|
Venite, comedite et cetera. Mirabilia opera tua et cetera. Hic est
dicendum de tribus ultimis considerandis in corporis Christi
perceptione. Primum mirabile est, quod corpus domini dum manducatur,
non minuitur: et hoc est contra haereticos qui dicunt, si corpus
domini omni monte majus esset, jam diu clerici illud consumpsissent.
Hujus tam mirae rei, scilicet inconsumptibilitatis corporis Christi
in manducatione triplex est ratio. Prima ratio est quotidiana potestas
consecrandi: nam quia omnibus diebus et omnibus fidelium locis, et sub
tot hostiis quot sufficiunt fidelibus, verum et unicum corpus Christi
ex praecepto ejus consecrare possumus, idcirco dum illud manducamus,
consumere vel minuere non valemus. Sicut enim in nobis causa salutis
aeternae semper manet affectus illud manducandi, sic et potestas et
effectus consecrandi: et cum jam consecratum manducamus, nequaquam
illud minuimus; quia quod semper in se veraciter integrum perseverat,
ne sacramentaliter in Ecclesia possit deficere, semper consecrando in
forma panis, quasi sacramentum nutriendo et renovando conservamus:
quod pulchre figuratum est in panibus propositionis, Exod. 25:
pone super mensam meam panes propositionis in conspectu meo semper. Et
quomodo dicitur Levitic. 24, accipies panes duodecim, et statues
eos super mensam meam, ut sint panes in monimentum oblationis domini,
per singula sabbata mutabuntur foedere sempiterno. Similiter de igne
dicitur Levitic. 6: ignis in altari meo semper ardebit, quem
nutriet sacerdos subjiciens ligna mane per singulos dies. Ignis iste
nunquam deficiet in altari; sed mensa illa Judaeorum cum panibus et
ignis cum altari deficit. Quid ergo? Mentitus est Deus? Absit:
sed umbra deficit in synagoga; veritas manet, nec deficit in
Ecclesia. Sacerdos enim noster semper sacramentum altaris consecrando
nutrit, et corpus Christi, quod in illo semper idem est, nunquam
manducatione fidelium deficit. Secunda ratio est incorruptibilitas
vera corporis hujus, quod surrexerit glorificatum, immortale,
immutabile et impassibile, nec potest corrumpi. Psal. 15: non
dabis sanctum tuum videre corruptionem. Unde cum illud manducamus,
non sicut alius cibus corrumpitur, nec mutatur in corpus nostrum, sed
influit nobis sine corruptione sui spirituale nutrimentum. Hoc
figuratur 3 Reg. 17, ubi pugillus farinae non deficit in domo
viduae per multos dies cibans familiam totam, juxta verbum Eliae.
Augustinus: qui manducat me, dicit dominus, vivet propter me.
Quando enim manducatur hic panis, vita manducatur, nec occiditur
quando manducatur: non occidit, sed mortuos vivificat. Vivit
manducatus, quia surrexit occisus. Hinc etiam lapidi pretioso
comparatur, de quo virtus exit, ut phantasmata fugandi, vel
inflationes sedandi, vel alia sine diminutione sui. Deuteron. 32:
constituit hominem ut sugeret mel de petra, oleumque de saxo
durissimo. Petra autem erat Christus 1 Corinth. 10. Sicut ergo
gemma virtutem suam effundendo non minuitur, sic corpus domini nos
pascendo non minoratur. Tertia ratio ad idem, infinita causa
pascendi: qui enim ad eum accedere possunt, pastum sufficienter
inveniunt: hinc fons et lux vera dicitur. De primo Genes. 2.
Fons ascendebat a terra, idest Christus. Dicit Glossa: irrigans
universam superficiem terrae, idest inspirans cordi utilia et honesta.
Jerem. 2: dereliquerunt me fontem aquae vivae. De secundo Joan.
1: erat lux vera et cetera. Sicut ergo fons terram rigat, et sine
sui diminutione herbas innumeras et arbores nutrit, sic Christus
Ecclesiam pascit. Item sicut sol non deficit toti mundo lumen suum
communicando, sic nec Christus Ecclesiam totam pascendo. Item
exemplum de candela, in qua millesies tantus ignis sumi potest quantus
in ea est, nec propter hoc minuitur lumen ejus. Igitur multo potius
dominus nos seipso pascit, nec tamen deficit. Psalm. 144: oculi
omnium in te sperant, domine. Idem Psal. 101: tu autem ipse es
et cetera. Secundum mirabile signum in perceptione corporis domini
est, quod si non manducatur, quodammodo minuitur. Ad intelligentiam
tam mirae rei sciendum, quod duo sunt corpora mystica in hoc mundo:
scilicet corpus mysticum Christi, et corpus mysticum Diaboli, sive
Antichristi, ad quorum alterum pertinent omnes homines mundi. Corpus
mysticum Christi sancta est Ecclesia tamquam ipsius munda et fidelis
sponsa, cujus ipse caput est, et singulae personae fidelium sine culpa
criminali sunt ipsius membra: et omnes qui corpus ejus digne sumunt,
ipsius membra fiunt. 1 ad Corinth. 12: vos estis corpus
Christi, et membra de membro. Sicut enim corpus unum est, et multa
habet membra, sic et Christus. Item 1 Corinth. 10: unum corpus
multi sumus, qui de uno pane participamus. Corpus Diaboli
universitas est iniquorum tamquam illius nutrix adultera, cujus ipse
caput est, et singulae personae malorum ejus membra. Job 41:
corpus ejus scuta fusilia compactum squammis se prementibus.
