| #### Articulus 23 |

| #### #### Vigesimo videamus de ascensione Christi, de qua dicitur Joan. 20: ascendo ad patrem meum et cetera. Augustinus: meum per naturam, vestrum per gratiam. Possumus autem quatuor notare circa Christi ascensionem: videlicet ascensionis convenientiam, ascendentis virtutem sive potentiam, loci in quem ascendit eminentiam, et gloriae ipsius excellentiam. De primo dicitur Ephes. 4: qui descendit, ipse est et qui ascendit. Fuit autem conveniens Christum ascendere. Primo propter fidei augmentum, quae est de non visis: unde dominus dicit Joan. 16: spiritus adveniens arguet mundum de peccato et de justitia: unde dicit Augustinus: de peccato, quia non credit in Christum; de justitia vero eorum qui credunt. Ipsa quippe fidelium comparatio infidelium est vituperatio; unde subdit: quia ad patrem vado, et jam non videbitis me. Beati qui vident et credunt. Erit itaque nostra justitia de qua mundus arguitur, quoniam nonne quem non videtis, creditis? Secundo ad spei sublevationem: unde dominus dicit Joan. 13: si abiero et praeparavero vobis locum, iterum veniam, et assumam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et vos sitis: per hoc enim quod Christus humanam naturam assumptam in caelo collocavit, dedit nobis spem illuc perveniendi, quia ubi fuerit corpus, ibi congregabuntur et aquilae, Matth. 24. Gregorius: ac si dicat: quia caelesti sedi incarnatus praesidio electorum animas de carne solutas, illuc sublevabo. Michaeae 2: ascendit iter pandens ante eos. Tertio fuit conveniens ad erigendum caritatis affectum ad caelestia; unde dicit apostolus Colossen. 3: quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Matth. 6: ubi est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. In signum hujus, Christo ascendente, stabant apostoli suspensis vultibus in caelum. Act. 1. Hinc etiam voce sponsae dicitur Cant. 1: trahe me post te, quasi volentem et non valentem, ut dicit Gregorius. Huic quidem verbo alludens dicit, trahe me post te, in te, ad te. Ad te per dilectionem: post te, ut te imitari valeam: in te, ut tibi conformis in immortalitate et impassibilitate fiam. Quarto etiam conveniens fuit ut fidelibus dona mitteret spiritus sancti: unde dicitur Ephes. 4: qui ascendit super omnes caelos ut adimpleret omnia, Glossa donis suis. Unde etiam ipse dominus dicit Joan. 16: expedit vobis ut ego vadam. Si enim non abiero, Paraclitus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Glossa: non quod in terra positus dare non posset; sed quia non sunt idonei recipere nisi eum secundum carnem desistant noscere. Postquam autem ab eis subtractus fuerat, traxit post se corda eorum ad caelestia et aeterna; quibus sic elevatis, caelestes et spirituales facti sunt, et ideo spiritus sancti capaciores. Unde ibid. dicit Glossa: mentibus nostris sic raptis ad caelestia aderit simul pater et filius. Spirituales enim ex carnalibus facti, capacius fuerant Deum habituri. De secundo, scilicet ascendentis virtute sive potentia, dicitur Isa. 63: iste formosus in stola sua, gradiens in multitudine virtutis suae. Unde et Gregorius in Homil. ascensionis: notandum est, quod Elias legitur in curru igneo ascendisse, ut videlicet aperte monstraretur, quod homo purus alieno indigebat auxilio. Redemptor autem noster non in curru, non ab Angelis sublevatus legitur, quia qui fecerat omnia, sua virtute ferebatur. Ad cujus evidentiam est sciendum, quod in Christo duplex est natura, scilicet divina et humana: unde secundum utramque naturam potest accipi propria virtus ejus. Sed secundum humanam naturam potest accipi duplex virtus: una quidem naturalis, quae procedit ex principiis naturae: et tali virtute verum est quod Christus non ascendit. Alia virtus in natura humana est virtus gloriae, secundum quam Christus ascendit; quae quidem procedit ex parte animae glorificatae, ex cujus redundantia glorificabitur corpus, ut dicit Augustinus ad Dioscorum: erit tanta obedientia