|
Venite comedite et cetera. Item, quicumque manducaverit hunc panem
et cetera. De tertio genere malorum indigne communicantium est hoc
dicendum: scilicet de praesumptuosis, qui non timent communicare vel
celebrare in magnis criminibus et manifestis. De his 1 Cor. 11:
qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit, idest
valde malum est illi. Unde sciendum quod duplex est effectus corporis
domini; scilicet bonitatis, quoad bonos: severitatis, quoad malos:
et tamen ipsum semper immutabile et bonum in se manet, sed justo
judicio effectus ejus mutatur in his qui male eo utuntur. Augustinus:
sancta malis possunt obesse; quia qui manducat corpus domini indigne,
judicium sibi manducat; non quod res illa mala sit, sed quia malus
quod bonum est, male accipit. Hujus rei exemplum est in sole et in
vino: nam eamdem solis lucem quam oculus sanus ad delectationem et
confortationem, aeger suscipit ad turbationem: et vinum quod sanus
homo ad jucunditatem et confortationem, febricitans accipit ad majorem
infirmitatem, vel certe ad mortem. Hinc est quod indigne
communicantes tria mala sequuntur: scilicet magna culpa, Dei
offensa, multiplex plaga. Primum malum praesumptuose manducantium est
magna culpa. Jerem. 11: numquid carnes sanctae auferent a te
malitias tuas, quibus gloriata es? Isidorus: qui scelerate vivunt in
Ecclesia Dei, et communicare non desinunt putantes se tali communione
mundari, discant nil ad emendationem proficere sibi, dicente eodem
propheta: quid est quod dilectus meus in domo mea facit scelera multa?
Numquid carnes sanctae auferent a te malitias tuas? Quasi diceret,
non auferunt, sed augmentant. Hujus triplex est ratio: scilicet
perversa intentio. Actionis enim voluntariae triplex est radix sive
principium: vel natura, vel virtus bona, vel libido. Omnis actio
cujus radix est natura vel virtus, bona est; cujus autem radix
libido, mala est. Sed ejus qui in peccato mortali est scienter, et
sumit corpus Christi, non potest esse radix natura: neque virtus
aliquo modo dictaret quod aliquis rem tam pretiosam ac venerandam in
loco vel vase immundo poneret. Unde peccatoris, qui corpus domini
sumens ponit in ore suo polluto et corpore, radix est libido, idest
perversa intentio, ut lucri temporalis, vel vanae laudis, vel
alicujus deceptionis. Secunda ratio culpae istorum est divini
praecepti transgressio. Sicut enim dominus in statu innocentiae lignum
vitae ad edendum concessit, et in statu culpae prohibuit, sic nobis in
statu bono corpus Christi conceditur, et in malo prohibetur. Matth.
6: nolite sanctum dare canibus, idest immundis peccatoribus:
Levit. 21: homo qui habuerit maculam, scilicet peccati, non
offerat panem domino, nec accedat ad ministerium ejus. Tertia ratio
culpae istorum est maxima ingratitudo. Quae enim potest esse major
quam si quis habens dominum, a quo accepisset quicquid boni haberet,
et ipsum insuper morte sua de suspendio liberasset, eundem dominum in
stabulum immundissimum inimici sui traditione duceret, et ibi
conculcaret, et rursus occideret? Tanta ingratitudine peccant, qui
corpus domini sumunt in peccato mortali. Psal. 34: retribuebant
mihi mala pro bonis, et odium pro dilectione mea. Et iterum Psal.
55: conculcaverunt me inimici. Hebr. 10: quanta putatis
deteriora mereri supplicia, qui filium Dei conculcaverit, et
sanguinem testamenti pollutum duxerit, in quo sanctificatus est?
Scilicet in morte Christi. Ambrosius: Christum ille conculcat,
qui libere peccat absque timore et poenitentia, et qui eo indigne
participat. Idem: qui indigne Christum sumit, idem est ac si
interficiat. Augustinus: quam temerarium est quamque nefarium est
cruentis manibus intemeratae virginis tractare filium? Quis auditus
sustineret aurium? Quis oculus non confunderetur ad intuitum? Cujus
mens non raperetur in excessum, ubi mundi pretium mittitur in
sterquilinium? Non enim minus est detestabile in os pollutum, quam in
lutum mittere Dei filium. Secundum malum istorum est magna Dei
offensa. Zach. 1: ira magna ego irascor super gentes opulentas,
quia ego iratus sum parum, ipsi vero adjuverunt in malum, quasi
diceret dominus, parum irascor hominibus propter peccata quae
committuntur in proximum, sed maxime eo quod peccant in Deum. 1
Reg. 2: si peccaverit vir in virum, placari ei potest Deus; si
autem in Deum, quis orabit pro eo? Glossa, quanto major gloria,
tanto major offensa: Malach. 1: ad vos, o sacerdotes, qui
despicitis nomen meum, et offertis super altare meum pollutum panem:
Glossa, corripit sermo divinus episcopos et ministros Ecclesiae
negligentes, et omnes qui Christi nomine censentur, cur nomen
despiciant: quibus aperit causas offensae, quod pollutum panem
offerunt. Polluit enim panem, idest corpus Christi, qui indigne
accedit ad altare, et mensam domini si non scelerata voce, scelerato
opere despicit; et dum sacramenta violantur, ipse cujus est
