| #### CAPUT 4 |

| #### #### Ego Nabuchodonosor quietus eram et cetera. Haec est tertia visio, in qua significatur Christi praedicatio vitia rescindentis, sicuti in prima, conceptio Christi Diabolum invadentis et expellentis, et in secunda Christi nativitas ad nostras poenalitates descendentis. Et haec visio est per modum cujusdam divini judicii futuri contra humanam prosperitatem in somnii praeostensi prophetica interpretatione reserati, voce divina comminati et culpa promerente inflicti, ad ostendendum praeeminentiam regni Christi et justorum, ad regnum Antichristi et reproborum. In hac autem visione sicut in praemissis, causa efficiens seu originalis, est instinctus spiritus sancti, quem habuit Daniel, ut devotus et sobrius, humilis et subjectus, et interpretationibus assuetus. Causa vero finalis est pronunciatio Christi clamantis, trepidatio Dei omnipotentis, emendatio seu humiliatio superbientis, exaltatio interpretantis; et ex hoc consolatio populi servientis. Continentia vero seu causa materialis est, quod Nabuchodonosor propter Dei offensam septem annis versus fuerit in amentiam herbarum radicibus inter animalia nutritus, ac post Dei misericordia ad regnum restitutus regem caeli laudavit, cujus opera justa sunt, et potestas eximia, quae superbos humiliare potest, et cum humiliati fuerint, iterum exaltare: in quo ostenditur mysterium dominicae praedicationis, humanae prosperitatis finem damnabilem ostendentis. Causa vero formalis consistit in divisione cap. quod prima sui divisione dividitur in quatuor partes; quia primo ponitur continentia visionis, in principio. Secundo eminentia seu sapientia interpretationis, ibi: tunc Daniel. Tertio evidentia adimpletionis, ibi: omnia haec venerunt. Quarto efficacia correctionis, ibi: igitur post finem. Circa continentiam visionis notat Scriptura quatuor. Primo conceptum inspirationis internae, in principio. Secundo defectum expositionis humanae, ibi: et per me propositum est decretum. Tertio processum ostensae apparitionis, ibi: visio capitis mei in cubili meo. Quarto excessum illustrationis supernae, ibi: tu ergo Balthasar. Quantum ad conceptum internae inspirationis, notat Scriptura regis soporem, cum dicitur: ego Nabuchodonosor eram quietus in domo mea. Hic est Nabuchodonosor de quo supra 3 dicitur, tunc rex Nabuchodonosor obstupuit: nunc vero absque omni stupore quietus erat, idest a nullo inquietatus, qui monarchiam absque omni contradictione tenebat, et ideo rex regum dictus, supra 2, tu rex regum es. Hic ergo quietus in domo sua, hoc est in haereditate propria, quasi in haereditaria mansione, ita ut posset dicere illud Sapient. 8, intrans in domum meam quiescam in aula. Regis decorem, quia, florens in palatio meo, idest omnibus quae ad decorem humanum faciunt, ad nutum affluentibus, ac per hoc caducus, quia homo natus de muliere quasi flos egreditur et conteritur, Job 14. Regis terrorem, quia somnium vidi quod perterruit me. Sicut supra 2 cap. per somnium quod vidit Nabuchodonosor, conterritus est spiritus ejus, sic modo eum perterruit somnium, quia forte in somnio, sui regni exterminium tenebat regis stuporem: et ideo cogitationes, quae somnium sunt secutae, conturbaverunt me, idest prioris quietis soporem a me amoverunt, quia ex somno ipso in me turbatum est cor meum, Psal. 42. Quantum ad defectum humanae expositionis quae tangitur, ibi: et per me propositum est decretum, notat Scriptura sapientum citationem, cum dicitur: et per me propositum. Litera patet. Somnii relationem, cum dicitur: tunc ingrediebantur harioli, exposita sunt supra haec vocabula; solutionis absconsionem seu privationem, ibi, et solutionem ejus non indicaverunt mihi, quia quis talis ut sapiens, et quis novit solutionem verbi? Quasi diceret, nullus, Eccles. 