| #### CAPUT 5 |

| #### #### Eodem tempore Antiochus. Postquam posita est principum interna seditio; hic ponitur regis externa oppressio. Et prima fuit causa hujus secundae: propter hoc enim, ut dictum est supra Lib. 1, capite 1, Andronicus invasit Judaeos, quia inter se dissentiebant: et in hoc cap. ponitur quadruplex impugnatio. Prima est a Jasone aestimante regem mortuum. Secunda a rege propter facta Jasonis, ibi: his itaque gestis. Tertia alienorum ad imperium regis, ibi: igitur Antiochus. Quarta Apollonii legati regis, ibi: semper appositus et cetera. Circa primum primo ponit regis in Aegyptum profectionem. Secundo monstrorum apparitionem, ibi: convenit autem. Tertio falsam de morte regis opinionem, ibi: sed cum falsus. Quarto Jasonis insurrectionem, ibi: assumptis. Quinto ejus expulsionem, ibi: et profugus. In secunda parte, his itaque gestis, primo agit de Antiochi persecutione. Secundo ostendit auctor, quod id sustinuit pro peccatorum suorum punitione, ibi: ita alienatus mente. Tertio, quod ipse dominus templum relevaturus erat in magnam eorum consolationem, ibi: verum non propter locum gentem. Circa primum introducit Antiochum contra Judaeos saevientem. Secundo ipsos in Jerusalem indifferenter interficientem, ibi: justis autem. Tertio vasa sacra ignominiose et irreverenter diripientem, ibi: sed nec ista. Circa primam principalem partem ponit Antiochi contemptam superbiam. Secundo ejus jussionem crudelem et nefariam, ibi: reliquit autem et suspectos. Quarta pars principalis ponitur ibi: cumque appositus esset: in qua ponitur impugnatio per Apollonium legatum regis. Et primo agitur de ejus jussione. Secundo de ejus dissimulatione. Tertio de Judaeorum occisione, et sabbati observatione. Quarto de Juda Machabaeo, et de suorum in montibus conversatione, et malorum elongatione. Sed jam ad literam. Et primo notandum est, quod jam nunc incipit reverti ad historiam 1 Lib. Secundam profectionem: creditur illa fuisse, de qua Lib. 1, cap. 1 dicitur. Et paratum est regnum in conspectu Antiochi. Convenit autem, scilicet eo tempore, quo Antiochus erat in Aegypto. Equites discurrentes. Notandum est, quod ista signa praeludia erant sanguinis Judaeorum per hostes effundendi, et talia et multo majora contigerunt Jerosolymis per totum annum praecedentem destructionem ejus sub Tito et Vespasiano, ut recitat Josephus: dicit enim, quod stella praefulgens gladio per omnia similis supra civitatem rutilans manebat, et cometes exitialibus flammis ante per totum annum visus est ardere: sed et ante exitum temporis et belli in festo azymorum octava die mensis Aprilis hora nona noctis tantum fulgur aram templumque circumdedit, ut putarent omnes diem clarissimum factum; et permansit mediae horae spatio. Eodem etiam festo bos, cum ad victimam duceretur, agnum in medio fano peperit, inter manus ministrorum. Sed et janua interiorum aedium templi, quae respiciebat ad orientem, cum esset aerea vel aere multi ponderis vestita, vel supertecta, ita ut vix a decem viris impellentibus eam clauderetur: ferreis quoque vectibus serisque munita: repente hora noctis sexta apparuit sponte patefacta; sed et hoc, sicut et lumen nocturnum, signum optimum putabatur. Deum namque bonorum omnium portam illis aperuisse dicebant. Aliqui prudentiores tamen tutamen templi dissolvendum iri, et hostibus portas aperiendas putabant. Et postea vicesima prima die Maii, prope solis occasum, visi sunt currus et quadrigae in omnem regionem per aera ferri, et armatorum cohortes inferri nubibus, et urbes circumdari agminibus improvisis. In sequenti autem festo Pentecostes noctu sacerdotes templum ad ministerium implendum ex more ingressi, primum quidem motus quosdam strepitusque senserunt, et domum voces quasdam sonantes, migremus hinc. Hoc etiam quidam plebejus et rusticus, Jesus nomine, quatuor annos ante bellum in festo tabernaculorum repente