Caput 24

Venite, comedite etc. vel alia similia de effectu vel fructu. Sacrosanctum corpus domini tres habet effectus principales. Primus est peccatorum destructio. Secundus bonorum spiritualium largitio vel augmentatio. Tertius animarum confortatio, vel vitae aeternae collatio. De primo Dan. 2: videbam donec abscisus est de monte lapis sine manibus, et percussit statuam, idest figmenta peccatorum, et comminuit eam. 1 Joan. 3: in hoc apparuit filius Dei, ut dissolvat opera Diaboli. De secundo Prov. 12: qui bonus est, hauriet sibi gratiam a domino, quia ipse fons totius gratiae. Eccle. 24: in me omnis gratia vitae est, usque ad me omnes. De tertio Psal. 103: panis cor hominis confirmat. Genes. 18: ponam bucellam panis, et confortate cor vestrum. Primus effectus principalis corporis Christi est destructio peccatorum: et hoc ad tria: ad dealbandum maculam cordis, ad mitigandum stimulum carnis, ad resistendum cogitationibus pravis. De primo Psalm. 67: nive dealbabuntur in Selmon. Selmon mons Dei est, et interpretatur umbra, et sicut dicit Glossa, corpus Christi significat; quia sicut umbra fit de lumine et corpore, ita in corpore Christi est lumen divinitatis et caro humanitatis. In hoc monte umbroso super nivem dealbabuntur fideles, quia virtute corporis Christi incomparabiliter a macula peccatorum emundantur. Isa. 43: ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas propter me. De secundo Exod. 17: mane ros jacuit in similitudinem pruinae super terram. Glossa: panis caelestis in similitudinem roris et pruinae semper apparebat, quia corpus Christi a fervore peccatorum refrigerat. Psalm. 88: tu dominaris potestati maris. Mare significat multas miserias hominis, motus fluctuum stimulum carnis. De tertio Cant. 1: fasciculus myrrhae dilectus meus mihi. Myrrha servat corpora a vermibus incorrupta; sic corpus Christi corda fidelium a pravis cogitationibus illaesa: quia cum dilectum dominum suscipimus, si fasciculum myrrhae, idest amaritudinem passionis ejus pia mente cogitamus, vermes malarum cogitationum a nobis repellimus. Secundus effectus principalis est bonorum spiritualium augmentatio: et hoc ad tria: ad decorem castitatis, ad fervorem caritatis, ad saporem suavitatis. De primo Daniel. 1: apparuerunt vultus eorum meliores prae omnibus pueris qui vescebantur cibo regio. Glossa: vultus eorum quos panis satiabat, qui de caelo descendit, apparuerunt meliores, decore scilicet castitatis. Unde et pueri illi casti fuerunt. Cantic. 7: quam pulchra es et decora carissima in delitiis. Sicut enim bonum nutrimentum facit ad decorem corporis, sic delitiae cibi spiritualis ad pulchritudinem castitatis. Ezechiel. 36: similam et mel et oleum comedisti, et decora facta es vehementer. De secundo Eccle. 32: gemmula carbunculi in ornamento auri. Glossa: ardentium gemmarum principatum tenet carbunculus, sic dictus, quia ignitus, ut carbo. Significat autem corpus Christi, quod cor accipientis et ornat castitate, et inflammat caritate. Psalm. 49: ignis a facie ejus exarsit, carbones et cetera. Hinc 4 Reg. 4: Eliseus incumbens incurvavit se super puerum, et calefacta est caro pueri. De tertio Genes. 49: Aser pinguis panis praebens delitias regibus. Sapient. 16: Angelorum esca nutrivisti populum tuum, et panem de caelo praestitisti illis, omne delectamentum in se habentem, et omnis saporis suavitatem: substantiam enim tuam et dulcedinem, quam in filios habes, ostendebas. Cantic. 