|
Venite, comedite. Accipite et comedite, Luc. 22. Tertius
modus manducandi corpus Christi est sacramentalis et spiritualis
simul, quo boni Christiani communicant. Unde circa hunc modum
possunt tria notari. Primum est multitudo non communicantium,
scilicet malorum. Cum enim triplex sit modus manducandi: scilicet
sacramentalis tantum, quo mali Christiani manducant, et tamen non
manducant: spiritualis tantum, quo boni non manducant, et tamen
manducant: sacramentalis et spiritualis simul, quo soli boni
Christiani manducant et manducantur. Restat ad divisionis hujus
sufficientiam multitudo quaedam malorum, qui nec manducant nec
manducantur, quia scilicet corpus Christi non manducant, et ideo
aeterna morte peribunt. Istorum tres sunt species sive turmae. Primi
infideles, secundi negligentes, tertii contemnentes. Infideles
sunt, quorum corda per malitiam fallente Diabolo sic excaecata sunt,
ut non possint credere et cognoscere divina sacramenta pro salute mundi
mirabili sapientia Dei instituta. Negligentes sunt, qui temporalibus
lucris et saecularibus negotiis in tantum se occupant, ut sacram
communionem debito tempore sumere negligant. Contemptores sunt, qui
sceleribus tanto amore inhaerent, quod corpus domini sumere
parvipendant. De primis Joan. 6: quomodo potest hic nobis carnem
suam etc.: quasi diceret: non credimus quod possit dare. Sap. 5:
erraverunt impii; excaecavit enim eos malitia eorum, et nescierunt
sacramenta Dei. Joan. 3: qui incredulus est filio, non videbit
vitam, sed ira Dei manet super eum. De secundis Matth. 22:
misit rex servos suos vocare invitatos ad nuptias, dicens: ecce
prandium meum et cetera. Illi autem negligentes abierunt alii in
villam suam, alii in negotiationem suam. Glossa, in villam ire est
terreno labori immoderate insistere; in negotiationem vero, terrenis
lucris nimis inhiare. Tales qui prandium divini sacramenti negligunt,
quamvis fidem et quaedam opera caritatis habere videantur, tamen nisi
poeniteant, peribunt. Joan. 6: nisi manducaveritis carnem filii
hominis et cetera. Super illud Eph. 3: oro ut possitis
comprehendere quae sit sublimitas et profundum, dicit Glossa:
profunda caritatis sunt ecclesiastica sacramenta, quae sunt profunda et
investigabilia, et sunt fundamentum caritatis, sine quibus non valet
caritas, idest exteriora signa caritatis non valent ad salutem aeternam
sine sacramentis ea negligentibus. Num. 9: si quis mundus est, et
in itinere non fuerit, idest non habet impedimentum justae
necessitatis, et non fecerit phase, exterminetur anima illa de populis
suis, quia sacrificium non obtulit domino tempore suo, peccatum suum
ipse portabit. De tertiis 2 Paralip. 30: perrexerunt cursores
cum epistolis ex regis Ezechiae imperio et principum ejus, in universo
Israel praedicantes: revertimini ad dominum Deum vestrum, et venite
ad sacrificium ejus, scilicet ad faciendum phase, idest ad
suscipiendum corpus domini. Et quidam viri acquiescentes consilio
venerunt, aliis irridentibus atque subsannantibus eos. Joan. 3:
hoc est judicium, quia lux venit in mundum, et dilexerunt homines
magis tenebras quam lucem: erant enim eorum opera mala; quasi dicat:
justo judicio excommunicantur et condemnantur qui plus diligunt peccatis
inhaerere, quam se praeparare, et Christum suscipere. Canon: qui
pro sceleribus suis duobus vel tribus annis non communicant,
excommunicandi sunt donec poenitentiam agant. Luc. 14: nemo
virorum illorum qui vocati sunt, gustabunt coenam meam. Secundum
circa hunc modum considerandum, est magnitudo felicitatis bonorum
corpus Christi digne sumentium. Et hoc probatur a tribus: ab optimae
partis electione, a spiritus sancti participatione, ab ipsius Christi
certa inhabitatione. Primo probatur felicitas digne communicantium
magna ex optimae partis electione: quia sicut beata virgo sibi tribus
propositis, scilicet esse matrem et non virginem, vel esse virginem et
non matrem, vel esse virginem et matrem, ultimam et optimam, scilicet
esse matrem et virginem simul elegit; sic inter tres modos corpus
Christi manducandi elegerunt optimam partem, scilicet sacramentaliter
et spiritualiter simul. Hanc ultimam partem, scilicet de primo modo
comedere sacramentaliter, et de secundo modo comedere spiritualiter
eligunt; et sic ex utraque parte quod melius est comedunt, et ideo
multum felices sunt. Eccles. 2: laudavi igitur laetitiam, quod non
esset homini bonum sub sole, nisi quod comederet et biberet atque
gauderet; quasi dicat, expertus sum plurima genera gaudiorum et
delectationum carnis et mundi, et haec omnia vanitas, et finis eorum
moeror et luctus: unde laudavi prae omnibus laetitiam, scilicet
veram, idest, testimonium bonae conscientiae, et quod non esset
homini sub sole, idest melius in hoc mundo, nisi quod comederet
panem, scilicet qui de caelo descendit, et biberet vinum quod
laetificat cor hominis, scilicet sanguinem domini. Secundo probatur
felicitas istorum magna, a spiritus sancti vera participatione.
