|
1. Quinto quaeritur in quo genere causae incidat: et hoc solutum est
per antecedentia: quia in veritate causa non est, sed est aliquid
causae. Est enim forma ordinis et vitae imaginem habens, et virtutem
caelestis circuli; et sicut dicimus aliquando, quod aliqua non sunt
vere entia, sed sunt aliquid entis, sicut ea quae sunt in anima, et
secundum aliquos motus et tempus, ut dicit Avicenna. Quidam tamen
nituntur probare quod sit causa, eo quod Plato ponit compares stellas
his quae nascuntur, in quibus sunt formae, quae sunt causa rerum
generatarum, et regula esse et vitae earum. Inducit enim Deum deorum
dicentem ad deos corporales, quae sunt stellae, et dicit: horum
generatorum in inferioribus sementem ego faciam, ut vobis contradam:
vestrum erit parare ea. Et praecipit eis quos similes sibi videt,
justitiam et pietatem colere: et haec vivent post terreni dissolutionem
intellectus. Hoc de hominibus dictum est, quorum immortalis est
intellectus, et post mortem sidereas sedes accipient, sicut a semente
siderum in generationem descendit. Propterea dicit, quod descendens
per circulos planetarum vires animae accipit, memoriam, intelligentiam
et voluntatem, sicut exponit Macrobius super somnium Scipionis.
2. Hoc etiam videtur tangere Ovidius loquens de lacteo circulo, et
dicens: hac iter est superis ad magni tecta tonantis.
3. Hoc etiam videtur per rationem: quia quorum unus est essentialis
actus, illorum videtur esse una natura. Intelligentiae autem
caelestis et intelligentiae hominis ex conceptione viri, videtur esse
unus essentialis actus. Ergo una natura.
4. Inde ulterius. Quarumcumque formarum una natura est, illarum
una relatio est ad corpus unius naturae, si in aliquo corpore esse
dicuntur. Sed intelligentiae caelestis relatio est ad stellam, vel ad
orbem secundum comparem stellam. Ergo et intellectualis naturae in
homine erit relatio ad stellam comparem.
5. Hoc etiam videtur per dictum Commentatoris super 11 Metaph.,
ubi dicit, quod finis prosperitatis intellectus hominis est, si post
mortem continuetur motori caelesti.
Solutio. Dicendum, quod falsum et haereticum est dicere, quod
animae intellectuales descendant a compare stella. Aegyptiorum enim
philosophorum fuit opinio, quod intellectuales animae in stellis a Deo
deorum factae, terreno affectu, quo aliquando afficiuntur,
gravantur; quae gravatae deprimuntur ad corpora generabilia et
corruptibilia, et ibidem deputatae per cultum pietatis et justitiae
recipiuntur ad compares stellas. Affectum autem terrenum ad
intellectuales animas pervenire dixerunt eo modo quo afficitur anima
secundum certam dulcedinem nutrimenti corporis. Posuerunt enim quod
subtilissimo vapore paludum Maeotidarum inter duo solstitia positarum,
super quas maximus planetarum est discursus, nutriuntur corpora
planetarum, ita quod quando illum attrahunt, ex gravitate deprimuntur
et retrogradantur, et quando eumdem digerunt, elevantur, et cursu
diriguntur. Hanc autem subtilitatem in sphaera ignis et aeris nectar
deorum vocabant. Et hoc modo affectum terrenorum ad animas in stellis
positas positas pervenire dixerunt. Haeretici autem ab hac opinione
occasionem erroris sumentes, dixerunt animas esse in caelo cum Angelis
factas, et propter peccatum quod commiserunt, in corpora esse
detrusas, ut hic purificatae ad caelestes sedes recipiantur: et hoc
est quod dicit David (Psalm. 141, 8): educ de carcere animam
meam et cetera. His ergo refutatis, dicendum est cum philosopho, 2
de causis proprietatum elementorum et planetarum, quod cum cadit semen
viri in matricem mulieris decoquitur in ea decoctione forti, et fit
frustum carnis, et creatur in ea anima jussu Dei.
Ad primum ergo dicendum, quod Plato cum dicit sementes animarum esse
in stellis, hoc dicit ratione similitudinis proportionis intellectus
humani ad intellectum intelligentiae caelestis; nec stellae hoc
assequuntur nisi per ministerium, sicut ipse Deus deorum dicit, quod
ipse horum sementem facit. Sementis enim hoc non est in potentia quae
sit ante actum, sed est ipsa factio naturae intellectualis.
Dictum autem Ovidii in Lib. Metamorph. est: non nisi per viam
candidam candore innocentiae et justitiae pervenitur ad magni tecta
tonantis.
Ad id quod objicitur per rationem, dicendum, quod quorum unus est
essentialis actus, illorum est una natura. Intelligere autem, et
contemplari intellecta, non ex aequo est intelligentiae caelestis et
animae rationalis, sed per prius et posterius: quia intellectus
intelligentiae est sine continuo et tempore, et sine collatione, et in
ista prima rerum veritate; intellectus autem noster est cum continuo et
tempore, habens se ad primas veritates rerum sicut oculus
vespertilionis ad lucem solis. Sic autem intelligere per prius et
posterius convenit superiori et inferiori, quae specifice differunt.
Ad dictum Commentatoris dicendum, quod continuatio non est secundum
unam naturam communem, sed secundum unum commune objectum speculationis
ad beatitudinem post mortem pertinentis, sicut dicit philosophus Lib.
caeli et mundi, quod extra caelum non est tempus nec locus, sed vita
beata: intelligens extra caelum esse quod est super cursum siderum in
loco quietae contemplationis bonorum.
|
|
