| #### CAPUT 4 |

| #### #### Carissimi nolite omni spiritui credere et cetera. Supra commendavit doctrinam suam, cap. 1. Hortatus est ad ejus observantiam cap. 2 et 3. Hic dissuadet doctrinam contrariam, ostendens primo quibus non est credendum, quia Christum negantibus. Secundo quibus credendum, quia Christum confitentibus, cap. ult. in prima parte primo dissuadet haereticorum favorem. Secundo suadet Catholicorum dilectionem, ibi: carissimi diligamus invicem. In prima parte primo monet haereticis non acquiescere. Secundo docet eos a Catholicis discernere, ibi: in hoc cognoscitur spiritus Dei. Ponitur autem quadruplex signum. Primum est errores fidei. Secundum persecutio Christi, ibi: et hic est Antichristus. Tertium est amor mundi, ibi: vos ex Deo estis. Quartum contemptus apostolicae doctrinae, ibi: nos ex Deo sumus. Dicit ergo, carissimi: quasi dicat: an Deus maneat in aliquo per spiritum, sed tamen nolite credere passim et indifferenter: quia qui cito credit, levis est corde, Eccles. 19. Omni spiritui et cetera. Glossa, spiritualiter loquenti, ut eum eligatis ad imitandum, quia quaedam bona communia sunt bonis et malis. Unde, ut dicit interlinearis, hoc opus illa gratia spiritus sancti quae appellatur discretio spirituum, vel omni spiritui, idest homini aperte tantum, quia spiritus per instrumentum corporis loquitur, sed probate, idest experimento cognoscere tentate, idest Thess. 5, omnia probate: quod bonum est tenete. Spiritus, idest spiritualiter loquentes vel spirituales se ostendentes, si ex Deo sint. Glossa, si secundum Deum spirituales sunt. Et quidem spiritus erroris. 1 Timoth. 4, attendentes spiritibus erroris et cetera. Sed quomodo possit probari? Cum requiritur ad hoc donum spiritus sancti, scilicet donum discretionis spirituum, quod non datur omnibus, sed solum spiritualibus, 1 Corinth. 12, alii datur discretio spirituum: ergo solum illi possunt probare. Responsio, possunt probare probatione exteriori, per signum scilicet quod dat dominus. Matth. 7, a fructibus eorum cognoscetis eos, et hoc possunt facere omnes, sed non probatione interiori. Quoniam multi, quoniam. Glossa, ideo praemunio vos, multi per varios errores divisi, pseudo, idest falsi prophetae. Glossa, qui sub obtentu fidei errores praedicant et malis exemplis corrumpunt, exierunt in mundum, idest qui prius latebant manifesti sunt: unde dicuntur exire per manifestationem de occulto in manifestum: vel aliter, in praesentia in qua latebant ad hominum cognitionem. In hoc cognoscitur spiritus Dei et cetera. Hic ponitur primum signum quod est error fidei, quasi quis quaereret quomodo possumus probare. Respondet, in hoc cognoscitur spiritus Dei, idest esse scilicet Deum vel ex Deo, et in hoc dico quod sequitur, omnis spiritus, idest spiritualiter loquens, qui confitetur. Glossa, voce et operatione, haec est dictio de qua dicitur 1 Corinth. 12, nemo potest dicere, dominus Jesus, nisi in spiritu sancto. Jesum Christum, Dei filium, in carne venisse, scilicet de virginis utero in mundum. Venit enim in carnem in incarnatione, sed venit in carne in nativitate: venit in carnem in virginis utero, sed venit in carne in mundo. Ex Deo est. Imitatione, non propagatione. Sed contra hoc objicitur, quia multi confitentur verbo, sed facto negant, qui tamen non sunt ex Deo. Responsio. Confiteri est simul fateri: unde confitetur, qui nulla parte diffitetur. Si ergo in ore fateris et opere, corde autem diffiteris, non credis; ideo dicitur, omnis spiritus, idest spiritualiter, qui confitetur ore et opere. Rom. 10, corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem, et omnis spiritus, idest spiritualiter vel de spiritualibus loquens, qui solvit, idest dividit, Jesum, vel separans deitatem ab eo, ut Arius, ut Apollonius qui ponit divinitatem pro anima, vel carnem ut Manichaeus qui ponit quod Christus assumpsit phantasticam et non veram; vel personae unitatem ut Nestorius: vel fideles qui sunt ejus membra a capite, scilicet Christo divisa, ut schismaticus qui solvit tunicam Christi inconsutilem, Joan. 19: ex Deo non est, in quantum hujusmodi, immo ex Diabolo. Supra 3, qui facit peccatum ex Diabolo est; et Joan. 8, vos ex patre Diabolo estis. Et hic, qui scilicet Christum solvit, est Antichristus, idest contrarius Christo. Antichristus est non in persona, sed in figura, sicut Joannes Elias, Matth. 