QUAEST. XIV.

Quaero quid sit ille habitus qui praedicatur de Verbo, cum dicitur: Deus est homo secundum istos. Habere enim animam et carnem praedicatur, ut dicunt. Est accidens, an substantia, an aliquid quod non est hoc vel illud, respondeant. Non enim potest dici quod nihil, cum eo Christus sit similis aliis hominibus. Petrus est id quod est homo, non habet hominem, Christus non est id quod est homo. In quo ergo similes? Quomodo ergo fratres? Dicent forsitan: In hoc similes sunt, quod uterque habet carnem et animam. Sed Petrus, cum dicitur esse homo, praedicatur substantia constans ex carne et anima. Cum vero Christus dicitur esse homo, praedicatur habere carnem et animam, non substantia constans ex carne et anima. Secundum opinionem eorum ergo in hoc non sunt similes, sed valde dissimiles. Si qua ergo est ibi similitudo, secundum solam nominis aequivoci appellationem intelligitur. Sed haec modica vel nulla est similitudo, cum Christus non sit idem quod homo, nec etiam vestitus aliquid quod sit homo, nec eo modo participat carne et anima quo caeteri. Dicit Apostolus in Epistola ad Hebreos quod Christus similiter nobis carne et sanguine, id est anima participavit, ubi dixit: Quia pueri communicaverunt carni et sanguini, et ipse participavit similiter eisdem (Hebr. II), id est erat homo constans ex anima et carne, ut dicit expositor. Et alibi super Epistola I ad Timotheum ubi legitur: Regi saeculorum (I Tim. I), dicit expositor quod homo assumptus non semper fuit Rex saeculorum, sed in tempore coepit esse Rex saeculorum. Videat haec quilibet fidelis, et judicet an Scripturae manifeste dicant quod Christus sit id quod est homo, ut sic nobiscum habeat veram fraternitatem, et non fictam humanitatem. Item dicit idem Apostolus: Angelos nusquam apprehendit, sed semen Abrahae apprehendit (Hebr. II), id est in unitatem personae univit. Unde debuit fratribus per omnia similari (ibid.), sed in nullo substantiali nobis similis est, si non est id quod est homo, quomodo ergo per omnia fratri assimilatus? Agnosce saltem quod ipse Apostolus aliter sentit quam tu de Christo. Vel responde, si potes. Si Christus per omnia assimilatur fratribus, ergo in substantialibus genere et specie, et aliis substantialibus et omnibus naturalibus. Videatur an sententia apostolica, velis, nolis, te convincat qui dicis: Haec species homo non convenit Christo. Item quid magis naturale est homini quam constare ex carne et anima, cum sit esse animalis secundum prudentiam hujus saeculi; nec naturae humanae capax est, cui talis compositio non competit. Si ergo non convenit Christo hoc sine quo nullus potest esse homo, quomodo per omnia fratribus assimilatur? Si hominis tibi simili contingeret dissidium, nunquid amplius tibi similis diceretur? Si ergo Christus non constat ex corpore et anima, quomodo per omnia fratribus assimilatur? Ergo aut confitere Christum plenum hominem nostrae naturae per omnia participem, et ex anima et carne constantem, aut nega ipsum per omnia nobis praeter peccatum assimilari. In quo nihil depressum, sed aliquid est erectum, qui solus potuit creaturae suae illabi sine ulla diminutione suae substantiae. Omnia enim quae Dei sunt per naturam sunt, et hominis per gratiam, et omnia quae hominis sunt per naturam. etiam Dei sunt per dignationem. Inde est quod Deus homo et homo Deus verissime praedicatur, et Deus propter humanitatem suam, et homo Deus propter divinitatem suam; et persona eadem est utriusque, sicut Augustinus dicit: Christum esse id quod est Deus, et esse id quod est homo. Quod et nos credimus et confitemur, quia haec est fides communis omnium sanctorum. Per id, inquit, quod Verbum est, aequalis est Patri; per id quod est homo, major est Pater. Si Christus non est id quod est homo, quomodo Apostolus eum annumerat hominibus dicens: Factus est primus homo Adam in animam viventem secundus homo [novissimus Adam] in spiritum vivificantem? (I Cor. XV.) Et: Primus homo de terra terrenus; et secundus homo de coelo coelestis (ibid.). Unde si Christus non esset id quod est homo, non diceretur secundus homo vel novissimus respectu primi. Veluti nemo dicit de non veste: Haec vestis est prima, hic vestitus est vestis novissima. Si ergo primus homo verus homo fuit, secundus homo quomodo non est id quod est homo, sed habens hominem? Aufer omnem ordinem inter illos, et ille non dicetur primus, nec iste novissimus. Si enim tantum haberet materiam primi hominis, et non esset aliqua substantia constans ex carne et anima, quomodo esset de eadem materia de qua primus homo? Nunquid est purpuratus, et haec purpura possunt dici de eadem materia? Quod in Christo fuit animale, nunquid anima caruit? an animale fuit et non sensibile? Nonne si sentire non potuit, animale non fuit? Non enim animale fuit quod cujuslibet sensus expers fuit. Vide ergo, si Christus sentire potuit, quia aliquod animale et sensibile fuit, et sic substantia constans ex anima et carne fuit.