Caput 23

Venite, comedite. Vel similia de effectu. Tertia quatuor mala nostra, sive languores, sunt quasi mortis plagae, quibus multae gravantur animae: scilicet debitum mortis aeternae, defluxus bonae vitae, exilium mundanae miseriae, incineratio corporalis materiae. Contra haec valet fructus virginis, corpus salvatoris. De primo languore ad Rom. 6: ego carnalis homo, venumdatus sub peccato. Primi enim parentes vendiderunt se et suam progeniem ad perpetuam servitutem Diaboli, quod est ad aeternam mortem pro modica delectatione peccati. Genes. 2: de ligno scientiae boni et mali ne comedas, in quacumque enim die comederis ex eo, morte morieris, idest te et posteritatem tuam ad aeternam mortem obligabis: ad Roman. 6: per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors. Mors, idest certitudo mortis temporalis, et debitum aeternae mortis, nisi subveniret redemptio salvatoris. Ephes. 2: eramus natura filii irae, sicut et ceteri debitores aeternae mortis. De secundo Psal. 10: dies mei sicut umbra declinaverunt. Item Psal. 11: salvum me fac domine, quoniam defecit sanctus: Genes. 44: dies peregrinationis meae centum triginta annorum sunt parvi et mali, et non pervenerunt ad dies patrum meorum. Item Genes. 6: sensus et cogitatio humani cordis ad malum prona sunt ab adolescentia sua. De tertio Genes. 3: emisit dominus Adam de Paradiso voluptatis, ut operaretur terram. Psalm. 119: heu mihi, quia incolatus meus et cetera. Ad Hebr. 11: juxta fidem defuncti sunt omnes non acceptis repromissionibus, sed a longe eas aspicientes, et salutantes, et confitentes, quia peregrini et hospites sunt super terram. Qui enim hoc dicunt, significant se patriam inquirere: et siquidem illius meminissent de qua exierant, habebant utique tempus revertendi: nunc autem appetunt meliorem, idest, caelestem. Hinc flens canit Ecclesia, salve regina misericordiae. Glossa super Canon. Jacobi: ne indignemini, si mali in mundo florent, si vos patimini; quia non est Christianae dignitatis in temporalibus exaltari, sed deprimi potius: mali enim nihil habent in caelo; vos nihil in mundo. Unde spe illius boni ad quod tenditis, quicquid in via contingat, gaudere debetis. De quarto Genes. 3: in sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec revertaris in terram de qua assumptus es, quia pulvis es, et in pulverem reverteris. Job 4: memento, quaeso, quod sicut lutum feceris me. Eccles. 14: omnis caro foenum, et sicut folium in arbore viridi. Glossa: sicut foenum in terra, et folium in arbore crescit, virescit, marcescit, arescit, et dejicitur; ita caro nostra. Contra haec quatuor mala ordinantur quatuor circumstantiae fructus dominici corporis, quae salvant nos a plagis mortis. Ab aeterna enim morte liberat, merita bonae vitae multiplicat, ad patriam vitae deducit, ad aeternam vitam corpus resuscitat. De primo fructu Joan. 6: ego sum panis vitae: patres vestri manducaverunt manna, et mortui sunt. Hic est panis de caelo descendens, ut si quis ex ipso manducaverit, non moriatur; quia scilicet non solum ab aeterna morte, quae est in Inferno, sed etiam ab illa quae fuit in Limbo, virtute corporis Christi liberatur. Et insuper haec brevis mors corporis in vitam aeternam, quae est in caelo, eidem commutatur. Oseae 13: de manu mortis liberabo populum meum. De secundo fructu, Joan. 6: panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, quia pro multiplicandis meritis bonae vitae. Sicut enim puer parvulus per cibum corporalem crescit magnitudine, robore, et decore; sic fidelis per cibum spiritualem proficit meritis bonae vitae. Joan. 10: ego sum pastor bonus: et infra: ego veni ut vitam habeant, et abundantius habeant. Psal. 137: multiplicabis in anima mea virtutem. Joan. 14: qui manet in me, et ego in eo et cetera. De tertio fructu Joan. 6: ego sum panis vivus et cetera. Idest reducam eum de exilio praesentis miseriae ad caelum. Ambrosius: dominici corporis figura praecessit, quando dominus in deserto patribus manna pluit; quia sicut ille panis populum per desertum ad terram promissionis duxit, haec esca caelestis fideles hujus saeculi desertum transeuntes in caelum subvehit. Unde recte viaticum appellatur, quia in via reficiens in patriam usque perducit. Jerem. 12: reducam virum ad hereditatem suam. Proverb. 3: lignum vitae est his qui apprehenderint eam. Glossa, sicut in Paradiso fuit lignum vitae, ita per sapientiam Dei, quae est Christus, vivificatur Ecclesia, cujus nunc sacramento corporis et sanguinis, vitae aeternae accepit pignus. Si ergo corpus Christi sumptum pignus est vitae aeternae, et pignus non dimittitur donec id pro quo impignoratur accipitur, profecto per hoc ad vitam aeternam perducimur. De quarto fructu, Joan. 6: qui manducat carnem meam, et bibit meum sanguinem et cetera. Usque in novissimo die. Verum enim hominem resuscitabit. 1 Corinth. 15: sicut per unum hominem mors, scilicet omnium, ita per unum hominem, scilicet Christum, resurrectio mortuorum. Sed hoc valde dissimile: unde sequitur: omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur: ad Rom. 14: omnes stabimus ante tribunal Christi etc. 1 Corinth. 15: omnes nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive bonum sive malum; sed non omnes immutabimur quia soli electi propter corporis Christi participationem, scilicet sacramentalem, vel spiritualem, surgent sole pulchriores: reprobi vero resurgent infirmi et deformes. Daniel. 12: qui dormiunt in terrae pulvere, evigilabunt, alii in vitam aeternam, qui et fulgebunt quasi splendor firmamenti: et alii in opprobrium, ut vivant semper: quos scilicet, ut dicitur Isa. 13: torsiones et dolores ut parturientes tenebunt, et facies combustae vultus eorum. Quale semen est quod cadit in terra, talis fructus surgit de terra. Similiter qualis est vita tua dum morieris, talis erit tempore suo resurrectio tua. Seminatur zizania, et surgit ex ea deformis et odibilis herba: seminatur triticum, resurgit frumentum pulchrum. Haec figurata sunt, Gen. 14, in somnio regis: septem spicae pullulabant in culmo uno plenae atque pulcherrimae, et septem aliae de stipula oriebantur tenues et percussae uredine, idest vento urente, qui scilicet eas infirmavit et denigravit. Septem spicae deformes signant omnes reprobos cum magna deformitate in judicio apparentes; septem pulcherrimae, omnes electos cum gloriosis corporibus resurgentes. De primo Nahum 3: ecce ego ad te malefica, idest universitas damnatorum, dicit dominus et revelabo pudenda tua in facie tua, et ostendam genti nuditatem tuam, et regibus ignominiam tuam. De secundo Phil. 3: salvatorem expectamus etc. 1 Corinth. 15: seminatur corpus corruptibile, surget incorruptibile: seminatur in infirmitate, surget in gloria: seminatur corpus animale, surget spirituale; seminatur in ignobilitate, surget in gloria. Amen.