CAPUT 51

Matribus suis dixerunt, etc. MORAL. Quid spiritualiter per filios matrum, nisi multitudinem cogitationum accipere debemus, quae dum in una mente de diversis affectionibus prodeunt, quasi multarum matrum soboles in una domo, sed non ex una origine procedunt? De affectionibus autem cogitationes nasci idcirco diximus, quia profecto illarum rerum frequentissime memoria nobis per cogitationem occurrit, quarum amore affecti sumus. Hoc per singula vitia, atque virtutes facile verum esse probamus. Hinc est enim quod in Evangelio dicitur: Ubi est thesaurus tuus, ibi est cor tuum (Matth. VI). Ac si diceretur: Ubi est amor tuus, ibi est animus tuus. Qualis est affectio tua, talis etiam est cogitatio tua. Sed sciendum est quod sicut affectus de se cogitationes generant, sic ipsae rursum cogitationes eos a quibus oriuntur affectus amplius inflammant. Unde etiam in his, qui cor suum ab illicitis cogitationibus diligenter custodiunt, funditus tandem malarum radices affectionum arescunt. E contrario vero illi, qui mentem suam meditationibus sanctis exercere negligunt, etiamsi aliqua divini amoris scintilla prius incaluerint, paulatim tepescunt, ita tandem ut, etsi forte bonarum affectionum cogitationes aliquando habuerint, nihil tamen ex ipsis internae dulcedinis in sinum mentis vel tenuiter eliquari praesentiant. Propter quod recte in hoc loco dicitur: Matribus suis dixerunt: Ubi est triticum et vinum? Quid enim per triticum, nisi cibus sapientiae; et quid per vinum, nisi internum gaudium signatur? Nam, sicut panis corporeus ventrem reficit, sic sapientia mentem pascit; et sicut vinum avide potatum inebriat, sic internum gaudium mentem a carnalibus desideriis alienat. Quid est ergo quod filii famelici a matribus triticum et vinum quaerunt, nisi quod cogitationes, de bonis affectionibus natae, sed per negligentiam arefactae, pristinae dulcedinis saporem in eis invenire non possunt? De quibus recte subditur: Cum deficerent quasi vulnerati in plateis civitatis. Quid enim sunt plateae civitatis, nisi vagationes mentis? In plateis ergo civitatis deficiunt, quia, dum vaga mens eas ad internam quietem non colligit, usque ad gustum intimi saporis non pertingunt. Quibus hoc etiam bene congruit quod dicitur quasi vulnerati. Prava quippe desideria vulnera sunt bonarum cogitationum, quia, dum sua eas admistione inficiunt, quasi plagae quaedam integritatem rectitudinis earum corrumpunt. Bene ergo steriles cogitationes animae quasi vulnerati deficere dicuntur, quia sic a fructu justitiae inanes permanent, sicut illae quae per illicita desideria corruptae sunt. Sequitur: Cum exhalarent animas suas in sinu matrum suarum. Sinus matrum tepor, et desidia est bonarum affectionum; in quo merito parvuli cogitatus animas exhalare dicuntur, quia, cum mens a fervore divini amoris tepescit, omnis mox bonarum cogitationum vigor emoritur