|
Venite, comedite et cetera. Secunda quatuor mala nostra, sive
languores, sunt quatuor defectus gratiae, quibus multae laborant
animae: scilicet defectus in cognitione sui, in dilectione proximi,
in sapore spirituali, in consumatione boni. Contra haec valet fructus
ventris virginis, corpus salvatoris. De primo languore, Genes.
1: tenebrae erant super faciem abyssi: quia ab antiquo cor hominis
obvolutum fuit ignorantia sui. Jerem. 14: pravum est cor hominis
et inscrutabile, quis cognoscet illud? Psal. 18: delicta quis
intelligi? etc. quibus scilicet vel alios peccare feci, vel aliorum
peccatis consensi. Matth. 7: quid vides festucam in oculo fratris
tui, et trabem in oculo tuo non vides? De secundo Matth. 23:
quoniam superabundavit iniquitas, refrigescet caritas multorum:
Eccles. 45: frigidus ventus Aquilo flavit, et gelavit crystallus
ex aqua. Defectus amoris probatur ab exterioribus signis. 1 Joan.
3: qui habuerit substantiam hujus mundi et viderit fratrem suum
necessitatem patientem, et clauserit viscera sua ab eo, quomodo
caritas Dei manet in eo? Jerem. 9: unusquisque a proximo suo se
custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam: quia omnis
frater supplantans supplantabit, et omnis amicus fraudulenter incedet,
et vir fratrem deridebit, et veritatem non loquetur. Prov. 10:
pondus et pondus, mensura et mensura: utrumque abominabile est apud
Deum. Glossa: diversum pondus et diversam mensuram habet in domo
sua, ut aliter sibi, aliter proximo metiatur, qui in suis semper
actibus quae laudentur, in proximi quae vituperentur quaerit; sed qui
in temporalibus sibi majorem, proximo minorem mensuram dare studet,
quia defectum dilectionis habet, Deo displicet: similiter est de eo
qui malo verbo vel facto proximum contristatur, laedit vel damnificat.
De tertio Jerem. 31: omnis qui comederit uvam acerbam,
obstupescent dentes ejus: Gregorius: quid est uva acerba, nisi
peccatum? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim
praesentis vitae delectationibus satiari desiderat, quasi fructus ante
tempus comedere festinat. Sed qui uvam acerbam comedit, dentes ejus
obstupescunt: quia qui praesentis vitae et mundi delectationibus
pascitur, interni sensus ejus ligantur, ut jam spiritualia sapere
nequeant. Hoc figuratum est Num. 11, in populo Israel qui in
Aegypto carnibus cum allio et cepis satiatus fuerat, et post in
deserto talia concupiscens, panem caelestem, scilicet manna
dulcissimum cum nausea respuebat. 1 Corinth. 2: animalis homo non
percipit ea quae sunt Dei. Augustinus: animalis dicitur carnalis
homo qui fertur dissoluta lascivia animae suae. De quarto Gal. 3:
sic stulti facti estis, ut cum spiritu caeperitis, nunc carne
consummemini. Prover. 2: relinquunt iter rectum, et ambulant per
vias tenebrosas. Luc. 8. Qui supra petram, hi sunt qui cum
audiunt verbum, cum gaudio suscipiunt, sed radicem non habent,
scilicet stabilitatem firmae voluntatis, quia ad tempus credunt et
cetera. Cant. 7: mane surgamus, et videamus si floruerit vinea
flores fructum pariunt. Glossa: non est intuendum si vinea floret,
sed si flores ad partum fructuum convalescunt: quia scilicet non est
mirum si quis bona inchoat, sed valde mirabile est si intentione bona
in bono opere perseverat. Contra haec quatuor mala ordinantur quatuor
secundi fructus corporis domini, qui nos hic in gratia perficiunt.
Intellectum enim ad se cognoscendum illuminat, voluntatem sive
affectum in dilectione Dei inflammat, memoriam spirituali dulcedine
delectat, totum hominem in bono confirmat. De primo fructu Prov.
24: comede fili, mel, quia bonum est. Mel est sapientia Dei
increata in cibum dulcem nobis praeparata. Hoc bonum est ad
spiritualem medicinam quia illuminat mentem. 1 Reg. 14: vidistis
quia illuminati sunt oculi mei, eo quod gustaverim paululum de melle?
