|
Primo igitur est incipiendum respectu praedicamenti substantiae. Ubi
sciendum est, quod fides Ecclesiae sanctae credit circa sacramentum
Eucharistiae substantiam panis converti in substantiam carnis, et
substantiam vini in substantiam sanguinis Christi ex vi sacramenti, et
per concomitantiam sub utraque specie esse totum, idest animam et
corpus et divinitatem ipsius: et ista transubstantiatio, idest
conversio panis in corpus Christi, sive in carnem, fit in instanti
finitionis et complexionis illorum verborum Christi, scilicet, hoc
est enim corpus meum, dummodo iste qui profert, sit sacerdos, et
intendat facere quod facit Ecclesia, et praedicta verba cum tali
intentione proferat super materiam debitam, scilicet panis de
frumento. Et idem intelligendum est de conversione vini in sanguinem,
quod similiter fit in continenti completis his verbis, hic est enim
calix et cetera. Et istud potest accipi penes praedicamentum
substantiae: unde ista conversio proprie transubstantiatio appellatur.
Quamvis autem istud sit summum miraculum, et solius divinae virtutis,
scilicet facere in continenti talem, tantam et tam ineffabilem
conversionem, et substantiarum mutationem; nihilominus hoc non
apparebit impossibile, si consideremus aliqua similia in Scriptura,
et aliqua similia in natura. Uxor enim Lot, quia retrospexit contra
mandatum Dei, subito conversa est in statuam salis, ut habetur Gen.
19. Virga etiam Moysi conversa est in colubrum, et postea in
virgam. Exod. 4. Et Diabolus dicebat Christo sciens divinam
potentiam, dic ut lapides isti panes fiant, Matth. 4. Non est
enim multum difficile facere de lapide panem, et de pane carnem. In
legenda beati Joannis Evangelistae legitur, quomodo convertit virgas
ligneas in aureas, et lapides arenae in lapides pretiosos, et e
converso. Et in Evangelio suo legitur quomodo Christus convertit
aquam in vinum, et multa sunt talia in Scriptura. In natura quoque
satis similia reperiuntur. Certum est enim quod sunt quaedam aquae,
in quibus lignum convertitur in lapidem vel petram, unde optimae cotes
fiunt. Videmus quoque continue quod homo comedit panem, et in corpore
suo convertitur in carnem: bibit vinum, et convertitur in sanguinem:
et istud est commune hominibus et jumentis, quod eorum cibi et potus in
carnem et sanguinem convertuntur. Si ergo Deus dedit talem potestatem
ventri et stomacho animalis, non est mirandum si talem potestatem etiam
contulit suo vicario, ut mediante verbo Dei, virtute divina, quae
omnia in omnibus operatur, conversionem et mutationem efficiat
supradictam. Et hanc similitudinem ponit Joannes Damascenus libro
quarto cap. 5, dicens: sicut panis et vinum transeunt per
nutrimentum in carnem et sanguinem animalis, ita panis propositionis,
idest qui ponitur in altari, et vinum cum aqua transeunt in corpus
Christi, quod prius non erat: et ista duo, scilicet panis et vinum,
non sunt duo, sed unum corpus Christi. Et in hoc fecit Deus
memoriam suorum mirabilium: quia sicut in principio creavit Deus
caelum et terram et omnia quae in eis sunt solo verbo suo: secundum
illud Gen. 1: fiat lux etc. et sicut fecit de omnibus et singulis
creaturis ab initio creatis, secundum quod Psalmista dicit Psal.
32: verbo domini caeli firmati sunt, sic facit Deus in
Eucharistiae sacramento: quia secundum Augustinum, accedit verbum ad
elementum, et fit sacramentum: et hoc est quod dicit auctor: si tanta
virtus est in sermone domini, ut inciperent esse quae non erant;
quanto magis operatur ut sint quae erant, et in aliud commutentur? De
hoc etiam dicit Ambrosius: si tantum valuit sermo Eliae, ut ignem de
caelo descendere faceret; non valebit tantum sermo Christi, ut
substantias mutet? Et Joan. Damascenus ubi supra: si sermo Dei
vivus est et activus, qui dixit, fiat lux, et facta est lux, verbo
cujus caeli firmati sunt, et omnis decor eorum, qui ex purissimo
sanguine beatae virginis se hominem fecit, non potest panem et vinum
corpus et sanguinem suum facere? Non debet ergo incongruum apparere,
si verbum divinum a sacerdote prolatum accipiat eamdem virtutem, et
etiam majorem a Deo, quam accipiat natura, idest vis insita rebus,
per quam in animali cibus et potus in carnem et sanguinem convertuntur.
Quod etiam in humanis videmus, quod verbum humanum est majoris
potentiae et virtutis quam sit proferens ipsum verbum. Verbum enim
Papae per suum nuntium promulgatum, facit omnes praelatos Ecclesiae
in unum Concilium convenire, quos sine verbo ipse Papa non potest
aliquo modo seu potentia congregare. Et etiam verbum imperatoris vel
regis citissime facit exercitum congregari: et quilibet dominus plus
efficit circa subditos suos verbo, quam possit efficere virtute propria
sine verbo. Et idcirco non debet quispiam inconveniens judicare, si
Deus verbo suo per suos nuntios sacros sacerdotes prolato contulit
eamdem efficaciam et virtutem, etiam ampliorem quam praestiterit
naturae corporali, per quam videmus tot et tanta illic similia
provenire: ideo scriptum est in Psalm. 28: vox domini in virtute,
vox domini in magnificentia. Et haec de ista ineffabili
transubstantiatione sufficiunt quo ad praedicamentum substantiae.
|
|
