| #### CAPUT 6 |

| #### #### Et rex Antiochus. Haec est pars principalis illius partis in 3 cap. et surrexit Judas: in qua, descripta probitate multiplici ipsius Judae quam exercuit sub Antiocho illustri, hic describit secundo ejus probitatem et victoriam quam habuit sub filio ejus Antiocho Eupatore. Ubi quatuor facit. Primo ponitur adeptio regni, mortuo scilicet patre suo. Secundo ponitur praeparatio praelii, ibi: et qui erant in arce. Tertio congressio belli, ibi: et appropiavit Judas. Quarto liberatio populi, ibi: et audivit Lysias. Circa primam partem historiae istius notandum est quod historia hujus secundae partis multo completius habetur Lib. 2 Machab. cap. 9. Sed hic ponitur primo infirmitatis illius occasio. Et secundo infirmitatis incursio, ibi: et factum est ut audivit. Tertio malitiae suae recognitio, ibi: et vocavit Philippum. Circa primum ponitur primo occasio, quomodo de Perside recessit viliter superatus. Secundo quomodo a Judaeis exercitus suus fuit turpiter debellatus, ibi: et venit qui nunciaret. Et hi qui erant in arce. Haec est secunda pars capituli, in qua ponitur praeparatio praelii. Et primo ponitur praeparationis occasio. Et secundo apparatus executio, ibi: et iratus est rex ut haec audivit. Circa primum ponitur quomodo illi de Juda arcem expugnarunt. Secundo quomodo aliqui de obsessis in turri, fraudulenter ab illa exierunt, et se illis conjunxerunt, ibi: et exierunt quidam. Tertio quomodo regem adierunt et ipsum contra Judam informaverunt, ibi: et abierunt ad regem. Apparatus vero magnus ex parte regis fuit in his. Primo quia multitudinem pugnatorum congregavit, ibi: iratus est autem. Secundo quia civitatem sicut potuit debellavit, ibi: et venerunt per Idumaeam. Tertio quia tam homines animavit, quam animalia cetera fortificavit, ibi: surrexit autem rex. Quarto quia tam elephantes quam milites ordinavit, ibi: et diviserunt bestias. Quinto quomodo occasione istorum omnes ad timorem concitavit, ibi: et ut refulsit sol. Et appropiavit Judas. Haec est tertia pars, ubi ponitur congressio belli duplex in campo, et duplex in praesidio, ibi: castra autem regis. Circa primum primus congressus fuit generalis. Et secundus fuit specialis cum una tantum parte exercitus, ibi: et vidit Eleazar. Castra autem regis, ibi ponitur primo quomodo rex Bethsuram debellavit praeter Judaeorum communicationem. Et secundo quomodo Jerusalem diu debellavit praeter ejus laesionem, ibi: et convertit castra ad locum. Et audivit Lysias. Haec est quarta pars, ubi ostenditur liberatio. Et primo ponitur Lysiae deliberatio, et consilii exhibitio, ibi: nunc itaque demus. Ponitur et consilii a rege et aliis acceptatio, ibi: et placuit sermo: et mutua inter hostes confoederatio, ibi: et misit ad eos: et confoederationis violatio, ibi: et intravit rex montem Sion: scilicet, interea quod haec fiebant a Juda, intravit rex montem Sion. Et rex Antiochus perambulabat superiores regiones. Persidis scilicet, ad habendam pecuniam, supra 3. Templumque in ea. Dianae scilicet. Alexander, de quo supra in principio libri. Et reversus est in Babyloniam cum virtute. Babyloniam, hoc dicitur per anticipationem, forti in primis, idest cum praecipuis viris Timotheo, Nicanore, Gorgia, et seipso: quasi dicat: totum fecerat quidquid potuerat. Bethsuram civitatem suam, idest quam tamquam ad sui tuitionem fortificaverat, suam, idest ad regis obsequium promptam. Abominationem, idest idolum Jovis quod in templo posuerat, supra primo cap. Et factum est ut audivit rex sermones istos expavit. Libro secundo, cap. 9, habetur id perfectius, quomodo incurrit dolorem viscerum, et praecipiens agitari currum versus Judaeam, dum minabatur se facere sepulchrum Judaeorum, collisus est in terram, ita quod decidit in lectum suum, et putruerunt carnes ejus, ut dicit Magister historiarum. Et dilectus in potestate mea, scilicet ab aliis: vel mihi ipsi complacebam. Cognovi ergo, quod scilicet propter mala quae fecerat Judaeis, percussus fuerat. Alii dicunt quod ideo quoniam voluntatem habuit spoliandi templum Dianae. Quod reprobat Josephus dicens, quod in hoc non peccavit, quia etsi voluntatem nocendi habuit, tamen nihil fecit. Ex quo colligitur argumentum, quod secundum