|
Pulcrum autem sicut et pulcherrimum et cetera. Supra determinavit de
pulcritudine: hic determinat de pulcro. Et dividitur in partes duas.
In prima ponit modos pulcri, secundum quos est sine defectu pulcritudo
in primo pulcro. In secunda probat illos modos, ibi: etenim simplici
et cetera. Prima dividitur in partes duas. In prima ponit octo
modos, secundum quos est pulcritudo, sine defectu sumptos; per
oppositum octo modos, quibus causatur defectus in pulcritudine. In
secunda assignat causam illorum modorum, reducendo in causam quamdam,
ibi: sed sicut ipsum et cetera. Modi autem sic sumuntur. Causa enim
perfectae pulcritudinis potest considerari vel in re absolute, cui
inest pulcritudo, vel secundum comparationem ad aliud. Si in re ipsa
absolute; aut ex parte ipsius formae, quae superfulget partibus
pulcrificans eas; aut secundum partes pulcrificatas. Si secundum
formam dupliciter; aut secundum idemptitatem ipsius formae, vel
diversitatem. Illud enim cuius pulcritudo dependet tantum ab una
forma, est perfectioris pulcritudinis quam illud, cuius pulcritudo
conficitur ex pluribus formis: et hoc patet per hoc quod dicitur in
secundo coeli et mundi. Et quanto aliquid paucioribus acquirit
perfectionem suam, nobilius est, aut secundum modum eundem, vel
diversum ipsius formae: quod enim aequalem semper recipit
resplendentiam formae super se, est perfectioris pulcritudinis. Si
autem secundum partes, aut hoc erit secundum situm partium in toto; et
sic quod secundum totum pulcrum est, perfectioris pulcritudinis est,
quam quod est secundum unam partem tantum; aut secundum partes temporis
mensurantis extra, et sic quod non semper pulcrum est posterioris est
pulcritudinis eo, quod alio non pulcrum est. Si autem secundum
comparationem ad aliud; aut secundum comparationem ad causam, aut ad
effectum. Si secundum comparationem ad causam essendi, aut ad causam
augmenti, et secundum principium dicit, quod illud quod non habet
aliam causam facientem suam pulcritudinem est perfectae pulcritudinis,
et quod vere se habet non deficientis: quantum vero ad secundum
dicitur, quod id cuius pulcritudo non augmentatur vel diminuitur est
perfectae pulcritudinis. Si autem in comparatione ad effectum, idest
secundum quod suum effectum sit pulcrum secundum unum, et secundum
alium non, nec secundum omnes, hoc dupliciter: quia aut comparatur ad
diversa in specie, aut ad diversa in numero quae sunt eadem in specie;
et utroque modo dicitur perfectioris pulcritudinis, quia respectu
omnium pulcrum est his habitis. Littera sic exponitur. Diximus
quomodo supersubstantiale pulcrorum dicitur. Pulcritudo autem secundum
idem dicitur pulcrum sicut pulcherrimum, in quantum est perfectioris
pulcritudinis omnibus aliis; et simul cum hoc superpulcrum, in quantum
est causa omnium pulcrorum; et superexistens, propter eminentiam suae
formae in pulcritudine secundum eadem, idest ab eadem simplici forma
habens pulcritudinem non modificatam a pluribus formis; et similiter
pulcrum, in quantum forma quae est causa pulcritudinis in eodem modo se
habet; et neque factum pulcrum neque distinctum, eo quod non habet
causam qua sit pulcrum, sed in seipso pulcrum et iam inamissibilem
pulcritudinem habet: quia sicut probat Avicenna, omne quod ab alio
habet esse, per se possibile est, et dependens de se ad non esse:
neque auctum, neque minoratum, in quantum non habet causam augmenti
pulcritudinis; neque in aliqua parte pulcrum, quantum ad partes
ipsius: neque aliquando quidem, quantum ad partes temporis
mensurantis: neque ad hoc quidem pulcrum, idest relatum ad unam
speciem, quae est effectus eius, pulcrum, ad alia vero turpe; nec ad
honestum pulcrum ad (...) turpe; sed ad omnem suum effectum
pulcrum est, secundum unamquamque speciem. Neque hoc quod hic
dicitur, secundum rationem ad diversos effectus qui sunt eiusdem
speciei; sicut diceretur quod respectu hominum bonorum esset pulcrum,
respectu malorum turpe. Universale enim est ubique et semper; et ideo
quod dicitur hic, etiam illic ostenditur ratione individuationis:
sicut quibusdam et cetera. Haec est expositio eius quod immediate
dictum est.
|
|