12. Antichristus, idest praeambulus Antichristi, de quo audistis. Per Evangelium et per praedicationem apostolorum, quoniam venit, idest venturus est imminente die judicii: unde ly venit non dicit praesens ut nunc, sed praesens confusum. Vel venit in divina praevisione, qui tandem veniet in secundo. Vel venit in membris suis. Glossa, habitans in mentibus eorum, qui Christo verbo et opere repugnant. Dicit autem, et nunc jam, ut per hoc significetur adventus instantia: quasi dicat, nunc, quasi instat. 2 Thess. 2, nam ministerium jam operatur iniquitatis. Vos ex Deo estis filioli et vicistis eum et cetera. Hic ponitur tertium signum quod est amor mundi. Dicit sic, illi non sunt ex Deo, sed vos filioli ex Deo estis, tamquam filii a patre, generatione spirituali, non carnali: imitatione non propagatione, et vicistis eum, scilicet Antichristum, in membris suis, scilicet haereticis. Vel mundum, idest mundi amatores, quales praecipue erant haeretici. Quoniam major est. Glossa, non vicistis eum virtute liberi arbitrii, sed quia major est Deus ad protegendum, quam Diabolus ad impugnandum; major est fortitudine et potentia, Job 9, si fortitudo quaeratur, robustissimus est. Rom. 9, voluntati ejus quis resistet? Item sapientia. Psalm. 146, sapientiae ejus non est numerus. Item, in ipso enim sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, Coloss. 2. Item bonitate: dicitur Matth. 19, nemo bonus, nisi solus Deus. Qui in vobis est, idest intra vos, scilicet Deus, quia solus humano cordi illabitur, ut ait Isidorus, quam qui in mundo, idest in mundi amatoribus, scilicet Diabolus qui est princeps hujus mundi, Joan. 14. Ipsi quasi in hoc cognosci possunt, quia, ipsi, scilicet haeretici, vel ipsi Antichristi scilicet, de mundo sunt, idest de numero eorum qui terrena sapiunt, quia caelestia ignorant, ut dicit Glossa. Unde mundus est eorum patria et haereditas sicut sanctorum caelum. Ideo de mundo loquuntur, idest de mundanis: loquuntur, idest docent errorem persuadendo rationibus mundanis. Glossa, ratione mundanae sapientiae probant, non posse Deum hominem fieri, mortuum suscitari, hominem mortalem in caelis habere mansionem, et alia hujusmodi. Joan. 3, qui de terra est, de terra loquitur. Matth. 26, Galilaeus es. Nam loquela tua manifestum te facit, et mundus eos audit, mundus, idest mundani homines et carnales. Eos audit, idest doctrinae eorum obediunt et sequuntur eos. 2 Petr. 2, multi sequuntur eorum luxurias, per quos via veritatis blasphematur. Glossa. Quia spiritualium corda non possunt avertere. Nos ex Deo sumus. Hic est quartum signum, scilicet contemptus apostolicae doctrinae. Ita illi sunt de mundo. Sed qui habemus charitatem ex Deo sumus, quia Dei filii et Dei nuncii. Qui novit Deum. Notitia fidei et approbationis. Non sic illi, de quibus ad Titum 1, confitentur se nosse Deum, factis autem negant. Audit nos. Aure obedientiae, obediendo veritati fidei. Psalm. in auditu auris obedivit mihi. Qui non est ex Deo. Per imitationem et gratiam, sed ex Diabolo per culpam. Non audivit nos, id est nostram praedicationem. Joan. 8, propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. In hoc cognoscimus spiritum veritatis et spiritum erroris. Quia, ut ait Glossa, qui audit nos, habet spiritum veritatis; qui non audit, habet spiritum erroris. Carissimi, diligamus nos et cetera. Hic suadet Catholicorum dilectionem. Ubi primo hortatur ad charitatem. Secundo ad charitatis perfectionem, ibi, Deum nemo vidit unquam. Tertio ad perfectionis manifestationem, ibi, in hoc