opinionem Judaeorum, lex tantum prohibebat manum, non animum. De amicis suis, idest collectaneis, adduceret eum et educaret (...) centesimo quadragesimo octavo. Contra hoc objicitur. Nam incepit anno centesimo trigesimo septimo: et ita regnavit duodecim annis, scilicet tribus et novem; quod est contra praedicta cap. 1, ubi tantum dicitur regnasse undecim annis. Respondetur quod regnavit per aliquam partem noni anni quae hic computatur pro uno anno, supra autem non computatur; et ita contingit frequenter in temporum computatione. Quem nutrivit adolescentem. Et vocavit nomen ejus Eupatorem. Cognomen fuit, vel forte nomen ratione creationis in officio, sicut fit de Papa. Et hi qui erant in arce concluserant, idest sic eos concluserant circumquaque, et venire in templum impedierant ex omni latere. Et quaerebant eis mala semper: et firmamentum, quia volentes immolare in templo repente occidebant. Centesimo quadragesimo, in quo Antiochus Eupator coepit regnare. Balistas, ad emittendum jacula; et dicitur a ballin Graece, quod est emittere, ut Papias et Isidorus inquiunt. Machinas. Machinae, secundum Papiam universaliter sunt, quae fiunt opere humano; sed accommodantur ad hoc, ut dicantur instrumenta omnia quae subtiliter inveniuntur, et operose fiunt, pro victoriis obtinendis in bello: inde machinor-aris. Qui obsidebantur, qui erant apostatae Judaei, tamquam vellent ab apostasia resilire. Et vindicas fratres? Id est vindictam non sumis de fratribus nostris, scilicet de Juda et de suis. Bethzacharia, Josephus dicit, angustum esse locum mille stadiis ab hostium loco distantem. Legiones, non proprie dictas, secundum quod legio continet sex millia sexcenta sexaginta sex: sed communiter pro quacumque congregatione. Unde super quemlibet elephantem erat turris lignea et machinae: erant enim triginta duo elephantes, et triginta duae turres super eos, et in qualibet turri triginta duo viri, et in custodia cujuslibet mille cum illo qui principaliter regebat bestiam, et triginta tres pedites loricati, et quingenti equites: et ita cuilibet animali inerant deputati mille quingenti et triginta tres: et ita in summa deserviebant omnibus elephantibus quadraginta duo millia nongenti nonaginta novem: et his conjungendo eos, qui principaliter regebant elephantes, fiunt insimul quadraginta novem millia et triginta unus: ita quod remanebant in communi exercitu equites tantum quatuor millia, quia sexdecim millia deputata erant elephantibus; de peditibus vero remanebant circiter sexaginta septem millia: et isti tam equites quam pedites ordinati erant in duas partes. Exercitus autem habebat centum millia peditum, et viginti millia equitum: et ideo residuum exercitus erat divisum hinc et inde, bestiis cum viris eorum in medio. Ante tempus, id est cito et expedite semper praeerant motui animalium. Tubis: statuit enim, ut moverentur castra ad sonitum tubarum. Distincta, idest divisa: quidam enim in monte, quidam in valle ibant, animalia in medio. Constipatos, se mutuo adinvicem jungentes in legionibus suis; ad hoc urgebat eos propter vim majorem habendam. Eleazar frater Judae, ut dicit Josephus, de quo supra cap. 2, filius aura, quia Mathathias binomius fuit: vel forte erat frater ejus de alia uxore, cujus nomen est aura. Non enim potest dici frater ejus de alio patre. Cujus nomen ponitur hic, quia supra dicitur uterque filius Mathathiae. Loricis regis, id est, armis regis depictis. Diverterunt euntes, scilicet in Jerusalem ad videndum locum. Pacem, dando se regi salva vita eorum. Sabbata; quia secundum legem septimo anno quiescebat terra, nec fructus portabat. Ignis jacula, id est instrumenta ad jaciendum ignem. Scorpios, id est instrumenta ad projiciendum sagittas venenosas, ad modum scorpii unde dicuntur: et accipiuntur hic pro instrumento fundibili, quia per eas emittuntur lapides e fundis positi et circumvoluti. A Perside, ubi mortuus fuerat rex, cum reversus fuisset Antiochiam. Quaerebat usurpare regnum in praejudicium Eupatoris. Deficimus, scilicet fame. Munitus est. Hoc credebat ipse, sed ita non erat: vel hoc dicebat invidendo Philippo, qui in Antiochia regnabat. Ac pugnavit. Argumentum est, quod Philippus regnum usurpabat. ####  |