7. Danielis praelationem, ibi: donec collega, idest par mihi in honore, quia primum ipsum post se in toto regno constituerat, supra 2 cap. Tunc rex Danielem in sublime extulit, Daniel cui nomen Balthasar secundum nomen Dei mei, quia Deum quem colebat Balthasar nominabat, et illo nomine nominabat Danielem. Danielis commendationem, ibi: qui habet spiritum sanctorum deorum in semetipso; quia sensus ejus et sapientia, sensus humanos et humanam sapientiam excellebat, et ideo in ipso aliquid majus esse credebat: propter quod spiritum deorum ipsum habere dicebat, et ultra, sacramentum idest secretum non esse ei impossibile ad disserendum asserit, infra confestim eodem cap. regis allocutionem, ibi: Balthasar princeps hariolorum etc., ut supra, immediate, haec omnia exposita sunt. Quo ad processum ostensae apparitionis, quae tangitur, ibi: visio capitis mei in cubili meo, notat Scriptura conditionem arboris visae, cum dicitur: videbam et ecce arbor et altitudo ejus magna, idest supra aliarum mensuram elevata, magna, quantum ad omnem dimensionem, fortis, robore scilicet, quantum ad valetudinem, omni vento et tempestati resistere potentem, proceritas, idest longitudo ejus in altum protensa, contingens caelum, parabolica locutio est, idest usque ad nubes. Aspectus illius usque ad terminos universae terrae, quia tantae erat altitudinis, quod umbra ejus terminos terrae obumbrare posset, et ab omnibus terminis terrae videri poterat, ita erant rami ejus expansi, folia ejus pulcherrima, viridia scilicet et condensa, et esca universorum in ea, hyperbolica locutio est, subter eam cuncta animalia domestica scilicet, et bestiae, indomita quaecumque, et ex ea vescebatur omnis caro, idest omne genus animalium. Sic videbam in visione, idest sic contuebar sicut per somnium videri poterat. Secundo arboris contritionem, cum dicitur: et ecce vigil et sanctus de caelo, idest Angelus, qui vigiles Angeli dicuntur, quia custodiae invigilant cui praeficiuntur: unde infra dicitur, in sententia vigilum decretum est. Tertio arboris subversionem, ibi: succidite arborem, idest abscindite arborem. Quarto ramorum praecisionem, ibi: et praecidite ramos ejus. Quinto arboris excussionem, ibi: excutite folia ejus. Sexto fructuum dispersionem, ibi: et dispergite fructus ejus. Septimo germinis relictionem, ibi: verumtamen germen radicum ejus, idest radicem ad germinandum, in terra sinite, idest relinquite. Et alligetur vinculo ferreo et aereo, idest forti et durabili, in herbis quae foris sunt et rore caeli, idest in saltibus et silvis. Pars ejus in herba terrae, quia herbas sicut ferae in cibum sumet: cor ejus ab humano commutetur, nam intelligentiam per amentiam perdet, et cor ferae detur ei, idest sensus bruti. Octavo notat temporum mutationem, cum dicitur: et septem tempora, idest septem anni, totum ponitur pro parte, mutentur super eum, hoc est succedant; quia, in sententia vigilum, hoc est, ad petitionem sanctorum, qui in terra sunt, decretum est in caelo Angelorum, sic exequi contra eum, juxta imperium Dei, ut ipse solus rex potens cognoscatur. Quantum ad excessum supernae illustrationis, quae tangitur, cum dicitur: tu ergo Balthasar, notat Scriptura sapientum Babylonis ignorantiam, in principio, et Danielis sapientiam, ibi: tu autem potes quia spiritus sanctorum deorum est in te, supra eodem, Balthasar princeps hariolorum. Et sic terminata est prima pars totius capituli. Et sequitur pars secunda principalis totius cap. in qua Scriptura notat interpretationis eminentiam, seu sapientiam; quae ibi incipit, tunc Daniel cujus nomen Balthasar. Et quia visio tangebat regis personam, fortunam, vindictam et gratiam, ideo Scriptura notat quatuor. Primo in Daniele poenalem anxietatem propter gradum poenae in principio. Secundo regalem prosperitatem propter statum fortunae, ibi: arborem quam vidisti. Tertio legalem severitatem propter casum vindictae seu sententiae, ibi: quod autem vidit rex vigilem. Quarto finalem benignitatem propter fructum poenitentiae, ibi: quod autem praecepit ut relinqueret germen radicum. Poenalem autem anxietatem ostendit anxia cogitatio, cum dicitur: tunc Daniel cui nomen Balthasar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare, intellexit enim contra regem esse somnium, dolens scilicet pro eo, quod sibi