Psal. 80: de petra melle saturavit eos, qui scilicet felices de
corpore Christi sugunt dulcedinem spiritus sancti. Sapien. 12:
quam suavis est domine, spiritus tuus in nobis. Qui scilicet fluit in
nobis de tuo corpore. Augustinus: participatione corporis et
sanguinis Christi homo vivit non sumens tantum sacramentum, quod et
mali faciunt, sed pertingens usque ad spiritus participationem, ut in
corpore domini tamquam membrum maneat, et ejus spiritu vegetetur.
Tertio probatur ab ipsius Christi certa inhabitatione. Joan. 6:
qui manducat carnem meam et cetera. Hilarius: accepta carne domini et
hausto sanguine id efficitur, ut nos in ipso, et Christus in nobis
sit: est enim in nobis Christus per carnem, dum carnem ejus
accipimus, et in eo sumus, dum se cum hoc quod nos sumus, in Deo
est. Tertium circa hunc modum considerandum est ratio remanducationis
digne manducantium; de qua remanducatione dicitur quod tales manducant
et manducantur. Et hujus ratio est, quia dum corpus domini digne a
fidelibus manducatur, non ipsum ut alius cibus in manducantem
convertitur; sed e converso illud vere manducans in illud spiritualiter
mutatur: nam manducantem se dominus sui corporis membrum facit, et
sibi incorporans per caritatem unit, et imagini suae bonitatis similem
efficit. 1 Corinth. 10: unum corpus multi sumus, qui de uno pane
participamus. Item 12: vos estis corpus Christi et membra de
membro. Quod vero manducando corpus Christi non in nobis, sed nos in
illo convertimur, triplici similitudine probatur. Prima sumitur de
virtute amoris nostri. Haec est enim vis amoris, transformari cor
amantis in amatum, idest amati fortunae prosperae et adversae
assimilari. Hugo: ea vis amoris est, ut talem te esse necesse sit,
quale id est quod amas; et cui per affectum conjungeris, in illius
similitudinem ipsa quodammodo dilectionis societate transformaris.
Cantic. 8: pone me ut signaculum super cor tuum, super cor tamquam
super ceram calidam, puram et mollem, aptam suscipere impressam
imaginem. Super cor ergo calidum amore Dei, purum munditia sui,
molle pietate proximi, corpus Christi ut sigillum ponitur, non ut
ipsum quod immutabile est, in nos mutetur, sed nos in imaginem
bonitatis ejus transmutemur. Secunda similitudo ad idem sumitur de
virtute rei majoris. Nam si gutta aquae in magnum vas vini fundatur,
virtute multitudinis vini aqua ex toto in illud mutatur; sed virtus
dominici corporis ineffabilis est magnitudinis, et nos multum exigui
respectu illius. Psalm. 146: magnus dominus et cetera. Idem
substantia mea tamquam nihilum ante te: Isa. 40: ecce gentes quasi
stilla situlae. Magnitudo itaque virtutis et dulcedinis Christi
infusa exiguo et humili cordi nostro, vincit illud, et a se deficere
faciens in illam convertit, ut jam non mundanis hominibus, non nobis
ipsis, sed Christo in voluntate, sermone, bona conversatione similes
simus. Psalm. 118: defecit in salutare tuum anima. Tertia
similitudo ad idem sumitur de virtute rami arboris. Haec est enim
proprietas surculi bonae arboris, si trunco inseratur etiam sylvestri,
quod naturali virtute praevalens illius amaritudinem in suam dulcedinem
et nobilitatem convertit, et similem sibi bonum fructum proferre
facit; sic corpus Christi nobis insitum defectus nostros evacuat, et
in suam nos bonitatem trahit, ut quales ipse frondes, flores et
fructus justitiae facit, tales et nos per eum faciamus. Hinc spiritus
sanctus dicit Ezechiel. 17: sumam de medulla cedri sublimis, et de
vertice ramorum ejus, et plantabo in montem excelsum, et rumpet in
germen, et faciet fructum. Cedrus sublimis est Deus pater, rami
eminentiores antiqui patres, vertex ramorum beata virgo, medulla cedri
aeterna Dei sapientia, pars de ramorum vertice, caro sumpta de
virgine. Spiritus ergo sanctus medullam cedri et partem de summo ramo
sumpsit, quia Christi incarnationem fecit, et hunc quasi surculum
nobilissimum plantat in montem excelsum, cum fidelibus a terrenis
desideriis ad caelestia elevatis dominici corporis tribuit sacramentum.
Hinc fructus erupit, quia cor fidele propria amaritudine relicta
vitiorum, virtute corporis domini similes Christo spirituales
frondes, flores, fructus virtutum et bonorum operum facit. Hinc
dictum est Augustino: cibus sum grandium. Cant. 2: trahe me post
te, me scilicet mutando in te violentia meae dilectionis, magnitudine
tuae dilectionis, virtute firmae insertionis, ut non maneat in me
radix amaritudinis; sed praevaleat operando in me virtus et dulcedo
tuae bonitatis. Gal. 6: vivo ego, jam non ego et cetera.
|
|
