| #### Caput 19 |

| #### #### Venite comedite et cetera. Thema proprium, patres nostri omnes eamdem spiritualem escam manducaverunt. 1 Cor. 10, idest omnes boni veteres in manna cibum invisibilem, scilicet Christum spiritualiter intellexerunt, crediderunt, gustaverunt et ab aeterna morte per eum sanati sunt. Secundus modus manducandi Christum est spiritualis tantum: et isto modo omnes salvati ab initio mundi manducaverunt, et salvandi manducant. Ambrosius: non manducans manducat, et manducans non manducat, quia scilicet non manducans sacramentaliter, manducat spiritualiter, et e converso. Eccles. 6: est vir cui dedit Deus substantiam et honorem, nec tribuit ei potestatem ut comedat ex eo, sed homo extraneus vorabit illud, scilicet cum magno desiderio spiritualiter manducandi. Circa spiritualem manducationem tria sunt consideranda: scilicet differentia personarum sic manducantium, ratio spiritualiter manducandi, effectus manducationis. Hujus primum est differentia personarum sic manducantium, quae est triplex, incipientium, proficientium, perfectorum. Matth. 15: manducantium fuerunt quatuor millia virorum exceptis mulieribus et parvulis. In parvulis incipientes, in mulieribus proficientes, in viris perfecti significantur. Secundum est ratio, qua dicuntur jam dicti spiritualiter manducare. Unde sciendum, primi, scilicet incipientes, manducant spiritualiter ratione fidei salutaris: secundi ratione bonae conversationis: tertii ratione devotae meditationis. De primis Habacuc 2 et ad Hebr. 10: justus ex fide vivit, tamquam ex cibo spirituali. Augustinus: crede et manducasti. Credere enim in Christum, est credendo in eum ire, ipsi corde inhaerere, in ipso delectari, et per veram caritatem membris ejus incorporari. Secundi, scilicet proficientes, manducant ratione bonae conversationis. Joan. 4: ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis (...) meus cibus est et cetera. Ecclesias. 24: qui timet Deum, faciet bona (...) cibavit eum pane vitae et cetera. Iste cibus conversationis consistit ex tribus virtutibus quasi ex tribus ferculis: scilicet innocentia, poenitentia et misericordia. De primo Psal. 101: percussus sum ut foenum, quia oblitus sum comedere panem meum, scilicet innocentiae, dum delectabar cibo malitiae. Augustinus: panem de altari spiritualiter manducare, est innocentiam ad altare portare, debitoribus peccata dimittere. De secundo Psal. 126: surgite postquam sederitis qui manducatis panem doloris, scilicet poenitentiae pro peccatis. Tob. 1: manducavit panem in luctu et tremore memorans sermonum Amos. Dies festi vestri, idest gaudii in peccatis, convertentur in lamentationem et luctum: Psal. 101: cinerem, scilicet poenitentiae, tamquam panem manducabam. De tertio Prov. 11: bene facit animae suae vir misericors; quia dum pauper ab eo reficitur, ipse multo magis a Deo spiritualiter pascitur. Apocal. 3: ecce sto ad ostium, et pulso in paupere, si quis aperuerit mihi et cetera. Tertii, scilicet perfecti, manducant spiritualiter ratione devotae meditationis. Et in hac manducatione tria erunt, quae in comessatione corporali consistunt: scilicet appetitus, masticatio et delectatio. Primo debemus esurire spiritualiter Christum cibum nostrum intimo corde desiderando; secundo masticare magna districtione cogitationis: tertio in eo delectari dulcedinem eligendo. Primo debemus spiritualiter esurire Christum ardenter desiderando. Job 31: si non dixerunt viri tabernaculi mei, quis det ut de carnibus ejus saturemur? Quasi, optabant et desiderabant saturari. Eccles. 23: qui edunt me, adhuc esurient et cetera. Gregorius: in spiritualibus delitiis saturitas appetitum parit: quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur: Isa. 26: domine nomen tuum et memoriale tuum in desiderio animae et cetera. Psalm. 