perfecta charitas. Monet autem ad charitatem invitans. Primo ex dilectionis praeconio. Secundo ex dilectionis exemplo, ibi, in hoc apparuit charitas et cetera. Tertio ex dilectionis debito, ibi, carissimi, si Deus dilexit nos et cetera. Ponit autem duplex praeconium. Primo, quia charitas a Deo est. Secundo, quia charitas Deus est, ibi, qui non diligit. In secunda parte tangit divinae dilectionis ad nos duplex exemplum. Primo ex opere. Secundo ex modo operandi, ibi, in hoc est charitas Dei. Dicit ergo, charissimi: quasi dicat: ex Deo sumus. O carissimi fide, spe, mihi juncti. Diligamus invicem, scilicet unus alterum. Glossa, verbo et opere. Rom. 12, charitatem fraternitatis invicem diligentes. Et hoc debemus, quoniam charitas ex Deo est, ut proprium et speciale donum ejus, in quo dantur omnia dona charitatis, tam increata, idest spiritus sanctus, quam creata, id est virtus. Notandum autem quod charitas creata est a Deo infundente. Jacobi 1, omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est et cetera. Item a Deo praecipiente. Joan. 13, hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem et cetera. Item exemplo inducente ad hoc. Infra eodem, ibi, in hoc apparuit charitas Dei in nobis et cetera. Et omnis qui diligit, scilicet ex charitate, ex Deo natus est, per adoptionem gratiae. Quia secundum Augustinum, ipsa est proprium donum filiorum, ipsa est quae dividit inter filios regni et filios perditionis. Et cognoscit Deum. Notitia familiaritatis vel experimentalis cognitionis, quia necessario docet eos. Supra secundo. Sed e contra qui non diligit, scilicet Deum et proximum ex charitate, non novit Deum. Notitia experimentali, quia bonum hujusmodi cognitione cognosci non potest nisi diligatur. Quia in malevolam animam non introibit sapientia Dei, idest experimentalis cognitio Dei. Dicitur enim sapientia quasi sapida scientia. Non novit ergo sapientia experimentali, quantumcumque cognoscat notitia simplici. Quoniam Deus charitas est, increata, ad cujus notitiam non pervenitur, nisi per charitatem creatam, ut tangit Glossa. Quia simile suo simili cognoscitur. Et vere charitas Deus est. In hoc enim, velut certissimo signo. Apparuit charitas Dei in nobis, idest ostensa est erga nos. Quoniam filium, non servum. Gregorius, nonne ineffabilis est dilectio charitatis, ut servum redimens, filium tradiderit? Suum. Sibi consubstantialem, proprium, naturalem non adoptivum. Unigenitum, non ex multis unum. Misit Deus pater, scilicet qui tantus est ad tantillos. In mundum, immo pro mundo salvando. Joan. 3, non enim misit Deus filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. Ut vivamus. Glossa, prius mortui. Per eum, Glossa, resuscitati. Ephes. 2, propter nimiam charitatem qua dilexit nos, cum essemus mortui peccatis, convivificavit nos et cetera. Et nota quod tangit quatuor rationes, quare donum debet esse gratum et acceptum. Prima est ex parte dantis; quando ille qui dat, dat ex magno amore et dilectione. Unde aliquando non tantum curatur de hoc quod datur, quam de affectu personae dantis. Et certe istud donum datum est nobis ex maxima dilectione seu charitate patris. Haec ratio notatur cum dicitur, in hoc apparuit caritas Dei, et cetera. Secunda ratio est ex parte dati sive missi. Quando illud quod datur est magnum et pretiosum, debet esse multum gratum et acceptum, et placitum. Et certe istud fuit maximum; quod notatur, cum dicitur, filium suum unigenitum. Tertia ratio est ex parte recipientis, quando ille cui datur donum, multum indiget eo. Et certe multum indigebamus tali dono, quod scilicet nos resuscitaret, quia mortui eramus; quod notatur, cum dicitur, ut vivamus per eum. Quarta ratio est ex parte deferentis illud donum. Aliquando enim propter gratiam personae deferentis illud donum, ut pulchrae placet puellae deferre donum. Et ita ob pulchritudinem et gratiam virginis deferentis debet istud donum nobis esse acceptum, quod intelligitur cum