|
Bibite ex hoc omnes. Hic est sanguis meus, Matth. 26. Sanguis
Christi tribus modis potest considerari. Primo, ut in cruce ab
infidelibus funditur: secundo, ut in sacramento a fidelibus sumitur:
tertio, ut praeter sacramentum a salvandis spiritualiter bibitur.
Primo modo consideratus commendatur ab inaestimabili pretiositate.
Secundo modo a multiplici utilitate. Tertio modo a spirituali
suavitate. Quantum ad primum modum semper est memorabilis; quantum ad
secundum, venerabilis; quantum ad tertium, desiderabilis. De primo
Apocalyp. 5: dignus es domine, quoniam occisus es, et redemisti
nos in sanguine tuo. De secundo Matth. 14: hic est sanguis meus
novi testamenti. De tertio 1 Epist. Cor. 10: omnes patres
nostri eumdem potum spiritualem biberunt. De primo modo
considerationis jam supra dictum est in duobus sermonibus. Secundo
itaque modo consideratur sanguis Christi, ut in sacramento a fidelibus
sumitur. Et circa hoc tria requiruntur: primo, quare sacramentum
datur sub specie duplici: secundo, quare populus non sumit sanguinem
sicut sacerdos sub specie vini: tertio, quae sit utilitas sanguinis
Christi, ut in sacramento a fidelibus sumitur. Primo quaeritur quare
sacramentum sumitur sub specie duplici cibi et potus, sive panis et
vini. Hujus triplex est ratio: prima ad regalis convivii
perfectionem: secunda, ad redemptionem corporum nostrorum, et
animarum simul saginationem: tertia, ad memoriam passionis dominicae
majorem repraesentationem. De primo Esther 1: rex Assuerus tertio
anno imperii sui fecit grande convivium cunctis principibus et pueris
suis. Cibi inferebantur, vinum quoque ut magnificentia regia dignum
erat. Rex iste significat Christum, qui non primo vel secundo anno,
idest ante legem, vel sub lege, sed tertio, idest tempore gratiae
facit convivium magnis et pueris fidelibus cibi et potus. Ut enim
ornatum et perfectionem convivii sui et mensae demonstraret, sub specie
panis et vini simul sacramentum altaris administrat: nam ubi alterum
deesset, multum laudabile convivium non esset. De secundo Psalm.
109: tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech,
qui scilicet obtulit in signum panem et vinum. In pane significans
futuram nostrorum corporum redemptionem, in vino animarum. Magister
4 Sentent.: quare sub duplici specie sumitur sacramentum altaris,
cum sub altera totus sit Christus? Ideo scilicet ut ostendatur totam
humanam naturam, idest corpus et animam assumpsisse, et totam simul
redemisse. Panis enim ad carnem refertur, quam scilicet nutrit:
vinum ad animam, quia vinum sanguinem operatur, in quo sedes est
animae, secundum physicos. Unde si sub alterius specie tantum
sumeretur, ad alterius tantum, idest corporis vel animae, non ad
utriusque pariter liberationem valere significaretur. De tertio 1
Epist. Cor. 11: hic est calix novi testamenti in meo sanguine:
hoc facite quotiescumque sumitis in meam commemorationem, idest
sanguinem meum bibetis in memoriam meae passionis. Expressius enim
Christi passio ad memoriam reducitur per considerationem sanguinis quam
corporis. Exod. 12: erit sanguis vobis in signum in aedibus, in
quibus eritis. In signum; sicut enim agnus sine macula occisus est in
liberationem Israel de Aegypto, sic sanguis Christi proprium et
expressum memoriale est suae passionis. 4 Reg. 3: viderunt
Moabitae aquas rubeas quasi sanguinem, et dixerunt: sanguis est
gladii: pugnaverunt reges contra se, et caesi sunt mutuo. Reges,
scilicet Christus et Diabolus; ille humilium, hic superborum,
pugnantes in passione domini, ut quis eorum hominem ad suum servitium
obtineret: ambo sunt graviter vulnerati. De primo Job 16: hostis
meus irruit in me quasi gigas, concidit me vulnere super vulnus. De
secundo Isaiae 51: numquid non tu domine percussisti superbum,
