CAPUT 77

Consurge, lauda. MORAL. Nova quaedam vita hic mihi oriri videtur. Consurge, lauda. Quam pulcher ordo, primum transacta mala fletibus tergere, postea ad bona agenda consurgere, deinde laudare? Non est enim laus speciosa in ore peccatoris (Eccli. XV); neque potest veraciter bona agere, qui prius non studuerit efficaciter mala praeterita emendare. Lauda, inquit, in nocte in principio vigiliarum. Peccator sub flagello positus gratum Deo sacrificium immolat, si et de sua tribulatione Deum laudat. Unde recte cum dixisset propheta, lauda in nocte, hoc est in tribulatione, statim adjunxit: In principio vigiliarum. Primum etenim peccator evigilat, quando mala sua agnoscere incipit. Secundo evigilat, quando mala sua agnita poenitendo corrigit. Tertio evigilat, quando ad bona agenda se convertit. Quarto evigilat, quando bona opera sua custodit. Istas quatuor vigilias in nocte praesentis vitae custodire debemus, ne videlicet nos vel in consideratione peccatorum nostrorum ignorantia fallat, vel in correctione negligentia, sive contemptus praepediat. Ne vel ad bona agenda desidia torpentes reddat, vel ad bona conservanda praesumptio minus cautos efficiat. Ille ergo in nocte in principio vigiliarum Deum laudat, qui mala, quae patitur, ex consideratione iniquitatis suae, justo Dei judicio se sustinere fatetur. Sequitur: Effunde sicut aquam cor tuum ante conspectum Domini. Caeteri liquores, cum effunduntur, vel quadam pinguedine superlinita, vel sapore infecta vasa relinquunt; sola aqua sic effunditur, ut munditia vasis nullis ejus reliquiis maculetur. Qui ergo peccata sua confitentes, aliqua vel negligentiae vel erubescentiae causa effundere timent, quasi in vase cordis spissi liquoris reliquias retinent. Qui vero cuncta quidem peccata sua per confessionem ejiciunt, sed adhuc tamen peccandi affectum non derelinquunt: ab his quidem quamvis noxius liquor prorsus ejectus sit, vasa tamen sapore infecta permanserunt. Quisquis autem per puram confessionem, et contritionem cordis sui secreta revelans, nihil aut per affectum retinet, aut per silentium tegit: ille quasi aquas cor suum ante conspectum Domini effundit. Possumus adhuc in effusione aquae aliquid aedificationis attendere, quia sicut aqua effusa sordes abluit, sic confessio peccata ejiciens, conscientiam mundam reddit. Et bene ante conspectum Domini cor sicut aqua effundi dicitur, quia nisi quis cum opere pravo, etiam affectum peccandi a corde suo excludat, teste conscientia plene coram Deo non excusatur. Sequitur: Leva ad eum manus tuas. Per manus operatio significatur. Manus ergo suas poenitens ad Deum elevat, quando per exhibitionem bonorum operum coram Deo praeteritas offensas excusat. De quo adhuc subditur: Pro anima parvulorum tuorum, qui defecerunt fame in capite omnium compitorum. Per parvulos, non incongrue infirmos animae cogitatus accipimus, per caput omnium compitorum, concupiscentiam carnis: quae omnium terrenorum desideriorum et actionum, quasi multarum viarum caput est et origo. In capite ergo compitorum parvuli nostri fame deficiunt; quia tenerae cogitationes nostrae dum desideriis carnalibus inhaerent, spiritualis alimoniae pastum perdunt. Sed nos pro anima parvulorum nostrorum manus ad Deum elevamus, cum per studium bonorum operum ad nutriendos animae cogitatus spiritualis desiderii gratiam in nobis renovari exposcimus. Qui videlicet parvuli nostri in capite compitorum fame deficiunt, quia tenerae cogitationes animi, quas intrinsecus bona desideria non pascunt, mox per carnis concupiscentiam (quae omnium malorum desideriorum caput est) emollitae, omne virtutis robur amittunt. Vel ipsa concupiscentia fames est, in qua fame deficiunt quia semper esuriunt, et expleri non possunt.