| #### CAPUT 5 |

| #### #### Et factum est ut audierunt. Haec est tertia pars illius, et surrexit: in qua agitur de illius conflictu contra finitimas nationes et quod Judaeos inter se habitantes occidebant. Et primo ostendit quomodo praevaluit ad Judaeorum de diversis gentibus liberationem: secundo quomodo praevaluit ad ipsorum jam liberatorum remeationem vel reductionem. Et congregavit Judas. Circa primum ponit victorias Judae, quas de finitimis gentibus habuit; et hoc auxilio et beneficio exercitus conjuncti. Secundo, ministerio exercitus divisi, ibi: et congregatae sunt gentes quae sunt in Galaad. Circa primum ponit gentium impugnationem, et secundo ipsorum a Juda expugnationem, ibi, et debellavit. Et primo filios Esau quos occidit, maxime illos qui erant in tribus civitatibus morantes. Secundo filios Ammon, ibi: et transivit ad filios. Et congregatae. Primo ponitur diversarum nationum in Judaeos insurrectio. Secundo ipsius exercitus pro Juda divisio, ibi: et dixit Judas. Tertio utriusque partis victoriosa persequutio, ibi: et abiit Simon. Circa primum ponit primo Galaaditas insurgentes, et secundo Galilaeos, ibi: adhuc epistolae: et in utraque illarum, primo ponitur insurrectio et ad Judam denunciatio et auxilii postulatio, ut patet. Dixit Judas. Circa illam partem et abiit Simon, primo ponitur congressus et victoria Simonis, et secundo ipsius Judae, ibi: Judas Machabaeus. Et ibi ponitur quomodo Judas in Galaaditim veniens super oppressione Judaeorum et loci in quibus opprimebantur fuit informatus; secundo quomodo fuit contra adversarios zelo inflammatus, ibi: et convertit Judas. Habuit autem duos congressus principales cum Timotheo duce illius populi, et secundum ibi: post haec autem verba congregavit Timotheus. Et ibi habetur primo qualiter exercitus magnus fuit ab eo congregatus; et secundo quomodo fuit cautelose informatus, et tertio quomodo juxta quod praedixerat fuit a Juda expugnatus. Et congregavit Judas. Haec est secunda pars totius capituli: in qua agitur de Judaeorum liberatorum universali reductione, et secundo de aliquorum Judaeorum superba acceptatione, ibi: et in diebus illis: tertio agit iterum de Judae et suorum commendatione et inimicorum expugnatione, et de quorumdam fatuorum sacerdotum occisione, ibi: et viri Juda magnificati. Circa primum ponitur quorumdam contra Judaeos crudelitas, et secundo divina super eos et per Judam severitas, ibi: et praecepit Judas. Circa illam partem et in diebus, ponitur superbiae acceptatio, et secundo superbiae punitio, ibi: et exiit Gorgias: tertio punitionis ratio, ibi: quia non audierunt Judam. Genus Jacob Judaeos: inter eos enim multi Judaei erant dispersi inter nationes propter persecutionem Antiochi. Acrabathane, civitas est filiorum Esau. Filiorum Bean, idest habitantium Bean civitatem, etiam eorum: unde Bean non est nomen viri, sed civitatis. In via, scilicet qua venerant in terram promissionis. Anathematizavit eos, idest res eorum, sicut factum fuit Jericho, ut patet Josue 6. Et omnes fratres nostri qui erant in locis Tubin interfecti sunt, idest Judaei qui morabantur in Tubin; hoc est, in illis locis quae a Tubin sic dicebantur, unde et ab hoc locus nomen accepit; et interpretatur deserens sive desertum. A Ptolemaide, civitas est metropolis fortissima. Et occurrerunt eis Nabuthei, idest aliqui de illis populis volentes se jungere Judaeis, et fovere eos, qui in illa civitate morabantur, ad munitionem Datheman, de qua dictum est supra; ubi recollegerant se Judaei ut expugnarent eos de munitione, tribus ordinibus exercitu suo in tres partes distincto. Maspha alia est ab illa quae est in Judaea, ubi erat aliquando locus orationis Judaeorum, quam Josephus vocat Mellem civitatem alienigenarum. Et Bosor, non est illa quae statim legitur combusta; quae secundum Josephum vocabatur Bethsura; et illae quae sequuntur sunt civitates gentium in Galaaditide. Et ait Timotheus principibus exercitus sui: cum appropinquaverit et cetera. Sed numquid fuit propheta? Non. Sed aestimo quod credebat Judam esse tantae fortitudinis quod nisi diffideret, non superaretur: et quamdiu confideret, superaret: ex diffidentia autem dimisisset eos transire. Fanum, templum idoli sui. In ingressu, scilicet reversionis eorum ad terram suam. In quo erat loco, idest singulae partes exercitus; singulis partibus civitatis. Josephus Zachariae filius, ille scilicet quem praetulerat exercitui in Judaea remanenti: et praeceperat ne pugnaret. Unde inobediens fuit zelo gloriae; et ideo punitus fuit in sua superbia. Per quos salus, idest qui ad faciendam victoriam deputati erant a domino. Fausta acclamantes, idest laudes vel rogationes; quibus rogabant ut semper prospere eis eveniret. Et dicitur a faveo faves. Inde Faustus cui fortuna favet, de illa Christiano more loquendo: et ita fausta clamare est, favorem optare. ####  |