vulnerasti draconem? Vulneravit itaque vulnere gravi, qui cum
Christi carnem innocentem mordere praesumpsit, latens aculeus
divinitatis potentiam malitiae ejus perforando enervavit. Secundo
quaeritur, quare populus non accipit sanguinem sub specie vini sicut
sacerdos. Hujus triplex est ratio. Prima est ad habendum vas
congruum hujus sanguinis contentivum: sicut enim vinum vas specialius
et diligentius praeparatum, in quo servetur, exigit quam panis; sic
sub specie vini sanguis Christi sumendus solum sacerdotibus
conceditur, tamquam vasis domini ad hoc specialiter consecratis, et
sacra religione constrictis, et virtutum pulchritudine excellentius
praeornatis. Hinc triplici vasi electo comparantur in Scripturis;
scilicet altari consecrato, craterae ligatae, aureo scypho. De primo
Deut. 12: carnibus hostiarum ipse vesceris: sanguinem fundes in
altari, idest committes sacerdoti, qui debet esse vas specialiter
consecratum, et sanctum, et altare dignum ad suscipiendum sanguinem
domini: Glossa Exod. 30: altare holocausti significat vitam
justorum, qui carnem suam quotidie crucifigunt cum vitiis et
concupiscentiis, atque in hostiam Deo viventem offerunt. Ad Rom.
12: altare holocaustorum est fides pura, doctrina recta, et
conversatio bona Christi ministrorum. Psalm. 83: altaria tua
domine virtutum etc.: quasi dicat: o quam sancta, quam ornata, quam
dilecta debent esse sanguinis Christi vasa. De secundo Exod. 24:
tulit Moyses dimidiam partem sanguinis victimarum, et misit in
crateras. Cratera est vas vinarium multis circulis circumligatum,
significans religiosorum sacerdotum vitam virtutibus custoditam, ad
Christi sanguinem suscipiendum aptam. Eccle. 6: injice pedem tuum
in compedes sapientiae, et collum tuum in torques illius. Decor enim
vitae est in illo, et vincula illius alligatura salutaris. Item
infra: timor domini scientiae religiositas; religiositas custodiet et
justificabit cor, jucunditatem atque gaudium dabit. De tertio
Eccle. 50: sacerdos quasi vas auri solidum, ornatum omni lapide
pretioso, idest omni genere virtutum, dicit Glossa: tale itaque vas
exigitur speciale et electum; ad suscipiendum sub specie vini sanguinem
Christi. Secunda ratio est vitandi periculum effusionis propter
multitudinem, quae se circa altare comprimit. Hinc est quod dominus
in coena apostolis paucis, et ut suis sacerdotibus non solum corpus in
specie panis, sed et sanguinem in specie vini dedit; multitudini
hominum in deserto panem sine potu distribuit. Tertia ratio est ad
praecavendum erroris periculum. Si enim populus rudis acciperet
sanguinem sub specie vini, vix crederet illum esse sub specie panis,
cum tamen veraciter sit sub utraque specie. Nam sicut sub specie vini
consecrati Christi est sanguis per transubstantiationem, ita ibi est
corpus per annexionem: et sicut sub specie panis est corpus Christi
per transubstantiationem, ita ibi est sanguis ejus veraciter per
annexionem. Hic enim duo, corpus Christi et sanguis, immo haec
quatuor, corpus, sanguis, anima et deitas, jam ultra non possunt
separari. Unde sicut sumit sacerdos sanguinem Christi sacramentaliter
de calice, sic populus sumit eum intellectualiter sub specie panis de
ipso corpore Christi, et est eis tam utilis et tam dulcis, ut
sacerdotibus qui sumunt eum sub specie vini de calice. Cant. 1:
botrus Cypri dilectus meus mihi. Duo sumo in botro: uvam, scilicet
corpus domini in cibum, et ex uva sugo dulcem sanguinem in potum.
Deut. 33: constituit eum dominus ut sanguinem uvae biberet
meracissimum. Per hunc potum rectificat dominus animam, donec
perducat ad vitam aeternam. Joan. 6: qui bibit meum sanguinem,
habet vitam aeternam. De dulcedine hujus sanguinis habetur infra
Serm. 32 circa medium.
|
|