corporis gloriosi ad animam beatam, ut dicit 21 de Civ. Dei, ut ubi vult spiritus, ibi protinus erit corpus; nec vult aliquid quod nec spiritum possit decere nec corpus. Decet autem corpus gloriosum et immortale esse in loco caelesti; et ideo ex virtute animae volentis corpus Christi ascendit in caelum. Sicut autem corpus efficitur gloriosum ex redundantia animae glorificatae; ita, ut Augustinus dicit super Joan., per participationem Dei anima fit beata. Unde prima origo ascensionis in caelum fuit virtus divina. Sic ergo Christus ascendit in caelum propria virtute: primo quidem virtute divina: secundo virtute animae glorificatae moventis corpus prout vult. De tertio, scilicet loci eminentia, dicitur Eph. quod ascendit super omnes caelos, Glossa loco et dignitate. Ad Ephes. 1, dicitur, quod constituit eum super omnem principatum et potestatem, et super omne nomen quod nominatur sive in hoc saeculo, sive in futuro: quia tanto debetur alicui rei locus altior, quanto est nobilior. Corpus autem Christi, licet considerando conditionem naturae corporeae, sit infra spirituales substantias; considerando tamen unionis dignitatem, qua personaliter est Deo unitum, excellit dignitatem omnium substantiarum spiritualium: et ideo ratione praedictae congruentiae debetur sibi locus altior, non solum super omnem creaturam corporalem, verum etiam spiritualem. Unde Gregorius dicit in Hom. ascensionis: quia qui fecerat omnia, super omnia sua virtute ferebatur. De quarto, scilicet gloriae Christi ascendentis excellentia, dicitur Matth. ult.: dominus Jesus postquam locutus est eis, ascendit in caelum, et sedet a dextris Dei. Ubi notandum, quod nomine dextrae tria possunt intelligi. Uno modo gloria divinitatis: unde Damascenus: dexteram patris dicimus gloriam et honorem divinitatis, in quo filius Dei existit ante saecula, ut Deus et patri consubstantialis. Alio modo patris beatitudo: unde Augustinus: sedere habitare intelligitur, quomodo dicimus de quocumque homine, in illa patria sedit per tres annos: sic ergo Christum credite habitare in dextera Dei patris: beatus enim est qui habitat in beatitudine, quae dextra patris indicatur. Tertio modo nomine dextrae intelligitur judiciaria potestas; unde Augustinus: ipsam dextram intelligite ipsam potestatem quam accepit ille homo a Deo susceptus, ut veniat judicaturus, qui prius venerat judicari. Igitur Christus, secundum quod Deus, sedet ad dexteram patris, idest aequalis est patri in divinitate, secundum primam acceptionem dextrae. Christus vero secundum humanitatem sedet ad dextram patris, idest in potioribus bonis paternis in aeterna beatitudine habens judiciariam potestatem, secundum secundam et tertiam acceptionem ipsius dextrae. Notandum vero est quod super illud Roman. 6: consepulti sumus cum illo per Baptismum in mortem, dicit Glossa: quicquid gestum est in cruce Christi, in sepultura in resurrectione et ascensione et sessione ad dexteram patris, ita gestum est ut his rebus mystice non tantum dictis, sed etiam gestis configuraretur vita Christiana: et infra dicitur, quod in cruce est dolor confessorum, in sepultura requies absolutorum, in resurrectione vita justorum, in ascensione profectus profectorum, in consessu ad dexteram gloria beatorum. De primo, scilicet cruce poenitentium, dicitur Gal. 2: qui Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis, scilicet desideriorum. Congruit enim devotioni nostrae, ut qui domini nostri crucifixi colimus passionem, reprimendarum carnalium voluptatum crucem nobis faciamus. In hac quidem cruce semper in hac vita debet pendere Christianus ut sit affixus clavis, idest praeceptis justitiae, ut Christus in cruce clavis affixus fuit. Glossa super Luc. 22: tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur. Per unum a dextris, significatur mortificatio carnis pro caelesti gloria: per alium a sinistris, significatur mortificatio carnis pro aliqua mundi causa. Notandum vero, quod ista crux debet habere latitudinem, longitudinem, altitudinem et profunditatem: unde Glossa super illud Ephes. 4, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis quae sit latitudo, altitudo etc.: intelligentes mysterium crucis mundo crucifigamur, extendentes manus in latitudinem bonorum operum et longitudinem usque in finem perseverantiam habentes, atque habentes cor sursum ubi Christus est totum, quod non nobis, sed illius misericordiae tribuentes, cujus profunda omnem scrutatorem fatigant. De secundo, scilicet in sepulchro quiescentium, dicitur Job 3: quasi effodientes thesaurum, gaudent vehementer cum invenerint sepulchrum, quia antiquitus mortui cum divitiis recondebantur, ut dicit Gregorius: sic juxta sensum mysticum anima sancta gaudet, cum invenerit sepulchrum internae quietis; quia nisi a tumultu vitiorum perfecte quieverit, thesaurum gratiarum et virtutum minime reperire poterit. Notandum vero, quod sepeliri mortuorum est: unde nisi anima funditus mundo huic moriatur, in sepulchro internae quietis non poterit abscondi. Coloss. 3: mortui estis, Glossa mundanis et caducis: et vita vestra abscondita est, Glossa, omnibus hic peregrinantibus, sed maxime carnalibus et terrenis cum Christo, qui est vita vestra, quae vita est in Deo patre, qui cum Christo idem est. Videat ergo sancta anima si huic mundo mortua sit; et tunc poterit ad sepulchrum internae quietis anhelare. Hujus autem mortis signum est, si a mundo despicitur; quia mare viva corpora in se retinet, mortua vero mox extra se pellit, ut dicit Gregorius. De tertio dicitur Roman. 6: quomodo Christus surrexit a mortuis per gloriam patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus. Ubi notandum, quod vetus vita est vita terrestris vetustate peccatorum consumpta, juxta illud Thren. 2: vetustam fecit pellem et carnem meam, Glossa: inde gemit anima, dum exterius quasi pellis inveteratur, conscientia interius decora quasi caro corrupta tabe peccati consumitur. Sed nova vita est vita caelestis per gratiam de die in diem renovanda, secundum illud Ephes. 4: renovamini spiritu mentis vestrae et cetera. Igitur quomodo Christus surrexit a mortuis per gloriam patris, ita et in novitate vitae ambulemus. Quomodo autem Christus surrexit, subjungitur, Christus resurgens ex mortuis, jam non moritur: et infra: ita et vos aestimate, vos mortuos esse peccato, viventes autem in Christo Jesu domino nostro. Nota: sicut Christus mortuus est semel, ita peccatum in nobis moriatur semel, et non oportet iterari: sicut Christus semper vivit, ita et vos semper vivatis virtutibus; et hoc in Christo Jesu domino nostro, alibi nulla spes est. Sciendum vero, quod vita per motum manifestatur: unde vita vetus per motum terrenae operationis ostenditur, de qua dicitur in Psal. 16: oculos suos statuerunt declinare in terram. Vita vero nova per motum caelestis operationis declaratur, de qua dicitur Col. 3: si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite. Glossa 1, cogitate, inventa autem cum jucunditate tenete: et hoc est quod subdit, quae sursum sunt sapite. De quarto dicitur in Psal. 83: beatus vir cujus est auxilium abs te, ascensiones in corde suo disposuit: unde Bernardus: ascendamus duobus pedibus, scilicet meditatione et oratione. Meditatio quidem quid desit, docet: oratio quod desit obtinet: illa viam ostendit, ista deducit. Idem: quatuor esse dicimus gradus ascensionis: primus est ad cor, secundus in corde, tertius de corde, quartus supra cor. In primo timetur dominus: in secundo auditur consiliarius: in tertio desideratur sponsus: in quarto videtur Deus, de quo Ephes. 2: resuscitavit, consedere fecit in caelestibus in Christo Jesu; nunc quidem in spe, ut dicit Glossa, postea vero in re, secundum illud Coloss. 3: cum apparuerit Christus vita vestra, tunc et vos et cetera. Joan. 12: volo, pater, ut ubi ego sum et cetera. Augustinus: quem honorem majorem poterit recipere adoptatus, quam quod ibi sit, ubi est unicus? ####  |