|
Venite, comedite et cetera. Thema proprium. Quicumque manducaverit
panem hunc et biberit calicem domini indigne, reus erit corporis et
sanguinis domini, 1 Cor. 11. Quintum principale circa
sacramentum dominici corporis notandum, est modus manducationis; et
hoc triplex: scilicet sacramentalis tantum, spiritualis tantum,
sacramentalis et spiritualis simul. Ad hoc intelligendum sciendum,
quod in cibo altaris duo sunt: scilicet sacramentum et virtus
sacramenti. Sacramentum, ut dicit Augustinus, in duobus consistit,
visibili panis et vini specie, et invisibili carne et sanguine
Christi; virtus vero sacramenti est sanatio a damnatione mortis
aeternae. Hanc virtutem sacramenti crediderunt et gustaverunt
spiritualiter omnes salvandi ab origine mundi, et quotidie gustant
omnes boni Christiani. Secundo modo tam boni quam mali; hoc modo
dissimili, quia mali manducant sacramentum tantum, idest sub visibili
specie panis corpus Christi; sed non virtutem sacramenti manducant
spiritualem, idest salutem ad vitam aeternam: boni vero manducant
utrumque simul, scilicet sacramentum et virtutem sacramenti. Ex his
patet triplex modus manducandi. Primus sacramentalis tantum, secundus
spiritualis tantum, tertius sacramentalis et spiritualis simul. Primo
manducant mali Christiani, secundo omnes salvandi, tertio soli boni
Christiani. Primi manducant et non manducant; secundi non manducant
et tamen manducant; tertii manducant et manducantur. Primus modus
manducandi corpus domini est sacramentalis tantum, quomodo mali
Christiani manducant; quia venerandum corpus in peccato mortali ore
polluto sumentes, cordis affectum ab influentia virtutis bonitatis
ejus, peccatis suis immundis et duris quasi luto et lapide claudunt.
Ezech. 14: posuerunt immunditias suas in cordibus suis, et idola,
scilicet scandalum iniquitatis suae statuerunt contra faciem suam.
Isti manducant et non manducant: manducant quidem, quia corpus domini
sumunt sacramentaliter; sed tamen non manducant, quia virtutem
spiritualem, idest salutem animae non percipiunt. Eccles. 6: est
aliud malum quod vidi sub sole, et quidem frequens apud homines. Vir
cui Deus dedit divitias et substantiam et honorem, nec tribuit ei
potestatem ut comedat ex eo. Hebr. ult.: habemus altare de quo
edere non habent potestatem qui tabernaculo deserviunt, idest peccatis
carnalibus. 1 Cor. 10: non potestis calicem domini bibere, et
calicem Daemoniorum. Gregorius: est quidem in peccatoribus et
indigne sumentibus vera Christi caro et verus sanguis, videlicet
praesentiali essentia, non salubri efficientia. Augustinus: qui
discordat a Christo nec manducat carnem ejus, nec bibit sanguinem,
etsi tantae rei sacramentum quotidie sibi sumat ad judicium. Discordat
a Christo qui cordis affectum ab eo avertens ad peccatum convertit; et
talis vere miserabilis dici potest, ad quem tam magnum bonum frequenter
venit, et nullum exinde spirituale lucrum accipit sive percipit. Hoc
modo, scilicet sacramentaliter manducantium, tria sunt genera: primi
malevoli, secundi dolosi, tertii praesumptuosi. Primi sunt qui
corpus domini sumunt in peccandi voluntate. Secundi sunt hypocritae,
qui foris boni apparentes occulte sunt pravi, et tamquam justi accedunt
ad altare. Tertii sunt qui maxime mali sunt, et tamen praesumunt
communicare. De duobus primis potest hic dici, et de tertio in
sequenti. De primo genere malorum communicantium, scilicet de
malevolis, Isaiae 19: appropinquat populus iste ore suo, cor autem
eorum longe est a me. Appropinquat ore per sacramenti susceptionem,
sed cor longe est per peccandi voluntatem. Tales tria mala sequuntur:
peccati sui aggravatio, a gratia Christi separatio, ad aeternam
poenam condemnatio. De primo Matth. 15: non est bonum sumere
panem et cetera. Canibus, idest malevolis. Augustinus: habentes
voluntatem peccandi gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam
purificari. De secundo Sap. 1: perversae cogitationes separant a
Deo et cetera. De tertio 1 Cor. 11: quicumque manducaverit hunc
panem et cetera. Ambrosius: indignus est qui non devota mente accedit
ad Eucharistiam, aut in voluntate peccandi manens reus est corporis et
sanguinis domini, idest ac si Christum occideret punietur. De
secundo genere malorum communicantium, scilicet de dolosis, sive
hypocritis, 2 Timoth. 3: in novissimis diebus instabunt tempora
periculosa, et erunt homines seipsos amantes: habentes quidem speciem
pietatis, virtutem autem ejus abnegantes. Speciem pietatis:
Glossa: idest religionis: quia eadem sacramenta habent cum piis:
virtutem pietatis, idest caritatem abnegantes, multa scilicet mala
occulte perpetrantes et manifesta fallaciter excusando. Tales
similiter tria mala sequentur: socii Judae traditoris efficientur,
coram toto mundo confundentur, extra bonorum consortium projicientur.
