|
Hic
determinat apparitionem simulacrorum in languedine dormiendo, et in
languedine vigilando. Et dividitur ista pars in duas. In prima
determinat de languedine vigilando. In secunda de languedine
dormiendo, ibi, neque quod in somno et cetera. Prima in duas; in
principalem et incidentalem, vel corollariam, ibi, ex his itaque.
Tunc sequitur illa, in qua determinat apparitionem simulacri
intelligibilis; et illa remanet indivisa: et tunc sequitur illa pars,
in qua determinat de somno in comparatione ad nos. Et haec similiter
remanet indivisa. In speciali ergo sic procedit: in prima determinat
apparitionem simulacrorum in languedine vigilando, dicens, quod
manifestum est motum simulacrorum fieri in organis sentiendi in
dormiendo, sicut prius determinatum est per hoc quod aliquando
dormientes subito expergefacti sunt: et illud idem patiuntur in
vigilando, quod patiuntur in dormiendo. Simulacra vero quae apparent
ipsi dormienti, apparent etiam vigilanti aliquando. Et ita idem motus
simulacrorum manet in organis sentiendi post expergefactionem, qui fuit
in somno. Et ideo pueri aliquando expergefacti a somno, si tenebrae
sunt, videntes eadem simulacra, quae vident in dormiendo, ita quod
dormiendo timeant, timent quod sit verum quod apparet. Et hoc ibi,
quoniam autem vera et cetera. Et nota quod hujusmodi apparitio non fit
simpliciter vigilando, sed languendo, scilicet secundum quod somnus
inest sensibus secundum quid. Deinde cum dicit ex his itaque infert
corollarie quod aliquid est quod apparet praeter somnium in somno: nam
praedicta simulacra apparentia vigilantibus languide non sunt somnia:
neque si aliquid aliud apparet sensu soluto et non ligato per somnum.
Et hoc ibi, ex his et cetera. Deinde cum dicit neque quod ostendit
illud in languedine dormiendo, quod non omne simulacrum apparens in
somno est somnium. Nam aliquando simulacra sensuum vere movent sensum
dormientium: apparet etiam dormienti sentire sonos, et audire sonos,
et sic de aliis: languedo tamen erit a longe: et deinde expergefacti
perpendunt non fuisse somnium quod apparuit, sed se vidisse lumen vel
tactum. Et hoc ibi, neque quod in somno. Deinde cum dicit contingit
enim dat causam hujus apparitionis: et est quod, cum vigilare et
dormire sint contraria, unum potest esse simpliciter et aliud secundum
quid. Languide enim vigilans, simpliciter non vigilat, sed dormit:
et languide dormiens non simpliciter dormit, sed vigilat; et nullum
simulacrum ei apparens est somnium. Et hoc ibi, contingit enim et
cetera. Deinde cum dicit sed neque ostendit apparitionem simulacri
intelligibilis, dicens, quod quaecumque simulacra intelligibilia
apparent esse in somno non mediante aliquo phantasmate, aut sensibili,
non sunt somnia, sed visiones. Et hoc ibi, sed neque quaecumque.
Deinde cum dicit sed phantasma concludit quale simulacrum facit
insomnium, dicens, quod simulacrum sensibile est quod apparet
dormienti inquantum dormit. Et sic est somnium. Per hoc quod dicit
dormienti, excludit omnia quae apparent languide dormienti, quia illa
apparent secundum quod vigilat. Et hoc ibi sed phantasma et cetera.
Deinde cum dicit jam vero determinat de somnio in comparatione quo ad
nos; dicens, quod aliquibus nullum accidit somnium in tota vita,
licet hoc sit raro. Et causa est continua turbatio cerebri, et motus
continuus interior, qui impedit motum simulacri. Accidit autem aliis
somnium in tota vita, ut his qui sunt in continua quiete. Aliis in
prima aetate non accidit somnus, sed cum fuerint provecti; et causa
communis est in istis et in illis qui statim dormiunt post cibum. Et
causa illius, quare deficit somnium, est ascensus multi vaporis
nutrimenti ad cerebrum, qui consequenter descendens, variatione motus
interioris impedit motus simulacrorum, et ideo nullum eis apparet
somnium; sed alias permutatione facta interius et immutatione
inferioris quae contingit propter pueritiam, et ita sedata passione,
quae turbationem faciebat, tunc apparent somnia. Contraria enim
causa, ponit contrarium effectum. Et hoc ibi, jam vero quibusdam.
|
|