dicitur, misit Deus filium suum. Constat autem quod misit per virginem. Gal. 4, misit Deus filium suum natum de muliere et cetera. In hoc, idest in hac missione. Est charitas, manifesta: tunc enim dicitur res fieri, ut ait Augustinus, quando innotescit. Non quasi nos dilexerimus Deum, ante filii missionem, et sic eum mitti meruerimus. Ad Rom. 8, cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem filii ejus. Quoniam ipse, scilicet Deus, prior dilexit nos, praedestinando, vocando, justificando. Et in hoc ostenditur gratuita ejus dilectio. Et quod non est mercenaria: quia amantem amare naturae est; amare autem non amantem gratiae est. Et misit filium suum, in experimento dilectionis. Propitiationem, id est hostiam, ut Deus pater nobis redderetur propitius, pro peccatis nostris, tollendis. Glossa, destruendis. Alia littera habet, propitiatorem, id est sacrificatorem. Ad Rom. 3, neque quem proponit Deus propitiatorem per fidem in sanguine ipsius: unde significatur per propitiatorium de auro mundissimo quod erat super arcam domini, idest super universalem Ecclesiam. Ex quo propitiatur dominus, Exod. 25. Carissimi, si Deus et cetera. Hic invitat nos ad dilectionem ex dilectionis debito. Si sic Deus dilexit nos, ut patet ex praemissis, tantus tantillos, creator creaturam, justus injustos. Job 7, quid est homo, quia magnificas eum, aut quid apponis et cetera. Et nos qui sumus fratres et pares, et non conformes. Debemus invicem diligere, exemplo ejus: Joan. 13, exemplum dedi vobis et cetera. Et ad Ephes. 5, estote imitatores Dei sicut filii carissimi, et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos. Glossa, sicut Deus non expectavit, ut eum diligeremus: sic nos non expectemus ut alii nos diligant, sed prius diligamus. Nota alibi multiplicem rationem, quare invicem nos diligere debemus. Deum nemo vidit unquam visione scilicet corporali. Hic hortatur ad charitatis perfectionem, quam faciunt duo. Primo mansio Dei in affectu per nimiam dilectionem. Secundo mansio Dei in intellectu per Christi fidem et confessionem, ibi, quisquis confessus fuerit. In prima parte, primo Dei mansio ostenditur. Secundo per quod mansio cognoscitur, ibi, in hoc cognoscimus. Tertio per quid probatur, ibi, et nos vidimus. Dicit ergo, Deum: quasi dicat: debemus nos invicem diligere et Deum; quia si diligimus, licet non eum videamus, tamen eum habebimus. Deum, in essentia propria, non creatura sua. Sic enim vidit Jacob, Genes. 32, vidi dominum facie ad faciem et cetera. Et Isa. 6, vidi dominum sedentem et cetera. Nemo nullus homo utens sensu corporeo. Exod. 33, non videbit me homo et vivet. Vidit tamen Paulus extra sensus corporis raptus, 2 Cor. 12. Vidit inquam visione scilicet corporali vel visione aperta intellectuali: licet aliquatenus hic videatur per fidem, in futuro autem per speciem. 1 Corinth. 13, videmus nunc per speculum et in aenigmate et cetera. Si diligamus invicem: quasi dicat: licet videri non possit in praesenti, tamen, si diligamus invicem, ex charitate: Glossa: sincera charitate, non remissa et desidiosa: Deus in nobis manet, per gratiam inhabitantem, manet enim sicut in templo suo. 1 Corinth. 3, templum Dei sanctum et cetera. Glossa. Manet enim inspiciendo bona aspectu approbationis, non solum notitiae simplicis. Et charitas ejus, qua scilicet eum diligimus. In nobis perfecta est. Perfectione sufficientiae, et tendit ad perfectionem excellentiae. Tunc enim est charitas Dei perfecta in nobis quando eum diligimus non solum in se, sed et in sua imagine. Glossa. Incipis diligere, incipit Deus in te esse: cresce in dilectione, et amplius habitando in te faciet te perfectum, ut eum diligas, et etiam inimicum. Sicut et ipse inimicos dilexit. In hoc cognoscimus. Glossa. Quod Deus in nobis manet tali experimento probamus, in hoc scilicet si dilectionem habeamus. Cognoscimus, inquam, cognitione conjecturae probabilis, non omnimodae certitudinis, secundum illud Job 9, si