5: comedi favum cum melle meo, idest dulcedinem carnis Christi cum dulcedine divinitatis: bibi vinum cum lacte meo, idest dulcedinem sanguinis Christi cum dulcedine spiritualis consolationis. Tertius effectus principalis est animarum confortatio: et hoc ad tria: ad debellandum Daemonia, ad sustinendum adversa, ad operandum bona. De primo 1 Reg. 30: invenerunt viri David virum Aegyptium in agro, et adduxerunt eum ad David, dederuntque ei panem ut comederet, et refocillatus est, et adduxit David ad latrunculos, et percussit eos. Vir Aegyptius significat peccatorem, quem praedicatores adducunt ad Christum per conversionem; qui pane dominici corporis confortatus fit dux exercitus Christi ad debellandos Daemones. Ephes. 6: confortamini in domino, et in potentia virtutis ejus, ut possitis stare adversus insidias Diaboli. 1 Reg. 7: factum est autem cum offerret Samuel agnum in holocaustum, exterruit dominus Philistiim, et caesi sunt a filiis Israel. De secundo 3 Reg. 22: mitte virum justum in carcerem, et sustenta eum pane tribulationis. In carcerem mittitur, qui in hoc mundo adversa patitur. Panis tribulationis quo sustentatur, est panis vitae aeternae, quo ad sustinenda adversa confortatur. Act. 24, dicit apostolus existentibus in periculo maris: rogo vos accipere cibum pro salute vestra: et omnes sumpserunt cibum confortati, et animaequiores facti sunt. Ad Philip. 3: omnia possum in eo qui me confortat. De tertio Prov. ult.: mulier fortis de nocte surrexit, deditque praedam domesticis suis, et cibaria ancillis suis. Mulier fortis est Ecclesia de gentibus: haec de nocte surrexit, quia per auditum verbi de tenebris peccatorum ad Christum se convertit: praedam domesticis, et cibaria ancillis dedit, quia sacramenta Judaeae missa, quae suscipere noluit, haec cum omni desiderio rapuit, et de eis familiam suam, idest fideles pavit. Et hoc ut eos ad tria bona confortaret: ad opera misericordiarum, ad lucrum animarum, ad emptionem caelestium divitiarum. Unde sequitur post praedictum cibum: consideravit agrum, et emit eum: de fructu manuum suarum plantavit vineam. Primum notatur per fructum manuum; secundum per plantationem vineae: tertium per emptum agrum. Primo confortamur cibo domini ad opus bonum. Eccl. 33: cibaria et virga et onus asino, panis et disciplina et opus servo. Sicut pabulum confortat asinum ad onera portanda, sic panis caelestis servum Dei ad opera bona perficienda. 2 Tim. 1: gratias ago ei qui me confortat in Christo Jesu. Qui enim vere considerat in hoc sacramento immensam circa se Dei liberalitatem, valde confortat eum ad proximi pietatem. Secundo confortamur ad lucrum animarum, ibid.: vas electionis est mihi iste (...) nomen meum scilicet Jesum Christum, quasi caeleste oleum ad sanitatem animarum. Cant. 2: oleum effusum nomen tuum. De corde Christi pleno fluit oleum gratiae ad salutem animae. Tertio confortamur ad emptionem bonorum caelestium. Hinc supra dictum est, quod mulier fortis post cibum consideravit agrum et emit eum, virtutibus scilicet, et bonis operibus. Jer. 32: agri pretio ementur, et scribentur in libro, et imprimetur signum, et testis adhibebitur. Agri caelestis hereditatis ementur pecunia virtutum et bonorum operum, et scribentur tam agri quam emptores in libro vitae, et imprimentur in corde emptoris, signum scilicet crucis Christi, et lumen imaginis Dei pro certo pignore, et adhibebitur testis, quia in die judicii coram omnibus testis erit dominus, quod vere emisti regnum caelorum pretio bonorum operum. Vel tertius effectus principalis dici potest vitae aeternae collatio. Joan. 6: si quis manducaverit ex hoc pane, vivet in aeternum. Et hoc in tribus: in omnium delitiarum praeparatione, in omnium desideriorum impletione, in omnium bonorum secura et aeterna fruitione.