|
Solum hominem nexum fore Dei et mundi, Hermes ipse philosophorum
pater ad Esclapium scribens jam longe testatus est, eo quod
intellectum divinum in se habet, per quem aliquando supra mundum ita
elevatur ut etiam mundi materia sequatur conceptiones ejus. Et hoc in
optime natis potissime videmus hominibus, qui suis animabus agunt ad
corporum hujus mundi transmutationem ita ut miracula facere dicantur.
Et ideo in ea parte homo ipse ad Dei imaginem factus, qua mundo ipso
nectitur, non mundo subjicitur, sed praeponitur ut rector ac
gubernator. Et hoc David ille justus Psalmorum libro noverat cum
dixit: minuisti eum paulo minus ab Angelis et cetera. Omnia
subjecisti sub pedibus ejus. Quod equidem et tunc maxime fieri liquet
cum doctrinis disciplinisque in mentis culmen trahitur, ibique in arce
constitutus veluti specula corpus hoc mortale, quod animam aggravat,
respicit dirigit et gubernat. Quas ob res non abs re aestimandum
putatur ut homines plus ceteris arte et ratione degentes naturaliter
domini et rectores aliorum existant. Verumtamen si vel per electionem
aut inclinationis irrefrenatae affectum homo ipse mundo se inferiorem
fecerit, jam quasi honore humanitatis exutus, ac sic tamdem in aliarum
terga ferarum se transformans, proprietatem bestiae accipit. Sic per
concupiscentiam porcus efficitur, per iram canis, per rapinam leo,
perque alia et alia in aliarum bestiarum transmutatur naturam. Et hanc
transmutationem Plato ipse secundam animorum incorporationem dicebat.
Atqui nedum hanc mentis alterationem putandum est: verum qui sic mundo
inferiorem se fecerit, necesse est, ut etiam ab expressa membrorum
specieique repraesentatione quomodolibet abducatur. Ex quo fit, uti
Aristoteles inquit in Ethicis, quod laborantes in passionibus
venereis et crapulae maxime secundum corpus alterantur. Et hujus
signum est, animalia multum coeuntia cito senescere: pluresque gula
quam gladio interiere. Elaborandum ergo totis viribus totoque conamine
ne ipsis concupiscentiis atque indignationum affectibus homo ipse imago
quidem atque specimen sui creatoris mentis ab arce detrahatur, ut sic
mundo inferior fiat; sed perturbationes illas quas Graeci pate,
dicunt, concupiscentias scilicet atque inclinationum affectus aut
eradicet et extirpet, vel saltem frangat moderetur regat, et quasi
infrenes equos quibusdam rationis ipsius lupatis, ut ita dicam,
coerceat: ut quod fragili caducaeque naturae negatum extat, magni
Hyppocratis exemplo studio atque disciplina consequatur. Hujus nempe
discipuli, sicut Aristoteles ait, atque post eum Albertus magnus,
cum jam ejus sanctissimos mores divinamque sapientiam mirarentur, vice
quadam Philemoni physionomo Hyppocratis imaginem ad judicandum hominis
mores detulerunt. Quam cum Philemon arte inspexisset atque membrum
membro comparasset, vimque signorum naturalium quae supra corpus et
animam significare clarum est, cautius advertisset, pronuntiavit,
quia vir luxuriosus esset, deceptor atque coitus amans. Illis vero
indignantibus atque Philemonem inculpantibus quoniam de optimo viro cui
vix natura similem efficere posset tanta convitia pronuntiasset,
judicium Hyppocrati detulerunt. Hyppocrates autem morum suorum atque
inclinationum conscius, Philemonem vera protulisse confessus est;
verum ex philosophiae amore atque honestatis concupiscentias sui cordis
se vicisse dixit: et sic quod naturae negatum fuerat, per philosophiam
accepisse. Quam quidem nil aliud fore Aristoteles docuit quam
victoriam atque concupiscibilium abstinentiam: Plato autem donum dixit
optimum, quo ad bene beateque vivendum nil melius excogitare posset.
