QUAEST. IX.

Quaero an Christus sit aliquid quod mediante Virgine sit de Abraham, id est homo de homine, creatura de creatura? Mediator Dei et hominum est Christus Jesus (I Tim. II). Medium non est aliquod nisi inter extrema. Quaero igitur quid sit hoc medium, et quae sint extrema. Habes unum de extremis, ubi legitur, Mediator Dei; alterum ubi ait, et hominum. Quaero quid sit medium. Audi Apostolum: Homo Christus Jesus (ibid.). Non ait Verbum, quia non est mediator in eo quod est Deus, sed unum de extremis. Si ergo id quod est assumptum, non est Christus, nec est mediator. Quid ergo? Dic quae sint illa tria quorum duo sunt extrema et tertium mediator. Deus enim et homines reconciliati, duo sunt extrema. Mediator autem quid erit? Audi saltem quid super hoc dicat Apostolus: Homo Christus Jesus, quem nobis conjungit naturarum communio, Deo autem eum sociat unius et ejusdem personae unio, non integralis, Deo indigna compositio. Quod autem Deus non sit pars hujus personae, Augustinus dicit his verbis: Christus est persona geminae substantia, non tamen pars hujus Deus est. Haec dictio totum quandoque vim collectivam partium integralium habet, ut cum dicitur totus homo creatus est a Deo, videlicet quaelibet pars hominis, anima et caro, forma et compago partium, creatione Dei existit. Quandoque per eamdem vocem fit omnis compositionis exclusio. Ut cum dicitur, totus Deus est ubique essentialiter, quibus verbis partes habere negatur. Si enim diversitate partium occuparet diversitatem locorum, non esset ubique totus. Sensus hic est: Deus ubique est totus, id est nusquam de ejus essentia quidquam abest. Quandoque totum significat, non totaliter unitorum consortium. Ut cum unionem animae et corporis totum dicimus, vel carbonem ignitum. Baptismus etiam ex duobus constare dicitur, elementis scilicet et verbo vitae; et sacramentum Eucharistiae ex specie visibili, et corpore et sanguine Christi. Sic Christum dicimus quasi totum. quantum ad divinitatem et humanitatem, quia hae duae naturae in una persona sunt sociatae, sicut elementum et verbum in baptismo, et species visibilis et caro Christi in altaris sacramento sibi sociantur. Multum tamen differenter, quia incomprehensibilis est concretio, qua uniuntur Deus et homo. In nullis praedictis unitis alterum dicitur de altero. Quia nec ignis carbo, nec carbo ignis. Visibilis species non est caro Christi, nec caro anima, et e converso. Sed in Christi persona ineffabilis invenitur convertentia. Nam et Deus homo, et homo Deus; et totum Deus, et totum homo. Quid est totum? Christus. Sicut enim animae et corporis consortium vocatur homo, sic humanae et divinae naturae personalis concretio dicitur Christus, etiam sic quasi quoddam totum quantum ad duas unitas in Christo naturas. Nec tamen est eadem praedicandi in homine reciprocatio, quia duae rationales et personae capaces non sunt unitae in eo substantiae. In Christo ergo vel ejus sacramentis non est partialis integritatis vulgaris compositio.

Dicunt quidam quod ex anima et carne Christi nihil est compositum, sicut nec ex duabus naturis. Unde consequenter adjungunt quod nihil quod est homo, est Deus, vel tertia persona in Trinitate. Nos credimus et confitemur utrumque, quod ex carne et anima Christi sit quoddam compositum, et quod illud sit Deus, et tertia in Trinitate persona per gratiam, non per naturam; quod prius demonstrandum est authenticis testimoniis, et deinde rationibus. Hoc autem in primis sciendum est quod nec canonica Scriptura, sed nec sanctorum Patrum hoc dicit quod ex duobus praedictis non sit aliqua composita substantia. Quomodo ergo audes praedicare quod nulla auctoritate potest probari? Dic tu ipse, si potes, quis sanctorum sit usus his verbis: Christus nihil est in eo quod est homo, vel nihil constat ex anima et carne Christi, vel nihil quod est homo est Deus, vel tertia persona in Trinitate? Fatetur tamen nobiscum Deum esse hominem, et hominem esse Deum.