Gregorius: corpus Diaboli sunt omnes iniqui, qui quia per
obstinationem duri sunt, et per vitam fragiles, scutis fusilibus
comparantur. Sciendum, quod sicut Christus per se et per suos semper
studet membra Diaboli praescindere, et suis membris incorporare,
secundum illud Act. 10: surge Petre, occide et manduca: sic
Diabolus per se et per suos conatur membra Christi tollere, et
membris suae meretricis vilibus unire. 1 Pet. 5: sobrii estote,
et vigilate et cetera. Deuter. 31: populus iste fornicabitur post
deos alienos, et derelinquet me. 1 ad Corinth. 6: nescitis
quoniam corpora vestra membra sunt Christi? Tollens ergo membra
Christi faciam membra meretricis? Quasi diceret: absit, ut faciam
tantum nefas. Quod tamen, heu, multi faciunt. Augustinus: non
possunt simul esse membra Christi, et membra meretricis. Nec dicendi
sunt manducare corpus Christi, scilicet spiritualiter, et si
manducant sacramentaliter. Sed non manducando spiritualiter corpus
Christi, et male vivendo, tollunt Christi membra, et faciunt ea
membra Diaboli, et sic diminuunt, quantum in se est, corpus
Christi: quod enim Diabolo in animabus accrescit, Christo
decrescit: et sic corpus Christi mysticum diminuitur. Tertium
mirabile signum in perceptione dominici corporis est, quod dum
manducatur a fidelibus, tunc augmentatur. Hoc probatur dupliciter:
ratione et similitudine. Primo probatur ea ratione, quod dum
manducatur corpus Christi, non ipsum ut alius cibus in manducantem
convertitur, sed e converso vere manducans in illud spiritualiter
convertitur et mutatur: nam manducantem se dominus sui corporis mystici
membrum facit, et sibi eum incorporans, cum suo corpore, quod de
virgine sumpsit, quodammodo unum efficit. 1 ad Corinth. 12: unum
corpus multi sumus, qui de uno pane participamus. Idem 1 Corinth.
12: vos estis corpus Christi, et membra de membro. Augustinus:
commendavit Christus in hoc sacramento corpus et sanguinem suum, quod
et fecit nos ipsos; nam et nos ipsi sumus facti corpus ejus. Caro
enim nostra carni ejus unita et incorporata unum cum illo efficitur.
Oseae ult.: convertentur sedentes in umbra ejus, vivent tritico:
quasi diceret, fideles vivent tritico, idest dominici corporis
sacramento. Quod sacramentum dicitur umbra Christi, quia dat se ibi
non in sua luce, sed in velamine, quod sic comedentes convertentur,
quia in corpus Christi mutabuntur. Et sic patet, dum multi fidelium
comedunt corpus Christi et in illud ipsi mutantur, et membra ejus
efficiuntur, quod corpus Christi dum manducatur, augmentatur.
Secundo probatur idem similitudine humanae scientiae: nam quanto magis
homo scientiam suam aliis distribuit, tanto plus crescit. Matth.
25: domine, quinque talenta tradidisti mihi, ecce alia quinque et
cetera. Boetius: scientia est nobilis animi possessio, quae avarum
dedignatur possessorem: nisi enim publicetur, elabitur, et distributa
suscipit incrementum. Similiter divina sapientia incarnata multis in
cibum donata sapientes facit, et in se quodammodo convertit: et sic
dum comeditur, non minuitur, sed augmentatur. Eccle. 1: creator
omnium creavit sapientiam spiritu: scilicet, incarnari fecit, et
secundum datum suum praebet illam diligentibus se. Et in hoc sapientia
Dei crescit, dum multos in sapientia crescere facit. Ad Ephes.
4: crescamus in illo per omnia, qui est caput nostrum Christus, ex
quo totum corpus compactum, scilicet per fidem, et connexum per
caritatem, in mensuram uniuscujusque membri augmentum corporis facit in
aedificationem sui in caritate.
|
|