venerit ad me, non videbo eum. Quoniam in eo manemus, per charitatem qua Deum diligimus. Et ipse in nobis. Per charitatem qua Deus nos diligit. Infra eodem. Qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo. Quoniam de spiritu sancto suo ab ipso scilicet procedente. Dedit nobis. Vel donatione visibili, ut fiebat in primitiva Ecclesia, Act. 2. Vel invisibili per gratiam, Rom. 5, charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per spiritum sanctum et cetera. Et notandum quod non dicit spiritum, sed de spiritu, quia ipsi datus est spiritus totaliter. Joan. 3, non enim ad mensuram dat Deus spiritum. Nobis vero particulariter non secundum se, qui est impartibilis, sed secundum dona. 1 Corinth. 12, divisiones gratiarum sunt, idem autem spiritus. Ipse autem spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei, Rom. 8. Et sic per ipsum cognoscimus, quod Deus manet in nobis, et nos in ipso. Augustinus, invicem in se habitant, qui continet et qui continetur: habitas in Deo, sed ut continearis: habitat in te, sed ut contineat ne cadas: non cadet quem Deus continet. Psalm. 117. Impulsus eversus sum, ut caderem et cetera. Et nos vidimus. Glossa. Per hoc probamus quod de spiritu suo dedit nobis. Quia vidimus. Glossa. Per confortantem spiritum novimus et testificamur. Haec autem, ut dicit Glossa, non faciunt hi qui spiritum non acceperunt. Haec scilicet vidimus. Et testificamur quoniam pater misit filium suum. Glossa. Ad cognitionem hominum, scilicet in carnem visibilem. Salvatorem mundi, per passionem, tandem mittet eum, ut judicem. Glossa. Modo salvatorem, quandoque judicem. Joan. 3. Non enim misit Deus filium suum ut judicet mundum et cetera. Beda. Tantum meminerit quisque quod idem filius Dei, qui venit ut mitis salvaret, venturus est ut districtus judicet. Quisquis confessus fuerit. Glossa. Non solum in nobis Deus manet, sed etiam in omnibus qui confitentur eum. Quisquis inquam confessus fuerit. Hic agit de missione intellectus. Ubi primo ostendit Deum manere in corde credentium. Secundo ostendit eos esse de numero illorum, ibi, et nos cognovimus. Tertio innuit in eis Deum manere, ibi, Deus charitas est. Quisquis, inquam, confessus, confessione scilicet perfecta cordis, oris, operis, non solius vocis (ad Tit. 1, confitentur se nosse Deum, factis autem negant) quoniam Jesus est filius Dei. Identitate personae, scilicet quod eadem est persona in utraque natura, et idem est filius Dei et filius hominis. Deus in eo manet, ut in templo suo. 1 Corinth. 3, templum Dei estis vos. Et ipse in Deo, ut in refugio. Psalm. 88, domine refugium factus es nobis. Et nos cognovimus, hoc scilicet quod Christus est filius Dei. Et credimus charitati, idest affectui charitatis, scilicet missioni filii in mundum, quae fuit ex maxima charitate. Joan. 3, sic Deus dilexit mundum et cetera. Quam, charitatem Deus pater. Habet in nobis, idest ad nos, filium suum nobis donando. Rom. 9, qui proprio filio suo non et cetera. Deus charitas est: quasi dicat: patet quod ipse habet charitatem ad nos: quia et ipse Deus charitas est. Idem, ut ait Glossa, supra dixit, ut amplius commendet, et ut alium effectum charitatis adjungat. Supra dixerat per charitatem factum esse primum adventum filii in mundum ad salutem mundi. Hic per eandem charitatem annunciat salutem fidelium, in secundo adventu in die judicii. Deus, inquit, charitas est. Hoc antonomastice dicitur propter magnitudinem charitatis, ad Ephes. 