Isa. 7: butyrum et mel manducabit omnis qui relictus fuerit, ut
sciat reprobare malum et eligere bonum. Psal. 26: dominus
illuminatio mea: accedite ad eum, et illuminamini, scilicet ad
cognitionem vestri. De secundo fructu dicitur Isa. 6, quod
Angelus tulit calculum de altari, et tetigit os Isaiae. Calculus
est carbunculus, sic dictus, quia ignitus ut carbo: et significat
corpus domini de altari sumptum, et caritate inflammatum, quia
accendit amore corda fidelium. De tertio Psal. 33: gustate et
videte, quoniam suavis et cetera. Eccles. 49: memoria Josiae in
compositione odoris facta opus pigmentarii in omni ore, quasi mel
indulcabitur. Josias qui interpretatur fortitudo domini, significat
Christum, dicit Glossa: memoria Christi, idest sacramentum
corporis ejus, quod in memoriam sui jussit consecrari, opus est
odoriferum veri pigmentarii, idest spiritus sancti, qui illud
composuit de pretiosissimis speciebus, scilicet de carne virginali et
sapientia Dei. Hic quasi mel in ore cordis indulcoratur, si virtus
ejus in salutem humani generis pie cogitatur. Cant. 2: sub umbra
illius quem desiderabam sedi. Primo fidelis anima Christum desiderans
aestuat spiritu et sitit. Secundo umbram desiderii in spe fructum
obtinendi sentit. Tertio sedet, exspectat, orat ut se totum ad ipsam
reficiendam et vivificandam fructus infundat. Quarto infusam ejus
dulcedinem suaviter gustat. Nota. Sed diceret aliquis, ecce saepius
ut possum me praeparo, corpus domini sumo, sed nihil sentio solatii
spiritualis dulcedinis. Respondeo. Cibus iste, sive fructus,
medicina est hominis. Unde sicut medicus peritus quandoque quibusdam
dat medicinam dulcem palato corporis, et quandoque non sic, sed dulcem
palato mentis, quae quamvis non gutturi, tamen bene sapit rationi,
pro eo quod sanam mentem delectat; sic dominus dat suis fidelibus dulce
semper corpus: sed dulcedinem suam alio modo istis, alio istis, prout
cuilibet expedire novit. Hinc est, quod quidam dulcedinem istam
sapiunt per affectum, et ardentiori delectantur devotione; et alii
eamdem dulcedinem sapiunt per pium intellectum, et sufficienti
reficiuntur utilitate in eo quod credunt et intelligunt per hunc cibum
sanctum veram vitam obtinere. Igitur quamvis non sapis dulcedinem
domini primo modo, idest per affectum firmae devotionis; sapis tamen
secundo modo, scilicet per intellectum multae utilitatis. De primo
Isa. 55: audite audientes me, et comedite bonum. Ambrosius:
panis candidissime habens omne delectamentum, et omnis saporis
suavitatem, qui nos semper reficit, comedat cor meum et dulcedinem
saporis et cetera. Panis dulcissime sana panis etc., ut sentiat
suavitatem amoris tui. Sana illud et cetera. De secundo est illud,
fructus ejus dulcis gutturi meo, idest piae et fideli menti, quae
credit et intelligit hunc cibum sanctum sibi esse utilissimum.
Glossa: dulcis fructus gutturi cordis, quia in eo intelligit causam
vitae, dum etiam corporaliter percipit. Haec dulcedo valet contra
tria mala quae sunt in mundo. Require supra sermone 19: postmodum
de quarto fructu. Psal. 103: panis cor hominis confirmet, quia
scilicet corpus Christi fideles suos in bona vita confirmat et
confortat. Finaliter 3 Reg. 19: comedit Elias panem quem
Angelus ministravit et cetera. Oreb interpretatur mensa. Mons ergo
iste est mons mensae Dei, et significat satietatem caelestis gloriae.
Panis itaque corporis Christi confortet nos in vita bona et bono opere
quadraginta diebus et noctibus, idest toto tempore praesentis
poenitentiae usque ad montem et mensam Dei, idest quousque veniamus ad
altitudinem securitatis, et satietatem dulcedinis aeternae gloriae.
De his quatuor fructibus simul per figuram dicitur 4 Reg. 4:
Eliseus incubuit super puerum, posuitque os suum super os ejus, et
oculos super oculos ejus, et manus super manus ejus, et calefacta est
caro pueri. Per puerum fidelis anima, per Eliseum dominus
significatur, qui sicut sigillum cerae, sic se conjungit animae,
oculos suos super oculos ejus ponit, quia intellectum illuminat;
carnem calefacit, quia affectum caritate inflammat: os super os
ponit, quia gustum memoriae dulcedine spirituali delectat: manus super
manus ponit, quia in bono odore usque in finem conservat, et sic totum
hominem perficit, ut ad vitam aeternam perducat. Amen.
|
|