Tullius vero inventum deorum referebat, et item alius omnium
disciplinarum parentem atque vitae ducis alumnam dixit: ad quam haud
facile sine disciplinabilitate, qua homo plus ceteris animantibus
praestare debet, pervenire contingit. Has ob res Severinus Boetius
ad Martiani rogatum atque erudiendorum profectum librum edidit, cujus
institutus veluti quodam duce methodo atque tramite quilibet in
uberrimum philosophiae campum a cunabulis, ut ajunt propensius
perducatur. Ad libri autem seriem priusquam deveniatur, auctorum more
ea praemittenda sunt quae causam suscepti operis elucidant, titulum
declarant intentionem auctoris, atque philosophiae partem cui liber
subordinetur, demonstrant. Circa primum igitur, quoniam nihil fit,
ut Plato in Timaeo censuit, cujus ortum non legitima causa et ratio
praecedat, causae libri quatuor enumerandae sunt: finalis scilicet
prima quae in intentione ponitur; formalis efficiens et materialis.
Materialis, quae et subjectum dicitur, eo quod circa ipsam auctoris
versatur intentio, est aptitudo recipiendi doctrinam a docente. Circa
hoc enim versatur Boetii intentio, ut erudiendum aptum reddat ad
doctrinam praeceptoris recipiendam. Causa finalis quoque, quae etiam
utilitas libri dicitur, est erudiendorum utilitas; quae est ut
perlecto hoc libro, a rudibus ipsi suis institutis ad veritatis
philosophicae cognitionem perducantur. Causa efficiens duplex est:
movens et mota. Movens, quorumdam opinione, Martianus Capella,
qui et librum nuptiarum Mercurii et philogiae conscripserat; quemque
et Boetius in consolatu philosophico in scribendo secutus fuisse
dicitur: sed tamen in hoc parum momenti habere arbitrandum est; cum
Martianus ipse tanta doctrina atque scribendi copia prae ceteris doctus
evaserat, ut si quid conscribendum ad scholarium utilitatem
conspexisset, non subrogatum quempiam, sed seipsum opus ipsum
subiturum non dubitasset. Verum tamen est Martianum quemdam,
quicumque ipse sit, Boetio tamen earum, eidem hoc opus injunxisse;
quemadmodum ex libri prooemio luculenter innotescit. Inquit enim:
vestra novit intentio etc., vestris Martiane petitionibus tentabo
acquiescere. Et haec causa movens atque suscepti operis esse poterit.
Causa autem efficiens mota est ipse Boetius, uti in ipsius libri
titulo statim subjungetur. Sed causa formalis libri hujus, sicuti et
aliorum librorum, duplex est. Una enim est forma tractandi, alia
forma tractatus. Forma tractandi in modo consistit procedendi: et hic
modus definitivus est, divisivus atque exemplorum positivus,
quemadmodum intuenti libri processum clarius innotescit. Forma vero
tractatus est libri divisio in capitula atque capitulorum in suas partes
et partium in particulas et haec de causis libri sufficiant. Nunc de
libri titulo diutius immorandum est: unde notandum: titulus est brevis
annotatio eorum quae diffusius in sequenti opere continentur. Et
dicitur a Titan quod est sol vel illuminans quasi Titanus: quoniam
librum illuminat atque sequentia declarat. Titulus ergo libri hic
est: Avitii, Manlii, Severini, Torquati ex consulis, patritii
ordinarii Boetii viri illustris de scholarium disciplina liber
feliciter incipit. Sed forte quaerat aliquis quare tot nomina Boetio
imponantur. Ad quod respondendum est quoniam consuetudo Romanorum
fuit avorum nomina sibi ascribere; vel quia ob honorem et laudem haec
sibi imponuntur. Dicitur ergo Avitius a Romano quodam ejus nominis:
vel Avitius quasi invictus, ab a quod est sine, et nicos victoria:
vinci enim minime potuit: neque enim unquam in prosperis elatum se
noverat, neque depressum in adversis. Semper enim aequo animo se
praebuit veluti sine vituperio tetragonum, quod ubicumque projiciatur
recte stat: sic et Boetius nec amore nec odio vinci poterat: quod et
ipse testatus est libro primo prosa quarta consolatus philosophici, cum
inquit, nunquam a jure ad injuriam me quisque detraxit. Manlius a
Manlio Romano sui generis dictus est. Torquatus a Torquato eadem
ratione. Severinus a severitate: severus enim fuit cum Theodorico
rege Gothorum ob rem salvandam publicam se opposuit; propter quod
Papiae in exilium missus multo cruciatu vexabatur, sicuti et ipse
tangit in libri hujus principio cum dicit: et inhumani regis cruciatu
corrosus etc. et plenius in libro de consolatione philosophiae; quem
ut cruciatus sui miseriam deplangeret, ad hoc aptissime conscribebat.
