaverat, propter prava opera postmodum reprobans, ipsis etiam quas jam tribuerat virtutibus privat. Sed quia nobis peccantibus nunquam tam graviter irasci solet, nisi nostris prius iniquitatibus diu provocatus fuerit, recte nunc dicitur: Cogitavit Dominus dissipare murum filiae Sion. Ac si diceretur: Deliberat prius quam feriat, nec cito profert sententiam, quousque subtili consideratione examinet culpam. Quod etiam evidentius explanatur, cum dicitur. Tetendit funiculum suum. Quid est enim funiculum tendere, nisi subtiliter mensuram peccati examinare? Vel funiculum tendere est diu in peccato perseverantes tolerare, non quod ipse patiendo iniquitatem augeat, sed quod justo judicio suo, vel non corrigendo vel non puniendo in nobis prolongari permittat; quae iniquitas funiculus Dei dicitur, quia in nobis invenit unde ligamur. Propter quod necesse est ut semper solliciti simus, ne nos per accepta dona virtutum, aut superbia elevet, aut negligentia dissolvat, quia fortassis, dum nos male securi acceptam gratiam custodire negligimus, quam horrendum sit quid de nobis invisibilis judex cogitet ignoramus: qui quamvis peccantes nos dissimulans quidem, non ignorans diu patiatur, scire tamen debemus quod ubi longa deliberatio praecedit, gravis animadversio sequitur, quemadmodum cernimus quod quanto quis attentius ictum vibrat, tanto periculosius jaculatur. Unde subjungitur: Non avertit manum suam a perditione. Ac si aperte diceretur: Quanto magis prius patiendo sustinuit, tanto minus nunc feriendo parcit, quia profecto justum valde est, ut si nos manus nostras, dum possumus, ab illicito opere non retrahimus, Dei quoque manus in ulciscendo a perditione non avertatur. Sequitur: Luxitque antemurale, et murus pariter dissipatus est. Si per murum, ut dictum est, virtutes animae significantur, recte per antemurale opera virtutum accipimus. Quid est ergo quod Deo in nos vindicante antemurale luget et murus dissipatur, nisi quod, ejus gratia recedente, et virtus tollitur, et opera virtutis infatuantur. Tunc enim opera nostra bona lugent, quando amissa virtute, et si ad tempus manent, meritum tamen non habent. Sunt qui per murum opera, per antemurale fidem accipere volunt, et bene fides destructis operibus bonis lugere dicitur, quia absque bono opere apud Deum fides non approbatur.