clamare coepit, vox ab oriente, vox ab occidente, vox a quatuor ventis, vox super Jerosolymam et super templum, vox super sponsos et sponsas, vox super populum: et diu noctuque circumiens ista clamabat, et verberibus ac flagris usque ad ossa laniatus jussu praefecti urbis Albini, neque lachrymas fudit, nec preces, sed eamdem vocem miserabiliter et cum quodam ululatu emittens ad singulos fere ictus proferebat, addens et hoc, vae, vae Jerosolymis: et sic clamabat usque ad belli tempus quotidie, et maxime in festis diebus, vae, vae Jerosolymis. Idque per septem annos faciens, neque voce raucior fuit, nec laboravit, donec obsidionis tempore circumiens, supra murum iterum, vae, vae civitati et fano ac populo, voce maxima clamabat. Cum autem ad extremum addidisset, vae etiam et mihi, lapis tormento aliquo dimissus ipsum inter voces istas peremit. Digestos, idest divisos et distinctos, motus, idest sonus adinvicem conflagrantium. Excessisset, idest exivisset, quia dicebatur quod mortuus esset, convolantibus, ut scilicet civitatem defenderent. Arcem, Sion. Exitium: aliqui libri habent, in exitum, scilicet mortis, et idem est. Lacedaemonios, idest Spartiatas, qui erant fratres et amici Judaeorum; supra Lib. 1, capit. 12. His itaque gestis. Usque ad locum istum recitavit auctor aliqua, quae in libro 1 non fuerunt dicta; et videntur illa fuisse occasio, ut Antiochus insurgeret in Judaeos, et totum istud debet legi in primo, vel praesupponi in cap. 1, Lib. 1. Deserturos, id est rebellaturos. Efferatis, id est irrefraenatis. Occursantibus, idest occurrentibus, et misericordiam petentibus: et hoc fuit magna crudelitas. Menelao ductore: non ille, qui fuerat reconciliatus, supra 4, sed alius, quia ille statim fuit mortuus: nisi forte dicatur quod de morte sua dictum fuit prius nimis cito, et per anticipationem, propter continuationem historiae. Gravius quam ceteri, quia Judaei erant, et ideo magis erant molesti. Unde argumentum sumitur, quod illi, qui sunt aliis domestici, si fiant eis superiores, fiunt eis molestiores. Cumque appositus esset, idest firmatus et obstinatus ad nocendum eis. Misit odiosum Apollonium. Nota concordiam primi libri, et hujus secundi. Nam ita accidit, quod Mathathias et Judaei alii videntes praedictas abominationes factas in templo et civitate per regem, fugerunt extra, ut dicitur hic, et Lib. 1, cap. 2; et alii, qui remanserunt adhuc in civitate (ut expresse dicitur hic) postea fugerunt, ut dicitur Lib. 1, cap. 2; et isti fuerunt, qui ab Apollonio in die sabbati fuerunt interfecti, in civitate partim, et partim fugientes: et ita salvatur utraque litera: et ita non agitur hic de illo insultu Apollonii, quem fecit supra Lib. 1, c. 3, in quo vicit eum Judas. Ille enim fuit secundus conflictus. Judas autem. Hic praemittitur tota historia supra posita in c. 2, de Mathathia et genealogia ejus; et venitur ad Judam, qui decimus fuit, et fuit summus sacerdos, non simpliciter loquendo de omnibus post Salomonem, ut patet in catalogo eorum supraposito: sed fuit decimus, computando a regno Graecorum, a quo incipit haec historia, ut patet ex 1 libro. Et primus tempore Seleuci Nicanoris fuit Onias Jaddi filius: secundus fuit Simon justus Oniae filius: tertius Eleazarus frater Simonis: quartus Manasses Eleazari avunculus: quintus Onias Simonis justi filius: sextus Simon Oniae filius: septimus Onias Simonis filius, a quo, supra quarto, fuit occisus: octavus Jason pessimus istius Oniae frater: nonus Menelaus pejor fratre: decimus Judas, qui, summo sacerdotio divino judicio destituto, ipsum sacerdotium summum accepit. Sed cur non fit mentio de Lysimacho? Respondetur, quod quia statim interfectus fuit. Unde nihil aliud fecit ad officium sacerdotii pertinens, nisi tantum sacrilegia, ut dictum est supra capite quarto. Alii vero, etsi mali fuerunt, tamen aliquid ex officio perfecerunt. ####  |