|
Nonus gradus est in quo facit ardere suaviter. Non omnis
qui calet ardet, nec omnis qui ardet bene ardet: et bene ardet qui
suaviter ardet. Nota ergo originem ardoris, et differentiam in esse
naturali, et secundum hoc procede in esse morali. Origo ardoris est
calor: nam omne ardens est calidum, sed non e converso. Calor autem
est qualitas corporis inter primas elementares qualitates nobilissima,
naturaliter sursum movens, homogenea congregans, heterogenea
disgregans: quae secundum se directe, sed non immediate frigiditati
opponitur, quae deorsum movet, homogenea disgregat, heterogenea
congregat. Est enim calor in corpore quandoque naturalis et innatus,
quandoque accidentalis vel adventitius, et illa quandoque conveniens,
quandoque disconveniens. Secundum haec autem calor spiritus est amor,
et hic duplex: alius innatus, alius additus: et iste duplex; alius
conveniens, et hic est caritas; alius disconveniens, et ideo spiritum
distemperans, et iste cupiditas. Plane ergo haec qualitas spiritus,
scilicet amor, inter primas spiritus qualitates prima et nobilissima 1
Corinth. 13: major horum est caritas. Primo sursum movet ut
calor. Augustinus: unaquaeque res suo pondere ad locum suum tendit.
Pondus ignis et olei, et universaliter calidorum secundum se sursum,
lapidis et gravium omnium deorsum. Quod autem est pondus in
corporibus, hoc est amor in spiritibus. Et in hoc motu, quod amor
naturalis inchoat, caritas consummat, quae non permittit spiritum
quiescere extra Deum, sicut calor ignem citra horizonta extra
naturalem, et locum proprium. Augustinus: fecisti nos domine ad te,
et inquietum est cor nostrum, donec requiescat in te. Item
heterogenea iste calor disgregat. Heterogenea valde spiritus et
corporalia, corruptibile et incorruptibilia, perpetuum et temporalia
dissociat: ergo hoc calidum caritatis. Sed homogenea congregat
conjungens spiritum a corporalibus segregatum cum spiritu incorporeo,
1 Corinth. 6: qui adhaeret Deo, unus spiritus est, conjungens
incorruptibile incorruptibili a corruptibilibus segregatum, scilicet
animam intellectivam incorruptibili primo bono. Itemque perpetuum a
temporalibus segregatum perpetuo et aeterno. Augustinus: junge te
aeterno, et aeternus eris. Nota ergo: sicut in naturalibus, ita et
in moralibus tria sunt: scilicet frigus, et tepor, et calor.
Tepidum est medium inter extrema quae opponuntur ut contraria. Per
tepidum est transitus a frigido ad calidum; et sic tepidum laudabile
aliquantulum et bonum, quia via est et dispositio ad generationem
caloris; sed non sufficiens, quia frigus in ipso non moritur, sed
remittitur. Augustinus, non moritur frigus, nisi in calore. Frigus
igitur est status culpae prorsus amoris expers; tepor status gratiae
gratis datae: calor gratiae gratum facientis. Ubi primo frigus
expulsum a contrario perimitur, et non moritur. Est et per tepidum
reditus a calido ad frigidum, etsi vituperabile. Apocal. 3: quia
tepidus es, incipiam te evomere de ore meo. Item in calido tres sunt
diversitates: scilicet calens, fervens et ardens. Calor initium,
fervor incrementum, ardor complementum. Differunt ergo ut majus et
minus: nam fervor est calor valde intensus: ardor est fervor summe
intensus. Calor ergo in positivo, fervor in comparativo, ardor in
superlativo. Calent incipientes, Psal. 38: concaluit cor meum
intra me: fervent proficientes, Rom. 12: spiritu ferventes,
domino servientes: ardent perfecti. Psalm. 38: in meditatione mea
exardescit ignis. In ardore jam, et tunc primo ignis forma et natura
est. Unde in 1 Metaph.: ignis est in fine caliditatis. Sunt
autem tres species ignis, secundum Aristotelem: scilicet carbo in
materia terrea, flamma in materia aerea, lux in materia propria.