plurimum honoris impenderat; timorem seu dolorem cordis, vultus pallore significabat, quod difficile est, non prodere vultu, cum dolore tangitur animus: et ideo, cogitationes ejus conturbant eum, ita ut posset dicere, cogitationes meae dissipatae sunt, torquentes cor meum, Job 17. Hinc sequitur regia exhortatio, cum dicitur: respondens autem rex ait Balthasar etc.: hoc est rex respondet interiori locutioni, per signum expressi palloris assecuratur eum, ut audeat proferre quod sentit dicens, Balthasar: quasi diceret, ne timeas dicere interpretationem, nec conturberis in prolatione, quia tibi data est interpretatio sermonum, 1 Corinth. 12, et intelligentia visionum, supra primo. Benigna interpretatio, cum dicitur: domine mi et cetera. Ne contra regem sinistrum quid dicere videatur, in adversitatem hostium sermonem vertit, dicens, interpretatio ejus hostibus tuis, quia, in talibus interpretationibus miratae sunt turbae, Eccl. 47. Quantum ad regalem prosperitatem propter gradum fortunae, quae tangitur, cum dicitur: arborem quam vidisti, notat Scriptura primo somnii replicationem, in principio, ut patet; secundo somnii explicationem, cum dicitur: tu es rex: ubi absque regia injuria explicat veritatem, ut non ipsum superbiae videatur arguere, sed potentiam attribuere: et ideo ait, tu es rex qui magnificatus etc., quia, ut dicitur Sup. 2: tu es rex regum, et dominus caeli regnum et fortitudinem dedit tibi et cetera. Quae ibi dicuntur: in quo satis patet, quod tu per visam arborem designaris. Quantum ad legalem severitatem propter casum vindictae seu sententiae, quae tangitur, cum dicitur: quod autem vidit rex, notat Scriptura primo sententiae praedictae replicationem, sicut prius de somno, cum dicitur: quod autem vidit rex vigilem dicentem succidite arborem et vinciatur ferro, ut solent furiosi ne se ipsos praecipitent, vel alios invadant; minatur autem ferro ad crudelitatem suam domandam, quia ferrum domat omnia, supra 2 cap., et aere ad carnalitatem suam ostendendam, vel reprimendam, quia in aere ministrantur carnalia. Secundo sententiae applicationem, cum dicitur: haec est interpretatio quae provenit super dominum meum regem, austeritatem sententiae verborum temperat blandimentis. Quantum ad finalem benignitatem propter fructum poenitentiae, notat Scriptura primo regis assecurationem, um dicitur: quod autem praecepit ut germen radicum ejus relinqueretur, idest arboris, regnum tuum tibi manebit; cum dura praecesserant, relevat animum contriti mitioribus repromissis. Secundo Danielis consultationem, cum dicitur: quamobrem, rex, consilium meum tibi placeat, quia qui agunt omnia cum consilio reguntur sapientia. Proverb. 13. Et peccata tua eleemosynis redime, quia Deus non hominibus sed vitiis irascitur. Et iniquitates tuas misericordiis pauperum etc.; nam operatur misericordia impunitatem, quia eleemosyna ab omni peccato et morte liberat, Tob. 12. Et sic terminatur pars secunda totius cap. principalis. Et sequitur tertia pars principalis totius cap., in qua tangitur adimpletionis evidentia, cum dicitur: omnia haec venerunt super Nabuchodonosor post finem duodecim, id est a viso somno quod audiveram, vel secundum Hieronymum, quia consilio Danielis fecit eleemosynas, dilata est sententia usque ad unum annum. Ubi Scriptura facit tria: primo notat superbam regis cogitationem, cum dicitur: nonne haec est Babylon? Cogitans enim somnium et ipsius interpretationem, de quibus forte tum actu cogitabat, ait, nonne haec est, quasi diceret talem aedificavi civitatem, habentem tantam spatiositatem, quia, Babylon magna, quia per quatuor quadras, habebat decem leucas, et ita quadraginta per gyrum: tantam nobilitatem, quia, in domum regni mei, quia regnum, id est fortitudo data est mihi, supra 2 cap. Tantam stabilitatem, quia, in robore fortitudinis meae, quia fortitudinem et imperium habeo, supra 2 cap. Tantam speciositatem, quia, in gloria decoris mei. Glorianter locutus est, et quia gloriabatur, bonum misericordiae adeptae perdidit malo superbiae. Nota quod non