|
Nono videamus de
Christi tentatione, et quare tentari voluit: de qua dicitur Matth.
4: ductus est in desertum a spiritu Jesus ut tentaretur a Diabolo,
ut dicit Gregorius. Tribus modis agitur tentatio: suggestione,
delectatione, consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in
delectationem, aut etiam in consensum labimur: quia de carnis peccato
propagati in nobismetipsis gerimus unde certamina toleramus. Deus vero
qui in utero virginis incarnatus venit in hunc mundum sine peccato,
nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari ergo potuit per
suggestionem, sed mentem ejus peccati delectatio non momordit: atque
ideo omnis diabolica tentatio foris, non intus fuit. Notandum vero
quod Christus tentari voluit primo quidem, ut nobis contra tentationes
exempla ferret. Gregorius: non est indignum redemptori quod voluit
tentari qui venerat occidi, ut tentationes nostras suis tentationibus
vinceret, sicut mortem nostram sua morte venerat superare: omnia enim
quae Christus in mysterio assumptae humanitatis vel fecit vel
sustinuit, nobis salutaria fuerunt: per ejus enim tentationem, et
alia quae sustinuit, roboramur. Ad Hebr. 12: recogitate dominum
Jesum qualem sustinuit adversus semetipsum contradictionem, ut non
fatigemini animis vestris deficientes. Maximus: si nolumus a Diabolo
superari, inhaereamus ei qui contra Diabolum triumphavit. Magna ergo
consolatio membris ex capite. Bernardus: in creatione, in
redemptione, caeterisque omnibus beneficiis est Deus omnium; sed in
tentationibus suis tamquam proprium aliquid habent eum singuli
electorum. Sic enim paratus est cadentem suscipere et eripere
fugientem, ut videri possit relictis omnibus ei soli operam dare.
Propterea expedit omni animae Deum semper intendere tamquam proprium,
non tantum auditorem, sed etiam inspectorem. Unde legitur de beato
Antonio, quod cum semel a Daemonibus in varias formas mutatis
laceratus fuisset, subito quidam radius lucis Daemones effugavit,
statimque sanatus, et Christum praesentem intelligens, dixit: ubi
eras bone Jesu? Et vox ad eum: Antoni, hic eram, sed expectabam
certamen tuum. Secundo tentari voluit propter nostram cautelam, ut
nullus quantumcumque sanctus, a Diaboli tentatione securus sit.
Joan. 13: non est servus major suo domino. Leo Papa: nemo de
cordis sui puritate confidat, cum ille pervigil hostis acrioribus
pulset insidiis, quos maxime viderit abstinere a peccatis. A quo enim
dolos suos timeat abstrahere, qui ipsum dominum majestatis ausus est
tentare? Unde post Baptismum Christum tentavit, quia, ut dicit
Hilarius super Matth., in sanctificatis maxime tentamenta Diaboli
grassantur, quia victoria magis est ei exoptanda a sanctis. Eccl.
2: fili accedens ad servitutem Dei, sta in timore. Tertio propter
exemplum, ut dicit Augustinus, quod Christus se Diabolo tentandum
praebuit, ut ad superandas tentationes ejus mediator esset non solum
per adjutorium, verum etiam per exemplum. Dedit autem nobis exemplum
non solum pugnae, sed etiam coronae: unde super illud Matth. 4,
accesserunt Angeli et ministrabant ei, dicit Glossa: sicut in hoc
agone militia nostra pie instruitur, ita in obsequio Angelorum
gloriosa remuneratio edocetur. Unde etiam Bernardus: ipse dominus
hortatur ut pugnemus, adjuvat ut vincamus, certantes expectat,
deficientes sublevat, vincentes coronat. Sequitur de modo et ordine
tentandi: et accedens tentator dicit ei: si filius Dei es, dic ut
lapides isti panes fiant. Ubi dicit Gregorius: antiquus hostis
primum hominem gulae vitio tentavit, cum ligni cibum vetitum ostendit,
atque ad comedendum suasit. Vana gloria, cum diceret, eritis sicut
dii. Avaritia, cum diceret, scientes bonum et malum. Avaritia enim
non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis, cum supra modum
sublimitas ambitur. Eisdem modis secundum hominem tentavit: primo per
gulam; unde dixit: si filius Dei es et cetera. Hilarius: eam
conditionem in tentando proposuit, per quam in Deo ex mutatione
lapidis in panes virtutem potestatis agnoscat, et in homine oblectando
cibi patientiam esurientis illudat. Huic autem tentationi sic resistit
dicens: scriptum est, non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo
quod procedit de ore Dei; ubi dicit Glossa: inferior pars hominis
pane sustentatur, altior vero verbo Dei reficitur. Quia vero agis de
inferiori parte, patet quod tentator sis. Secundo tentavit eum per
vanam gloriam, ut dicitur Matth. 4: unde sequitur: tunc assumpsit
eum Diabolus et cetera. Et postea sequitur, si filius Dei es,
mitte te deorsum et cetera. Haec tentatio fuit vanae gloriae secundum
Glossam: cui sic resistit, non tentabis dominum Deum tuum. Ubi
dicit Glossa: non debet tentare Deum, quando habet ex humana ratione
quid faciat. Sed postquam deficit humana ratio, commendet se Deo,
non tentando, sed devote confitendo. Nota etiam, quod hic dicit
Glossa omnia haec corporalibus sensibus esse completa: quia enim verba
invicem conferuntur, in specie hominis Diabolum superasse verisimile
est. Tertio tentavit eum de avaritia: unde sequitur, assumpsit eum
in montem excelsum, et ostendit ei omnia regna mundi, Glossa, idest
omnia concupiscibilia in mundo, in quo homines regnant: vel
simpliciter totus mundus eo suggerente ab eo visus est: et dixit: haec
omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me, quia avaritia idolorum
servitus, sicut dicitur ad Ephes. 5. Huic autem tentationi sic
resistit, vade Satanas. Cur indignanter sic respondit? Quia dicit
Chrysostomus, quod in propriis injuriis quempiam esse patientem
laudabile est: Dei autem injurias simulare, nimis impium est.
Notandum vero quid mystice Christi tentatio significet: unde
Chrysostomus sic dicit: jejunium est abstinentia rei malae: esuries
desiderium ejus, usus ejus est panis. Qui ergo sibi peccatum
convertit in usum, lapidem convertit in panem. Respondeat ergo
Diabolo persuadenti, quia non in solo pane, idest usu illius rei,
vivit homo, sed in observantia mandatorum Dei. Cum ergo quis
inflatus fuerit quasi sanctus, ductus est quasi supra templum; et
quando aestimaverit consistere in sanctimonii summitate, positus est
super pinnam templi: et haec tentatio sequitur primum, quoniam
victoria tentationis gloriam operatur, et fit causa jactantiae. Sed
Christus ultro jejunium suscepit. Super templum autem eum Diabolus
duxit, ut tu ad abstinentiam laudabilem sponte procedas, extolli autem
ad fastigium sanctitatis non acquiescas. Fuge exaltationem cordis, et
non patieris ruinam. Ascensio autem montis est processio ad
altitudinem divitiarum et gloriam hujus mundi, quae de superbis
cordibus descendit. Cum ergo volueris dives fieri, quod ostendens
incipis cogitare de divitiis et honoribus acquirendis, et tunc princeps
mundi gloriam ostendit regni sui. Tertio loco praevidet tibi causas,
ut si volueris illa consequi, servias ei, et negligas justitiam.
|
|