De primo Joan. 33: qui manducat panem meum, levabit contra me
calcaneum suum. Hoc dicitur de Juda et de suis similibus: scilicet
fictis domini amicis: unde Glossa: qui manducat panem meum non ut
proficiat, sed ut lateat, ille me conculcabit, idest tradet. Qui
ergo vult latere in peccatis sub plena specie religionis et
communicationis, similis efficitur et socius Judae traditoris. De
secundo Eccles. 1: ne sis incredibilis timori domini, et ne
accesseris ad eum duplici corde, nec fueris hypocrita in conspectu
hominum, ne forte revelet Deus absconsa tua, et in medio synagogae
elidat te, quoniam accessisti maligne ad dominum, et cor tuum est
plenum dolo et fallacia: Nahum 3: ecce ego ad te speciosa dicit
dominus, idest anima foris pulcra, hominibus speciosa, intus
immunda: et revelabo pudenda tua in facie tua, et ostendam gentibus
nuditatem tuam, et regnis ignominiam tuam, et projiciam super te
abominationes tuas, et contumeliis te afficiam. De tertio Matth.
13: vae vobis hypocritis, qui similes estis sepulchris dealbatis,
quae foris apparent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus
mortuorum, et omni spurcitia, idest putredine et verme et foetore;
sic et vos a foris quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni
estis hypocrisi et iniquitate: hypocrisi, idest amore vanae laudis:
iniquitate, idest cupiditate temporalium et odio veritatis; et ideo
praemittitur, vae vobis, idest extra bonorum consortium miserabilis
projectio: Levit. 7: anima polluta hypocrisi, dicit
interlinearis, quae ederit de carnibus hostiae pacificorum, idest
corporis Christi, quae oblata est domino, peribit de populis suis,
idest ejicietur de salvandis ad damnationem aeternae mortis. Sed ecce
contra tria magna mala dat leve remedium divina clementia, quia
spiritualis conclusio, scilicet bonum fieri de malo. Psal. 33:
declina a malo, et fac bonum et cetera. Et ex frequenti bene agere
fit homo bonus. Et cum bonus est, sequentur eum tria bona: scilicet
poenae debitae relaxatio, divinae gratiae restitutio, aeternae gloriae
acquisitio. De primo 3 Reg. 1: si fuerit vir bonus, nec unus
quidem capillus ejus in terra cadet, idest ab omni peccato erit
immunis: Ezechiel. 53: si dixero impio, morte morieris, et
egerit poenitentiam de peccato suo, vita vivet, et non morietur. De
secundo Psalm. 124: bene fac, domine, bonis et rectis corde.
Prov. 12: qui bonus est, hauriet sibi gratiam a domino. De
tertio Matth. 24: euge, idest bene gaude, serve bone, quia in
pauca, idest in bonis quae tibi commissa sunt, bene negotiatus es:
supra multa te constituam, scilicet aeterni gaudii bona. Intra in
gaudium, ut scilicet ex omni parte perfruaris gaudio. Isa. 51:
veniant in Sion laudantes, et laetitia sempiterna super capita eorum,
quia causa aeternae laetitiae erit in domini regis sui contemplatione.
Jerem. 31: venient, et laudabunt in monte Sion, et confluent ad
bona domini. Tunc laetabitur virgo beata Maria praecentrix in choro
caelesti: juvenes, scilicet omnes beati: senes, scilicet Angeli,
isti Deum laudabunt, et in omnibus bonis, idest sine fide gaudebunt.
|
|
