| #### Caput 26 |

| #### #### Venite, comedite et cetera. Thema de effectu vel de nominibus corporis Christi. Effectus dominici corporis possunt sumi ex tribus illis nominibus ejus jam supradictis. Dicitur enim quandoque medicina spiritualis, quandoque manna, idest panis caelestis, quandoque Eucharistia, idest bona gratia animae fidelis. De primo Eccle. 38: altissimus de terra creavit medicinam, et vir prudens non abhorrebit eam. Augustinus: suscepit Christus de terra terram, et de carne Mariae carnem accepit, et ipsam nobis ad salutem manducandam dedit. De secundo Apocal. 2: vincenti dabo manna etc.: quasi dicat: qui se praeparat per victoriam vitiorum, illi dabo manna, idest caelestem panem, scilicet corpus meum, in quo secrete reconditum est multiplex bonum. Joan. 6: hic est panis qui de caelo descendit. De tertio Eccles. 32: audi tacens, et pro reverentia accedet tibi bona gratia: quasi dicat: praepara te per auditum verbi Dei et obedientiae, qua taceas, idest cesses a malo, et serves reverentiam in benefaciendo: tunc dabitur tibi bona gratia, quae Graece dicitur Eucharistia, idest corpus Christi. Magister, 4 sententiarum: sacramentum altaris excellenter dicitur Eucharistia, idest bona gratia: quia in ea non solum est augmentum virtutum et gratiae, sed ille totus ibi sumitur, qui est fons totius gratiae. Primo corpus domini dicitur medicina spiritualis: et secundum hoc habet tres effectus. Serpens ille malignus infudit humano generi per venenum pomi vetiti triplicem corruptionem: in anima tenebras ignorantiae, in carne morbum pravae concupiscentiae, et mortem utrobique. Ad haec tria curanda valet corporis Christi medicina: ignorantiae enim tenebras illuminat, morbum pravae concupiscentiae sanat, et mortem destruendo triumphat. De primo Psalm. 131: paravi lucernam Christo meo et cetera. Lucerna est lumen in diaphano, idest perlucido corpore; sic corpus Christi est verbum Dei, quod est lux vera in munda carne, quo scilicet pelluntur a nobis tenebrae ignorantiae. Luc. 1: viderunt oculi mei salutare tuum et cetera. Psal. 26: dominus illuminatio mea et cetera. Psalm. 53: accedite ad eum, et illuminamini. De secundo Isa. 38. Item 4 Reg. 2: jussit Isaias ut tollerent massam de ficis, et cataplasmarent super vulnus regis, et sanaretur. Vulnus sive ulcus regis est concupiscentia carnis. Psal. 6: miserere mei, domine, quoniam infirmus sum et cetera. De tertio Luc. 1: benedictus fructus ventris tui, scilicet corpus Christi, quod est fructus vitae valens ad curationem mortis aeternae: Proverb. 3: lignum vitae est his qui apprehenderint eam, scilicet sapientiam Dei incarnatam: Oseae 14: ero mors tua, o mors. De hac triplici corruptione et medicina, supra sermone sexto post principium. Secundo corpus dominici dicitur manna, idest panis caeli, quod manna habet similitudinem saporis frumenti, mellis et olei. De duobus primis Exod. 16: gustus ejus sicut similae. De tertio Num. 16: gustus ejus quasi similae cum melle. De quarto Num. 15: fecerunt ex eo tortulas saporis quasi panis. De tribus simul Ezechiel. 16: gustus ejus quia similam, mel et oleum comedisti. Et secundum haec tria habet corpus domini triplicem effectum. Operatur enim morum honestatem, cordis suavitatem, proximi pietatem: primum significatur in frumento, secundum in melle, tertium in oleo. De primo Zach. 9: quid bonum ejus, et quid pulchrum, nisi frumentum electorum? Panis de frumento bonus est, et pulcher in se; et etiam in effectu, quia facit pulchrum: sic corpus Christi bonum et pulchrum facit honestatem morum. Daniel. 1: apparuerunt vultus eorum meliores et corpulentiores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio, Glossa, vultus eorum quos panis satiabat, qui de caelo descendit. De secundo Prov. 33: comede fili, mel, quoniam bonum est, et favum dulcissimum gutturi tuo: Sapient. 16: paratum panem de caelo praestitisti illis, omne delectamentum in se habentem, et omnis saporis suavitatem. De tertio Job 29: quis mihi tribuat ut sim secundum dies, quando secreto Deus erat in tabernaculo meo, et petra fundebat mihi rivulos olei, idest gratiam pietatis ad bonum proximi: Prov. 21: thesaurus desiderabilis, et oleum in tabernaculo justi. 4 Reg. 4: offerebant vasa, et mulier infundebat oleum: et ait Eliseus, vende oleum, et redde creditori tuo; tu autem et filii tui vivite de reliquo. Ecce oleum, idest opus pietatis proximum reficit, debita solvit, nos ipsos pascit. Primum intelligitur in eo quod fundebat oleum in vasa proximorum: secundum in eo quod reddit per oleum debita creditori: tertium in eo quod ipsa et filii de oleo vixerunt: tertio corpus domini dicitur Eucharistia, idest bona gratia. Sicut autem dicunt magistri, gratia est influentia divinae bonitatis in animam, per quam assimilata Deo fit ei grata, et vitae aeternae digna. Et secundum hoc corpus domini habet tres effectus: similem Deo animam efficit, gratam et charam Deo reddit, vitam aeternam tribuit. De primo 2 Epistol. Petr. 1: Christus propria gloria et virtute maxima et pretiosa nobis promissa donavit, ut per hoc efficiamur divinae naturae consortes, idest similes Deo per veram bonitatem. De secundo Cant. 10: quam pulchra es et decora in delitiis. Quasi diceret, delicato cibo et potu corporis Christi et sanguinis es nutrita, facta es multum decora, et idcirco grata Deo et chara. De tertio Joan. 6: qui manducat carnem meam etc., habet vitam aeternam. Item corpus domini dicitur Eucharistia, idest, bona gratia: et secundum hoc habet valde bonum effectum, scilicet cum illud manducamus, non ipsum ut alius cibus mutatur in nobis, sed nos in illo mutamur. Nam quia, ut dictum est, gratia est influentia divinae bonitatis in animam, per quam similatur Deo; haec bona gratia, scilicet corpus Christi, influit nobis: sed nos illi assimilamur, et in ejus bonitatem mutamur. Haec nostra in Christum mutatio potest probari similitudine triplici. Prima sumitur de virtute nostri amoris: secunda de virtute rei majoris: tertia de virtute surculi arboris. ####  |