dicit, quam ego aedificavi simpliciter, sed in domum regni mei, quia antequam ipse regnaret erat aedificata, sed ipse fecit eam caput monarchiae. Secundo notat Scriptura supernam comminationem, cum dicitur: cumque sermo adhuc esset in ore regis et cetera. Non definitur sententia, ne videatur non profuisse eleemosyna: et ideo statim per superbiam perdidit, quod misericordia conservavit: vox de caelo ruit, potius quam venit, quia cum nimia festinatione vix facto regis sermone. Tibi dicitur Nabuchodonosor etc., sicut supra interpretatus est Daniel. Donec scias. Magna Dei misericordia consolatio data, dum in tormentis ponitur pro spe secutura. Tertio notat festinam executionem, cum dicitur: eadem hora sermo impletus est super Nabuchodonosor, quia sermo illius Dei, scilicet dantis sententiam contra ipsum, potestate plenus est, Eccles. 8: et ex hominibus abjectus est etc., quia statim in furorem conversus ligatus est et de regni solio expulsus: donec capilli etc., non solum capitis, sed et totius corporis sicut pili crescentes inter plumas aquilarum, secundum Andream. Et sequitur quarta pars principalis in qua tangitur correctionis efficacia, cum dicitur: igitur post finem dierum. Et quia ad efficaciam correctionis ultra poenalitates et afflictiones concurrit contritio, confessio, et tandem continuatio, ideo primo a Scriptura ponitur humiliatio superbi, quantum ad contritionem, cum dicitur: igitur post finem dierum. Sequitur, oculos meos levavi, misericordiam imploravi ut vere contritus, postquam in me Deus caeli potentiam suam ostendit, dicens, ad te domine levavi animam qui habitas in caelis, Psalm. 142. Sensus meus redditus est mihi: in hoc se ostendit formam non amisisse, sed mentem, si enim figuram humanam amisisset, ipsius restitutionem non tacuisset. Secundo ponitur magnificatio seu glorificatio excelsi, quantum ad confessionem, cum dicitur: et altissimo benedixi, id est laudavi, quia potestas ejus, quam ego in libro experientiae legi, potestas sempiterna, et regnum ejus in generationem et generationem. Ideo scriptum est, gloriam regni tui dicent, et potentiam tuam loquentur, Psalm. 144. Et omnes habitatores terrae. Littera patet: et quia potentiam et dominium altissimi recognovit, majestatemque ipsius adeo supplex ac humilis laudavit, magnificavit et exaltavit, inde restituta sunt ei omnia bona et honores cum regno, et plus magnificatus est quam antea, cum dicitur: in ipso tempore sensus meus reversus est ad me et figura mea, idest decor in conspectu figurae pristinae, secundum Andream et Hieronymum, quoniam longa septem annorum negligentia positus fuit in formam bovinam, ut dicit Josephus. Optimates mei et magistratus, etc. mei requisierunt me: et magnificentia, id est magna gloria. Litera patet. Tertio ponitur continuatio propositi, quantum ad perdurationem, cum dicitur: nunc igitur ego Nabuchodonosor, (post correctionem factam, conferenti sibi beneficia gloriam tribuit) glorifico gloriosa opera Dei, (justamque sententiam magnificat, ut ab hominibus audientibus, magnus et gloriosus habeatur, secundum Andream). Et gradientes in superbia humiliat, id est deponit. Ex hac propria confessione Nabuchodonosor, qui postquam septem annis poenas sustinuerat, quia contra Deum superbierat, humiliatus est, colligitur illum vere fuisse Deo conversum, sicut Hieronymus et Andreas sentiunt. Argumenta literalia sunt quatuor. Primum est quod quandoque somnium aequipollet visioni manifestae, ut patet hic. Secundum est, quod expositio somniorum, nunquam haberi potest per humanam sapientiam; sicut hic patet, quod sapientes vocati, interpretationem non potuerunt indicare. Tertium est, quod majoribus dicenda est veritas, cavendo semper ab omni injuria provocante, quia aliter non audirent nec reciperent, sicut patet quod fecit Daniel. Quartum est, quod quantum meretur pietas et misericordia, tantum demeretur superbia; ut patet hic de rege, cui propter eleemosynas, dilata fuit punitio, et propter superbiae residuum, fuit postea punitio subsecuta. Pro moralitate nota primo in arbore hominem, positum in tali prosperitate, quia homo est arbor eversa secundum philosophos, qui quidem est in medio terrae propter affluentiam, quia a medio fluit virtus ad extrema, sed est arbor alta propter excellentiam, quia homo excellit omnes alias creaturas. Genes. 