Caput 6

In sexto gradu facit currere velociter. Bernardus: qui amat ardentius, currit velocius, et apprehendit citius. Nam quia in quinto gradu famem patiuntur ut canes, restat ut sextum ascendant et circumeant civitatem; totum scilicet universum: nec tantum circumeant, sed circumcurrant, ut in creaturis moram non faciant, sed post creatorem discurrant. Ad hunc gradum pertinet illud Psal. 190: quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea et cetera. Velox est cervus, piger asinus. Desiderat ergo ut asinus, ille, de quo in Prov. 22: desideria occidunt pigrum. Desiderat ut cervus ille qui dicit: cucurri in siti; sed quomodo cucurristi? Respondit, sine iniquitate cucurri et direxi. Directus autem est cursus a summo deorsum, vel ab imo sursum. Exultavit enim quidem ad currendam viam, a summo caeli egressio ejus et occursus ejus. Igitur si desiderabis ut cervus ad fontes aquarum, si in hoc desiderio quasi in siti cucurreris, et direxeris a summo usque deorsum quinque in genere invenies differentias substantiarum, quasi quinque fontes aquarum: scilicet corpus quintum, quod quinta essentia a philosophis dicitur, sub qua elementum ignis, sub quo aer, sub quo aqua, sub qua terra. Primus fons limpidissimus, ultimus turbidissimus: hos si transcurreris velociter, et rursum currens direxeris ab imo sursum, inveniens alia quinque genera substantiarum, velut quinque fontes aquarum: primo mistum, secundo vegetabile, tertio sensibile, quarto rationale, quinto substantiam separatam, scilicet intelligentiam vel Angelum. Primus turbidissimus, ultimus limpidissimus; si in hoc gradu fueris, nusquam cum mora bibes, sed subito gustu quodammodo probans et experiens, quia summum bonum non sunt, et ideo siti tuae non sufficiunt, transibis et dices: sitivit anima mea ad Deum fontem vivum.