Tres ergo sunt ardoris differentiae secundum tres status; scilicet
poenitentium, activorum et contemplativorum. Status poenitentium
habet ardorem carbonis, ubi est ignis in materia terrea. Joan.
64: si abluerit dominus sordes filiae Sion, et sanguinem Jerusalem
laverit de medio ejus in spiritu judicii et spiritu ardoris. Verum in
hoc statu, scilicet poenitentiae, inveniuntur nonnulli tepentes,
pauci vero calentes, pauciores ferventes, paucissimi ardentes.
Accipe tamen exemplum ardoris a Magdalena, de qua Gregorius:
incendit plene Maria peccati rubiginem, quae ardet valde per amoris
ignem. Gregorius: disce quo dolore ardet, quae flere inter epulas
non erubescit. Item status progredientium in itinere bonae actionis
habet ardorem flammae, quae magis sursum tendit; et de carbone quidem
nascens, patre suo nobilior est in materia, clarior in forma. Verum
et in hoc statu invenies non omnes ardentes, sed quosdam tepidos,
alios calidos, paucos fervidos, rarissimos ardentes, de quibus Luc.
24: nonne cor nostrum ardens erat in nobis de Jesu, dum nobis
loqueretur in via, et aperiret Scripturas? Vide ibi, et disce
quales itinerantes, et ex quibus causis ardent. Vide in his duo:
scilicet motum et actum. In motu considera quatuor concurrentia:
quod: ibant duo simul; quales: ex discipulis; quando: ipsa die;
quo in Emaus. In numero concors societas, propheta: numquid
ambulabunt duo pariter nisi conveniat eis? Utile melius est duos simul
esse, quam unum. Unus enim quomodo calefiet? Et si non calefiet qui
unus et singularis est, quomodo ardebit? In professione humilis
docilitas: ex discipulis, inquit, non ex magistris, in tempore lumen
discretionis. Ibant enim in die non in nocte. Qui enim ambulat in
tenebris, nescit quo vadat. In termino desiderium perfectionis.
Ibant in Emaus, quod interpretatur desiderium consilii. Illic
eunt, qui non contenti implere mandata, desiderio moventur etiam ad
implenda consilia. Item actus eorum triplex describitur: scilicet
quid cogitarent corde, quid dicerent ore, quid facerent opere.
Cogitabant autem passionem Christi, et ideo tristes, non
saeculariter gaudentes. Unde ambulantes, et estis tristes.
Conferebant in verbo, non de vanis aliquibus, sed de his omnibus quae
acciderant: scilicet de passione Christi. Quo contra Joan. 9:
ipsi de mundo sunt, et ideo de mundo loquuntur. Exhibebant in facto
hospitium peregrino, ut pateret ipsorum tristitiam non fuisse accidiam
quae taedium boni inducit. Nimirum talibus viatoribus Jesus
propinquat, simul vadit, increpat nonnunquam, Scripturas aperit, et
sic ardorem causat: nec tamen agnoscitur, donec panis frangatur.
Tertius est status quiescentium in pace contemplationis: hic habet
ardorem lucis; sed tamen et inter contemplativos invenies calentes,
ferventes, perpaucos autem ardentes. Tales illi in Jerusalem
sedentes, et ignem divinum excipientes. De quibus Gregorius: dum
Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt.
Primi ergo ardent multum utiliter, sed et multum poenaliter: secundi
magis utiliter et minus poenaliter: tertii maxime utiliter et minime
poenaliter, et ideo suaviter. Hi, scilicet suaviter ardentes, in
hoc novo gradu sunt Seraphim, in proximo cognitionis gradu
attinentes, de quibus dicit Dionysius: Seraphin est calidum fervidum
et superfervidum. Haec est visio magna, ardor sine poena, suavis non
gravis, ita ut Moyses miraretur quod rubus arderet et non
combureretur.
|
|