sacramentum, violatur. Tertium malum istorum est multiplex plaga, et
gravis et justa Dei vindicta. Sicut enim ab antiquo filiis Israel
maximum erat peccatum, et pessimarum causa maledictionum, quod per
idolatriam Deum projecerunt, et postea Judaeis impiis quod Christum
non susceperunt: sic modo Christianis maximum est peccatum et causa
plagarum, quod corpus salvatoris indigne suscipiunt. Gregorius:
creator omnium per incarnationis mysterium Judaeam visitare dignatus
est; sed quia non cognovit tempus visitationis suae, ideo gentibus
frequenter in praedam data, novissime Romanis tradita est, et
venerunt super eam omnia genera maledictionum, quae in libro legis
scripta sunt: similiter his qui gratiam Dei ingrati accipiunt, certa
est damnatio. Si enim quis irritam legem Moysi fecerit, sine ulla
miseratione moritur, quanto deteriora supplicia meretur qui filium Dei
conculcaverit, et sanguinem testamenti pollutum duxerit? Haec
supplicia possunt dici triplices plagae: prima multa damna spiritualium
bonorum: secunda sterilitas terrae, sive caristia temporalium: tertia
pestes corporum, et strages hominum. De prima Thren. 1: manum
suam misit hostis ad omnia desiderabilia ejus, quia vidit gentes
ingressas sanctuarium tuum, de quibus praeceperas ne intrarent
Ecclesiam tuam: Glossa: hostis antiquus ad desiderabilia Ecclesiae
manum mittit, et spiritualem ornatum aufert in membris suis, fidem
contaminans, Baptisma rescindens, idest gratiam in Baptismo datam,
doctrinam corrumpens, corpus et sanguinem Christi indigne tractans,
et vasa pretiosa, idest oves Christi quasi lupus devastans: et causa
tanti mali redditur, quia gentes, idest carnem amantes, et Christi
circumcisionem non habentes, ministri altaris efficiuntur. De secunda
plaga Deut. 28: si audire nolueris vocem domini Dei tui, ut
facias omnia mandata ejus, venient super te omnes maledictiones istae.
Maledictus fructus terrae tuae, armenta bovum tuorum, et greges
ovium. Mittet dominus super te famem, esuriem et increpationem in
omnia opera tua. Hae plagae venient, si audire nolueris mandata
Dei, scilicet praecipue de corpore domini indigne tractando, secundum
illud Levit. 21: homo qui habuerit maculam peccati, non offerat
panem Deo, nec accedat ad ministerium ejus. Genes. 5: quia
comedisti de ligno, ex quo praecepi ne comederes, maledicta terra in
opere tuo, spinas et tribulos germinabit tibi. De tertia plaga, 1
Corinth. 11: probet seipsum homo et cetera. Qui enim manducat
indigne, judicium sibi manducat etc., idest ad judicium mortis se
obligat: et multi alii propter scelus unius saepe feriuntur: unde
sequitur: ideo inter vos multi infirmi et imbecilles, et dormiunt
multi, scilicet somno mortis, vel Dei verbere, vel praeliorum
adversitate. Num. 11: adhuc carnes erant in dentibus eorum, et
ecce furor domini excitatus in populum percussit eum plaga magna. Sed
ecce contra has plagas et omnia jam dicta mala, triplex remedium.
Primum est emendatio vitae per poenitentiam voluntariam: secundum est
correctio malitiae per superiorum disciplinam: tertium mutatio
incorrigibilis personae per justitiae districtionem. De primo Joel.
1: depopulata est regio, luxit humus, idest habitatores humi, quia
periit messis agri, idest spiritualia et temporalia. Accingite vos,
et plangite sacerdotes, ululate ministri altaris, et ingredimini et
cubate in saccis. Accingite vos sacerdotes et ministri cingulo
poenitentiae, et plangite puro corde, ululate in confessione et
oratione, ingredimini Ecclesiam per poenitentiam, unde existis per
culpam cubate in sacco, idest delitias, quibus offendistis, per vitae
austeritatem recompensate, ut iram Dei possitis mitigare. De secundo
Malach. 3: ecce venit dominus quasi ignis conflans, scilicet per
justos praelatos, et purgabit filios levi idest ministros altaris, et
erunt domino offerentes sacrificia, et sic utique placatus mitigabitur
ira ejus. De tertio Ezech. 21: judicabo vos, dicit dominus, et
subjiciam sceptro meo, et eligam de vobis transgressores et impios,
scilicet ad abjiciendum qui in malo perseverant, idest incorrigibiles,
dicit Glossa, ut scilicet loco eorum justi restituantur. Isa. 1:
convertam manum meam ad te, et excoquam ad purum scoriam tuam, et
auferam omne stamnum tuum, et restituam judices tuos sicut fuerunt
prius, et consiliarios tuos sicut antiquitus, scilicet tempore Moysi
et Machabaeorum et apostolorum: post haec vocaberis civitas justi,
urbs fidelis. 1 Machab. 4: cogitavit Judas de altari
holocaustorum, quod profanatum fuerat, quid de eo faceret; et incidit
ei consilium bonum ut destrueret illud, ne forte esset illis in
opprobrium, quia contaminaverunt illud gentes: et demoliti sunt
illud, et posuerunt lapides in monte domus in loco apto, quoadusque
veniret propheta, et responderet de eis, et acceperunt lapides
integros secundum legem, et aedificaverunt altare novum secundum id
quod fuit prius.
|
|