1, praesit piscibus maris etc.; fortis quantum ad resistentiam, quia terror vester ac tremor sit super cuncta animantia, Gen. 9; proceritas ejus contingens caelum, quantum ad superbiam: supra astra caeli exaltabo solium meum, Isai. 13. Aspectus ejus usque ad terminos universae terrae, quia omnia advertit et aspicere se credit, cujus aspectus insensato dat concupiscentiam, Sap. 15; folia ejus pulcherrima quantum ad eloquentiam, quia verba habet ita ornata et moderata, ut unicum verbum non cadat in terra, juxta illud, folium ejus non defluet, Psalm. 1. Fructus ejus nimius, quantum ad abundantiam, quia fructu frumenti, vini et olei sui multiplicati sunt, Psalm. 4. Esca universorum in ea, quantum ad redundantiam: tribuunt enim aliis non intuitu pietatis, sed potius vanitatis, ut dicatur, tu das escam illorum in tempore opportuno. Subter eam habitant animalia et bestiae, quantum ad appetentiam; quia tum animalibus, id est viris et simplicibus et mansuetis, quia animal dicitur, quod manu alligatum; tum bestiis idest perversis hominibus, quia bestia quasi Vestae, quae stando volunt sacrificare, ut ab hominibus famam acquirant. Dominantur super bestias quae sunt super terram, Baruch 3. Et in ramis conversabantur volucres caeli, quantum ad lasciviam; quia per volucres designantur garrulosi, leves et mendosi; tales enim in avibus caeli ludunt, Baruch 3. Et ex ea vescebatur omnis caro quantum ad petulantiam, quia omnis caro corruperat viam suam Genes. 6. Sententia contra talem arborem, quod succidatur per animae separationem; quod rami ejus praescindantur, quantum ad operationem; quod folia excutiantur, quantum ad locutionem; quod fructus dispergantur, quantum ad mutationem; quod fugiant bestiae quae subter eam sunt, quantum ad subjectionem; quod volucres de ramis ejus, quantum ad associationem; quod germen ejus in terra sinatur, quantum ad putrefactionem. Nota pro moralitate secunda de arbore, quod est spiritualis prosperitas, de qua Matth. 7, bona arbor bonos fructus facit: et ideo accipienda est per arbores vita virtuosa, quae est alta per justitiam, fortis per constantiam, quanta per temperantiam, ramosa per continentiam, frondosa per eloquentiam, diffusa per misericordiam, fructifera nimis per devotionis exuberantiam: omnes pascuntur ex ea per fraternam aedificationem: subter ea bestiae agri et volucres per omnium sensuum et motuum exteriorum et interiorum moderationem et refraenationem. Talis est arbor spiritualis prosperitatis; quae si sinat bonos fructus facere, succidetur, id est si cadat in peccatum vel superbiam elevetur, statim adest sententia divinae severitatis et aequitatis dicens: praecidite ramos ejus. Sententiae dubiae sunt ibidem octo. Prima est quantum ad totam visionem, utrum scilicet haec visio possit intelligi ad literam de Nabuchodonosor rege; et arguit Porphyrius damnator Scripturarum, quod non; sed quod debet intelligi de Lucifero primo; nam impossibile est quod rex tam delicatus potuisset vivere tanto tempore ad frigus, pruinam et rorem, et crudis herbis nutriri, quin moreretur. Ad hujus dubii solutionem advertendum est secundum Hieronymum et Augustinum, quod aliquando facta quae secundum se impossibilia videntur, ostenduntur possibilia, dum similia facta conspiciuntur: unde cum nos videamus quod homines phrenetici et amentes non commorentur in villis sed sub dio, adeo ut potius videantur bestiae, non est mirum quod Nabuchodonosor redactus in amentiam et phrenesin, pari passu cum ceteris amentibus et phreneticis graderetur. Unde ad illud quod objicitur de delicatione, dicendum, quod phrenetici longissimo tempore vivunt, absque humano cibo; quod forte contingit propter magnam multitudinem spirituum; furia enim facit hominem multa agere et