37: ante te omne desiderium meum. Secundo debemus spiritualiter masticare totum Christum, scilicet membra et caput, idest nosmetipsos, et sanctos, et salvatorem mundi districta discussione cogitare, nos ipsos dijudicando, sanctorum vitam ad imitandum pertractando, incarnationis Christi beneficia devota mente ruminando. Primo perfecti masticant seipsos, diligenter se examinando et dijudicando. 1 Corinth. 11: probet seipsum homo, idest examinet et purget, et non alium, seipsum totum, scilicet cor, linguam, manum etc. et sic postea edat. Secundo sanctos masticant et bonos adhuc viventes, vitam eorum ad imitandum considerando. Matth. 22: ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia et cetera. Tauri sunt prophetae et apostoli, qui fortitudine fidei quasi cornu principibus mundi restiterunt, et ab eis passi virtutem nobis exempla reliquerunt. Altilia ab alendo dicta pinguia sunt volatilia, et significant sanctos interna caritate saginatos, et contemplationis penna alta petentes: occisa sunt, vel ab eo quod per poenitentiam, vel per mortem carnis jam in requie posita: haec nobis sunt spiritualiter masticanda, idest ad imitandum diligenter consideranda. Deuter. 14: omne quod mundum est, comedite: quicquid morticinum est, ne vescamini ex eo. Omne mundum, idest honestis verbis et moribus comedite, in corde ponite imitandum; quod autem morticinum est, idest peccato contaminatum, ne vescamini ex eo consentiendo, vel idem faciendo. Philip. 4: de cetero fratres, quaecumque sunt vera, quaecumque pudica, quaecumque justa, quaecumque sancta, quaecumque amabilia, quaecumque bonae famae, si qua laus disciplinae, haec cogitate: quae audistis et vidistis in me, haec agite; et Deus pacis erit vobiscum. Tertio perfecti masticant spiritualiter carnem Christi, scilicet incarnationis ejus sacramenta et beneficia devote meditando. Joan. 6: qui manducat carnem etc., idest spiritualiter masticat. Augustinus: hoc pertinet ad virtutem sacramenti, non ad visibile sacramentum: qui scilicet manducat intus non foris, qui manducat corde, non qui premit dente; et hoc est quod apostolus vigilanter dicit tantum de bonis, omnes eandem escam manducaverunt. Tertio debemus in spirituali manducatione delectari interna dulcedine, quae elicitur de Christi masticatione. Isa. 55: audite audientes me, et comedite bonum, et delectabitur in crassitudine anima vestra, idest in dulcedine spiritualis gratiae: Sapient. 8: intrans in domum meam, conquiescam cum Dei sapientia, idest cum Christo, qui est sapida scientia: non enim habet amaritudinem conversatio illius, nec taedium convictus illius, sed laetitiam, et gaudium, et in amicitia illius delectatio bona: Psal. 20: quam magna multitudo dulcedinis tuae domine. Gustate, et videte et cetera. Cant. 3: mel et lac sub lingua tua, idest dulcedo spiritualis in meditatione cordis. Haec dulcedo spiritualis est quaedam praegustatio gaudii caelestis valens contra tria mala quae sunt in mundo. Ibi est falsa dulcedo in delectabilibus utendis, grandis amaritudo in adversis sustinendis, tristis imago in bonis faciendis. De primo Proverb. 9: aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior; sed dulcedo falsa est, quia animae perditio. Job 34: dulcedo illius vermis. Eccl. 9: sicut pisces hamo capiuntur, sic homines tempore malo. Esca foris delectat, sed aculeus intus perforat. Job 21: ducunt in bonis dies suos et cetera. De secundo Psal. 103: hoc mare magnum et spatiosum, quia scilicet in hoc mundo magna et multa amaritudo: Jerem. 9: cibabo populum istum absynthio, et potum dabo eis aquam fellis. Job 13: homo natus de muliere et cetera. De tertio Matth. 