2, propter nimiam charitatem suam qua dilexit nos et cetera. Secundum Augustinum dicitur hoc per essentiam non per causam: per hoc enim quod dicit Joannes, Deus charitas est, simpliciter, non autem in ea, vult Augustinus, quod charitas essentialiter sit Deus; et quod ait, charitas ex Deo est, vult Augustinus, quod charitas est Deus ex Deo. Per hoc autem quod addit quod charitas in Deo nos manere facit, et supra dixerat quod per spiritum quem dedit, cognoscimus quod in ipso manemus, vult quod charitas, quae est Deus ex Deo, faciens nos manere in Deo, est spiritus sanctus. Hic opinatus est Magister Petrus Lombardus, quod charitas, qua nos diligit, et nos Deum diligimus, non est aliud quam spiritus sanctus. Sciendum quod charitas qua Deum diligimus duplex est. Vel qua elicitive et formaliter, hoc est habitus creatus: vel qua effective et exemplariter, hoc est spiritus sanctus. Et qui manet, perseveranter in charitate, in Deo manet, ut ab ipso contineatur, secundum Glossam. Et Deus in eo, ut ipsum contineat, secundum Glossam. Vicissim enim in se manent, qui continet et qui continetur. Bernardus, Deus charitas est. Quid ergo charitate melius? Et qui manet in charitate, in Deo manet. Quid ergo charitate securius? Et Deus in eo. Quid ergo charitate jucundius? Ex hoc enim quod dicit, qui manet in charitate in Deo manet, videtur continuari opinio Magistri Petri. Sed intelligendum est de charitate infusa; qui enim manet in ea, manet in Deo. Est enim talis naturae, quod non potest esse nisi ad praesentiam suae causae, scilicet Dei influentis, sicut lumen in aere non potest esse nisi ad praesentiam influentiae solis. Item per charitatem ejus infusam sumus membra ejus, et ideo sumus in illo tamquam membra in corpore. 1 Corinth. 12, vos autem estis corpus Christi, et membra de membro. In hoc perfecta est charitas et cetera. Hic hortatur ad perfectionis manifestationem, primo ex parte diligentis. Secundo ex parte diligendorum, ibi, nos ergo diligimus. Ex parte diligentis dupliciter. Primo per spei securitatem. Secundo per timoris poenalis exclusionem, ibi, timor non est in charitate. Ex parte diligendorum per dilectionem Dei et proximi, non alterius tantum. Ubi primo ostendit, quod diligendus est Deus; secundo, quod non potest diligi Deus, nisi diligatur proximus, ibi, si quis dixerit: tertio, quod de utroque diligendo mandatum habemus, ibi, et hoc mandatum. Dicit ergo, in hoc: quasi dicat: an aliquis perfectus sit in charitate, per hoc signum probare potest, secundum Glossam. In hoc perfecta est, id est perfecta esse ostenditur. Tunc enim dicitur res fieri quando innotescit, secundum Augustinum. Et loquitur de perfectione non solum sufficientiae, sed et excellentiae. Charitas, inquam, nobiscum ut fiduciam habeamus in die judicii, non timorem, Glossa, ut non timeatis apparere in die judicii. Et alia Glossa. Per hoc ostendimur perfecte diligere Deum, si non timeamus adventum judicis. Qui timet non est perfectus in charitate. Talis erat qui dicebat, quando veniam et apparebo ante faciem domini? Ad Philipp. 2. Cupio dissolvi et esse cum Christo. Augustinus, non est perfecta charitas, nisi cum coeperit dies domini desiderari. Contra. Amos 5, vae desiderantibus diem domini. Responsio. Est desiderare ex praesumptione, et istud desiderium est detestabile. Et est desiderare ex charitate, ut faciunt qui desiderant amplexus sponsi indissolubiles, et hoc est commendabile seu laudabile. Psalm. 41, sitivit anima mea ad Deum fontem vivum et cetera. Ut habeamus inquam fiduciam, et cetera. Quia sicut ille est, charitate plenus, sanctus et justus, ita et nos sumus. Ut dicit Glossa. Interlinearis, sicut, non aequalitatem, sed quamdam similitudinem dicit. In hoc mundo, quod difficile est. Glossa: per hujusmodi fiduciam, imitamur perfectionem dilectionis ejus in mundo amando amicos, et inimicos, sicut ille pluit super justos et injustos in caelo, id est de caelo. Timor non est in charitate. Timor, inquit, quasi dicat: vere in hoc, scilicet amando amicos et inimicos, perfecta est charitas. Nam timor non est in charitate, scilicet servilis et cetera. Notandum quod quadruplex est timor. Unus est servilis qui est solius Gehennae; alius initialis qui est timor Gehennae et offensae divinae. Alius est filialis, qui est timor solius offensae divinae. Quartus est reverentiae, qui est solius reverentiae majestatis divinae, qui resilit in suam propriam parvitatem. Primus