CAPUT 89

Et non fuit in die furoris Domini qui effugeret, et relinqueretur. Dies furoris Domini, finis uniuscujusque est: quando quisque cum magna districtione ad reddendam rationem compellitur: qui prius in vita sua quasi in die misericordiae benigne ad poenitentiam exspectabatur. Recte ergo de die furoris dicitur: Non fuit qui effugeret, et relinqueretur. Effugeret, scilicet conscientiam: relinqueretur ad poenitentiam. Notate, quod dicitur: Effugeret, scilicet conscientiam. Magnum tormentum est conscientia mala. Sed peccatores hic conscientiam suam effugere possunt: dum exterioribus delectationibus dediti, mala, quae intrinsecus tolerant, interim quodammodo oblivioni tradunt. Minus enim nunc spina conscientiae cor pungit: quando eam (ut ita dicam) terrenae delectationis fascia obvolutam contegit. Ibi autem conscientiae tormentum effugere non potuerunt: quia cum sensus carnis in morte foris clauditur, horror praeteritorum malorum intus animo aperitur. Tunc infelix anima licet sero compuncta vellet jam per poenitentiam emendare, quod non potest per conscientiam effugere. Sed justo Dei judicio, quae prius tempora poenitenti indulta sibi neglexit, jam non relinquitur, quia semel irrevocabili sententia emissa, amplius in hac vita ad poenitentiam non differtur. Recte ergo dicitur. Non fuit in die furoris Domini qui effugeret, et relinqueretur. Quia cum mortis hora supervenerit, tunc quisque ad conscientiam suam redire compellitur, ut ipsa comitante ad excipiendam sententiam judicis sine dilatione ab hac vita transferatur. Sequitur: Quos educavi, et enutrivi, inimicus consumpsit eos. Ne solam conscientiae poenam peccatoribus praeparari putes: quos educavi, inquit, et enutrivi, inimicus consumpsit eos: quia nimirum virtus, et pulchritudo mortalium corporum, quae hic per illicita desideria pascitur, illic a tortoribus angelis in tormentis consumetur. Quae ideo consumi dicitur, non quod substantiam poena in nihilum redigat, sed quia dolor usque ad intima naturae percurrens, nihil intactum relinquat. Vel per educatos, et enutritos, ipsa carni desideria accipere possumus: quae educantur per superbiam, et enutriuntur per luxuriam: et quanto magis ea explendo pascimus, tanto magis ad appetitum inflammamus. Hos educatos, et enutritos consumit inimicus, id est, mors de qua dicit Apostolus: Novissime inimica destruetur mors (I Cor. XV): quia nimirum dum caro nostra in morte succiditur, omnia ejus desideria pariter exstinguuntur, sicut per Psalmistam dicitur: In illa die peribunt omnes cogitationes eorum (Psal. XLV). Et considera quam convenienter in fine lamenti novissima poena peccatoris animae plangitur: ut intelligamus ea mala, quae praedicta sunt, quanta miseria consequatur.