Articulus 19

Sextodecimo videamus de morte, de qua dicitur Joan. 11: expedit vobis ut unus moriatur homo pro populo. Unde notandum, quod expediens fuit Christum mori. Primo propter nostrae redemptionis complementum: quia licet quaelibet passio Christi habuit infinitam virtutem propter divinitatis unionem; non tamen per quamlibet passionem conservata fuisset humani generis redemptio, sed per mortem. Unde spiritus sanctus notabiliter per os Caiphae dixit, expedit vobis ut unus moriatur et cetera. Psal. 30: in manus tuas, domine, commendo spiritum meum. Glossa, populus fidelis passione Christi redemptus, dicit gratias agens: tu domine Deus veritatis, redemisti me in capite Christo clamante: in manus tuas, domine, commendo et cetera. Unde Augustinus: admiremur, gratulemur, jucundemur, amemus, laudemus, adoremus: quoniam per redemptoris nostri mortem de tenebris ad lucem, de morte ad vitam, de exilio ad patriam, de luctu ad gaudium vocati sumus. Notandum vero, quod proprie alicujus causae effectus considerantur secundum similitudinem causae. Unde, quia mors est quaedam privatio vitae, proprius effectus mortis attenditur circa remotionem eorum quae contrariantur nostrae saluti: quae quidem sunt mors animae et mors corporis: et ideo per mortem Christi dicitur destructa etiam in nobis animae mors, quae est peccatum, secundum illud Rom. 4: traditus est, scilicet in mortem, propter delicta nostra: et mors corporis, quae consistit in separatione animae a corpore, secundum illud 1 Cor. 15: absorpta est mors in victoria. Secundo fuit expediens mori Christum, propter fidei, spei et caritatis augmentum. De augmento fidei dicitur in Psalm. 140: singulariter sum ego donec transeam. Glossa: de mundo ad patrem. Cum autem transiero ad patrem, tunc multiplicabor: Joan. 12: nisi granum frumenti et cetera. Augustinus: se dicebat granum mortificandum in infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. De augmento spei dicitur Rom. 8: qui proprio filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, quomodo non cum illo omnia nobis donavit? Glossa: in praesenti Dei justitiam, et in futuro aeternam vitam, quod minus est, quia non potest hoc negare: quia minus est omnia donare, quam nostri causa illum morti tradere: quasi diceret, non potest hoc negare. Bernardus: quis non rapiatur ad spem impetrandi fiduciam, qui attendit crucifixi corporis positionem? Videlicet caput inclinatum ad osculandum, brachia extensa ad amplexandum, manus perforatas ad largiendum, latus apertum ad diligendum, pedes affixos ad nobiscum manendum. Cant. 2: veni columba mea in foraminibus petrae. Glossa 1: in vulneribus Christi Ecclesia sedet et nidificat, cum in passione domini spem salutis suae ponit, et per hoc ab insidiis accipitris, idest Diaboli, se tutandam confidit. De augmento caritatis dicitur Eccl. 23: in meridiano exurit tibi, idest in passionis fervore accendit terrenos ad amorem. Bernardus: super omnia te reddit amabilem mihi, bone Jesu, calix quem bibisti. Opus nostrae redemptionis, omnino amorem nostrum facile sibi vendicat totum: hoc est quod nostram devotionem et blandius allicit, et justius erigit, et arctius stringit, et afficit vehementius. Tertio fuit expediens Christum mori propter sacramentum salutis nostrae, ut ad similitudinem mortis ejus huic mundo moreremur Coloss. 3: mortui enim estis, et vita vestra et cetera. Glossa, vanis et caducis. Job 7: suspendium elegit anima mea, et mortem ossa mea. Gregorius: anima est intentio mentis, ossa fortitudo carnis. Quod suspenditur ab imo elevatur. Anima ergo suspenditur ad aeterna, ut moriantur ossa; quia amore aeternae vitae omnem fortitudinem exterioris vitae in se necat. Hujus autem mortis signum est, si a mundo quis despicitur: unde dicit Gregorius: quia mare viva corpora in se retinet, et mortua mox ex se pellit. Quarto fuit expediens Christum mori propter perfectae virtutis exemplum: unde 1 Petr. 2: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum. Glossa, tribulationis, contumeliarum, flagellorum, crucis, mortis, ut sequamur vestigia ejus. 2 Timoth. 2: si sustinebimus, Glossa pro Christo tribulationes et passiones et conregnabimus. Glossa, cum illo in aeterna beatitudine. Bernardus: quoniam pauci, domine, post te ire volunt, cum tamen pervenire ad te nemo sit qui nolit, hoc scientibus cunctis, quod delectationes in dextera tua usque in finem; propterea omnes volunt te frui, at te non ita imitari nolunt conregnare cupiunt, sed compati: non curant quaerere, quem tamen desiderant invenire; cupientes consequi, sed non sequi. Verum etiam hoc exemplo docemur non solum pro Christo pati, sed etiam pro proximis animas ponere; unde 1 Joan. 3: quemadmodum Christus animam suam pro nobis posuit, ita et nos debemus pro fratribus animas ponere. Notandum vero, ut dicit Damascenus 3 Lib., etsi mortuus est ut homo, et sancta anima ejus a corpore separata est, divinitas inseparabilis ab utroque permansit. Ad cujus evidentiam sciendum, quod id quod per gratiam Dei alicui conceditur, nunquam absque culpa revocatur: unde dicitur Roman. 11, quod sine poenitentia sunt dona Dei, et vocatio Dei: Glossa: dona Dei, idest promissio, et vocatio Dei, idest electio ab aeterno, sunt sine poenitentia et mutatione, consilii. Multo autem major est gratia unionis, per quam divinitas est humanae naturae in persona Christi conjuncta, quam gratia adoptionis qua alii sanctificantur; et etiam magis permanens ex sui ratione; quia haec gratia ordinatur ad unitatem personalem, gratia vero adoptionis ad quamdam unionem effectualem. Et tamen videmus, quod gratia adoptionis nunquam perditur sine culpa. Cum ergo in Christo nullum fuerit peccatum, impossibile fuit ut solveretur unio divinitatis ipsius a carne sive ab anima: unde de filio Dei dicitur quod sepultus est, quia corpus ejus sepultum fuit: et quod descendit ad Inferos, quia anima ejus separata a corpore descendit ad Inferos.