non est in charitate, sed praeparat ei locum, et eam tandem introducit sicut seta vel acus filum, ut dicit Augustinus. Secundus non est in perfecta charitate, de qua loquitur hic secundum Glossam. Tertius major est in magis perfectis, quia magis perfecta charitate viae sed non patriae. Quartus manet cum charitate perfecta patriae, de qua Psal. 18, timor domini sanctus permanet in saeculum saeculi. Sed perfecta charitas, perfectione excellentiae non solum sufficientiae, foras mittit timorem, Gehennae, scilicet initialem. Aliud est enim timere Deum ne te in Gehennam mittat, aliud ne te deserat, ut ait Augustinus. Quoniam timor, hujusmodi Gehennae, poenam habet, tormentum conscientiae. Glossa, torquet cor conscientia peccatorem cum nondum facta est justificatio, scilicet perfecta et integra. Qui autem timet, supplicium Gehennae, vel qui timet timore dominante, secundum Augustinum. Vel qui timet aliquam poenam, vel periculum temporale, vel separari a Deo, non est perfectus in charitate, perfectione superabundantiae, licet sit perfectus perfectione sufficientiae. Perfectus erat ille qui dicebat Rom. 8, quis nos separabit a charitate Christi, an tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames et cetera. Sed contra hoc objicitur de Christo qui timuit Matth. 26, coepit Jesus pavere et timere. Viri etiam sancti timent judicium. Job 21, quando recordatus fuero pertimesco. Iterum Hieronymus: prudenter timetur quicquid accidere potest. Responsio, loquitur de timore initiali non naturali. Christus vero timuit timore naturali. Quod objicitur de sanctis, responsio. Timor est offensae non Gehennae. Nos ergo: quasi dicat: ut perfecti simus nos qui in Deum credimus, diligamus Deum, dilectione perfecta non imperfecta, quae sit cum timore. Et hoc debemus, quoniam, ipse, Deus prior dilexit nos, quam nos ipsum. Nam scilicet adhuc inimici eramus, Rom. 5. Augustinus: prior dilexit nos, et dedit nobis diligere: dilexit impios, ut faceret pios. Dilexit injustos, ut faceret justos, dilexit aegros ut faceret sanos. Idem etiam Augustinus dicit, anima foeda per iniquitatem, amando Deum, pulchra efficitur. Pulchri erimus amando Deum qui semper est pulcher: quantum in te crescit amor, tantum in te crescit pulchritudo, quia ipsa charitas est animae pulchritudo. Si quis dixerit: quasi dicat: an diligamus Deum, sic cognosci potest, si quis dixerit quia diligo Deum, quilibet enim interrogetur, ut ait Gregorius, prompta mente respondet, diligo, et fratrem suum odit, qui est Dei imago, mendax est, et verbo et facto. Verbo quidem, quia dicit se diligere, unde quod dicit verbo dissonat corde. Si enim diligit Deum, habet conformem charitatis voluntatem cum Deo. Sed voluntas Dei est, ut diligat proximum. Cum ergo non diligat proximum, mendax est dicendo se diligere Deum. Item mendax est facto, quia odit; unde implicatur contradictio, et talis mendax est. Et vere mendax est. Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, unde plenius et facilius cognoscit eum, Deum quem non videt, et ideo minus cognoscit, quomodo potest diligere? Invisa quippe, ut ait Augustinus, diligere possumus, incognita nequaquam. Ratio ergo talis est: plus diligitur bonum visum quam non visum. Si ergo frater visus non diligitur, quomodo Deus non visus diligitur? Glossa, frater tuus imago Dei est. Si non diligis imaginem, nec eum diligis cujus imago est. Et hoc, ne quis audeat dicere, diligere possumus Deum, etiam si non diligamus fratrem, addit, et hoc mandatum habemus a Deo. De utroque enim mandatum est. Unde Matth. 22, hoc maximum et primum mandatum: secundum est simile huic, ut qui diligit Deum, propter se, diligat et fratrem suum, propter Deum. Duo enim sunt mandata charitatis: scilicet Dei, et proximi. Nec potest unus diligi absque altero. Augustinus, quis est qui dicat, diligo imperatorem, sed odit leges suas? Imperatoris enim nostri Dei lex est, mandatum novum do vobis et cetera. Joan. 13. ####  |