pati, quae aliter nunquam posset. Secunda dubitatio est, cum in terra illa sit multitudo leonum, ursorum, et aliarum ferarum, quomodo est verisimile, quod fuerit cum eis tanto tempore conversatus quin fuisset devoratus ab iis et dilaceratus. Sed ad hoc dicendum, quod volens Deus suam justitiam exercere, ut humiliaretur Nabuchodonosor, ostendit suam potentiam praeservando illum a leonibus ceterisque feris. Tertia dubitatio est, quomodo est credendum quod regnum tam nobile tanto tempore fuit absque rege et rectore, cum regnum esset ita magnum; quod si fuerit alius rex interim positus, quomodo est credibile, quod ille permisisset hunc iterum regnum accipere qui destiterat. Ad hoc dicendum, quod principes et barones interim regnum gubernabant, et custodiebant ne ab alio usurparetur, exspectantes quem finem haberet infirmitas domini sui, qui regnum valde amplificaverat, et maxima bona regno conquisiverat, et principaliter monarchiam bene fortem; interim pertulerunt aliquem qui regeret consilio Danielis, et voluntas Dei fuit ne interim bella insurgerent. Quarta dubitatio est, quomodo possit esse verum, quod dicit, quod aspectus arboris erat usque ad terminos universae terrae, per quod potestas regis designatur: ipse enim non regnavit in Graecia, nec in occidente, et multa alia regna non fuerant ei subjecta. Sed respondetur primo quod fuit hyperbolica locutio, sicut supra, in interpretatione litterae, notatum fuit. Secundo respondetur secundum Hieronymum, quod hoc non fuit verum ad litteram; sed ut ostendat regis ambitionem et superbiam, qui hoc ambiebat, et putabat se dominaturum super universum orbem. Quinta dubitatio est, quomodo Daniel posuit sub dubio, quod prius ipsemet decreverat et affirmaverat, maxime cum statim post duodecim menses fuerit secuta sententia, ipse vero pollicetur Dei sententiam per eleemosynas revocari. Dicendum quod Daniel non dixit determinate quod Deus ignosceret regi; sed dixit, forsan ignoscet Deus. Sententia enim Dei, qua punit pro delictis, duobus modis potest intelligi: uno modo secundum exigentiam meritorum, et hanc aliquando Deus mutat, quia novit Deus mutare sententiam, si homo novit mutare delictum; alio modo secundum praefixam praedestinationem futurorum, et hanc sententiam Deus non mutat: posuit tamen sub dubio propheta ignorans, sub qua istarum caderet regia sententia. Sexta dubitatio est, utrum rex Nabuchodonosor secundum veritatem mutatus fuerat in effigiem bestialem. Dicendum quod non; sed hoc dicitur propter distortionem membrorum, quam forte habebat ut furiosi; amentes enim mutant aspectum et faciem, et omnia membra distorquent: vel dicendum, quod hoc dictum sit quantum ad aestimationem suam: ipse enim opinabatur, et aestimabat de se quod esset bestia; propter quod dicitur quod redditus est ei sensus ejus, scilicet quo cognovit se non esse bestiam. Septimo dubitatur utrum hic Nabuchodonosor salvus sit. Dicendum quod Augustinus de praedestinatione sanctorum, secundum aliquos, salvum eum existimat, quia ponit Nabuchodonosor sub numero praedestinatorum, Pharaonem vero sub numero praescitorum, ut dicitur 23, qu. 5, cap. de cetero, quod incipit Nabuchodonosor: ubi dicitur, quod unus fuit flagellatus ad damnationem, alius vero ad salutem, sic dicens, Nabuchodonosor poenitentiam meruit fructuosam; nam post innumeras impietates flagellatus poenituit, et regnum quod perdiderat rursus accepit. Pharao vero ipsis flagellis durior effectus periit. Sed quidam dicunt Augustinum intellexisse quod meruit poenitentiam fructuosam, quoad terreni regni restitutionem; quod littera Augustini videtur sonare. Ultimo dubitatur an idem fuerit hic Nabuchodonosor qui et ille sub quo fuit facta historia Judith? Respondetur secundum quosdam, quod duo fuerunt Nabuchodonosor. Unus iste qui salvus est, alter sub quo facta fuit historia Judith, de quo dicitur Isaiae 14, sub nomine Luciferi, quomodo cecidisti de caelo Lucifer etc., qui damnatus est. Sed secundum Hieronymum in originali super historiam, idem fuit iste qui et ille. ####  |