9, dixit dominus cuidam diviti: vade, quaecumque habes vende, et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelis; et sequere me. Qui contristatus in verbo abiit moerens. 1 Reg. 25: dixerunt pueri David ad Nabal, quodcumque invenerit manus tua, da pueris tuis, et servo tuo David. Qui respondit. Tollam panes meos et aquam et carnes, et dabo viris quos nescio unde sint? Genes. 4: factum est post multos dies, ut offerret Cain de fructibus terrae munera domino: et non respexit ad eum dominus, nec ad munera ejus. Hujus causa fuit, quia male obtulit, scilicet de tristi corde et facie. Contra hoc valet dulcedo spiritualis, quia falsam dulcedinem mundi facit insipidam, grandem amaritudinem facit dulcem, tristem imaginem reddit jucundam. De primo Prov. 27: anima saturata calcabit favos. Gregorius: gustato spiritu desipit omnis caro. Philip. 3: quae mihi fuerunt lucra, arbitratus sum propter Christum detrimenta, propter quem omnia arbitratus sum ut stercora. De beato Augustino dicitur: displicebat ei quicquid agebat in saeculo et cetera. De secundo Deuter. 33: inundatione maris quasi lac sugent, idest boni repleti dulcedine spirituali vincunt amaritudinem mundi, 4 Reg. 2: Eliseus misit sal in aquas amaras, et in dulces conversae sunt; sic Christus spirituali sapore sanat amaritudinem. Hinc Stephano lapides torrentis dulces fuerunt, et multis sanctis ardentes prunae, candentes vestes visae sunt tamquam rosae suaves, et multi sancti gaudent in tribulatione. De tertio Dan. 1: post dies decem apparuerunt vultus eorum meliores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio. Vultus eorum quos panis satiavit, qui de caelo descendit, dicit Glossa, apparuerunt meliores decore et hilaritate ad benefaciendum. Proverb. 15: cor gaudens exhilarat faciem. 2 ad Corinth. 9: hilarem datorem diligit Deus. Tertium circa spiritualem manducationem notandum est effectus hujus manducationis. Et hic est triplex: peccatorum remissio, ab aeterna morte sanatio, vera corporis Christi ad salutem aeternam participatio. De primo panem nostrum quotidianum etc., idest cibum spiritualem et cetera. Ambrosius: qui manducant spiritualiter virtutem carnis et sanguinis Christi, dicuntur sumere et vere manducare, quia ipsam corporis Christi efficaciam quotidie sumunt, id est peccatorum remissionem. De secundo Joan. 6: hic est panis de caelo descendens; si quis ex ipso manducaverit, non morietur, scilicet morte aeterna. Augustinus super acta Apostol.: patres nostri eamdem escam spiritualem manducaverunt quam et nos: corporalem vero alteram, idest, manna, quod significabat Christum, et idem credentibus efficit. Alii vero qui non crediderunt, manducaverunt, et mortui sunt aeternaliter, quod non Moyses et alii boni. Quare? Quia cibum invisibilem spiritualiter intellexerunt, spiritualiter esurierunt, spiritualiter gustaverunt, ut spiritualiter sanarentur, scilicet ab aeterna morte. Similiter et nos spiritualiter manducando ab aeterna morte liberamur. De tertio super illud 1 Cor. 10: unus panis et unum corpus sumus, qui de uno pane participamus, dicit Augustinus: nulli dubium est, tunc quemque corporis sanguinisque dominici participem fieri, quando membrum Christi efficitur, nec alienari ab illius panis consortio, etiam si antequam panem edat, de hoc saeculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat; quia illius sacramenti beneficio non privatur, quando ille cum hoc quod sacramentum significat, invenitur. Invenitur autem hoc quod sacramentum significat, quando membrum Christi efficitur, quando credendo et amando spiritualiter manducat, quia sic in corpus Christi vere convertitur, ut cum ipso aeternaliter vivat. ####  |