Ex consul vero fuit, quia unus ex consulibus Romanis: vel ex
consul, quia extra consulatum positus. Patricius quia unus ex
patribus qui populo Romano senatuique praefuerant; qui et patres
conscripti dicebantur, eo quod eorum nomina literis aureis in
Capitolium scribebantur. Ordinarius, quia tanta morum atque
sapientiae prerogativa exculit ut et cuilibet ordini dignus putaretur.
Boetius vero dicebatur a boetus, quod adjutor sonat, discussor
publicarum rationum, ut vult Glossa in libro boetos (c. de
tabulariis libro decimo): et hinc Boetius nomen coepit quoniam fuit
coadjutor ad publicas rationes discutiendas, ut dicit Joannes de
platea in dicto libro boetos. Haec ergo nomina vel agnomina aut
cognomina Boetio attributa sunt aut cognatione aut amicitia aut certo
eventu necesse est, sicuti et reliquis Romanis nominum pluralitas
attribuebatur, sicuti Marcus Tullius Cicero, Publius Virgilius
Maro et cetera. Additur in titulo, de scholarium disciplina, ut
auctoris insinuetur intentio. Cum enim vidisset ipse Boetius
innumeros pene erudiendos praeter modum ordinem atque regulam ad
doctrinam anhelare, et ea propter minime doctos evadere, ipsi communi
misertus utilitati rudium, ut tantae inordinationi obviam iret, modum
atque discendi formam instituit in hoc libro; in quo ipsis rudibus
primo prima elementa subministranda censuit, adultos disciplinae
magistratuique subjiciendos commonuit, elatos reprimit, proficientes
sagaci provisione refovet, provisos magistratuique venerabiles reddit:
atque tandem ipsorum magistrantium statum erga subditos concludit.
Subditur in titulo, feliciter incipit: feliciter inquam; tam ea
felicitate quae summum bonum est quam quae in fortunae bonis consistit.
Est enim liber iste gradus atque scala qua in cognitionem veritatis
pervenitur, quae est sapientia, qua adepta, omnia bona tam fortunae
quam animi pariter cum illa adipiscuntur, ut Salomon ipse testatur.
Postremo autem cui parti philosophiae subordinetur, videndum.
Subordinatur autem Ethicae, quia de moribus discipuli erga magistrum
loquitur, quod ad Ethicam reducitur. Declarata ergo sunt haec
quinque, si recte considerabis, quae auctorum more in librorum
principiis frequenter recitantur, et his metris comprehenduntur:
utilitas, titulus, intentio, pars quae sophiae, quattuor ac causae
rem totam perficientes. Qua de re ad litteram accedamus. Vestra
novit intentio et cetera. Praesens liber Boetii, qui est de
scholarium disciplina, prima sui divisione in duas partes dividitur,
scilicet in prooemium et tractatum. Tractatus incipit, ibi, cum
igitur indiscreti. Prooemium in tres partes dividitur. In prima
ponit intentionem suam, atque intentionis causam subjungit. In
secunda ordinem dicendorum in hoc opere servandum praemittit. In
tertia modum procedendi ponit. Secunda, ibi, in primis prima.
Tertia, ibi, haec autem. Prima pars in duo dividitur. In primo
facit quod dictum est, intentionem suam ponens. In secundo causam
intentionis assignat, ibi, quid enim gymnasiorum. Prima iterum in
duas. In prima facit quod dictum est. In secunda arrogantiam
devitat, ibi, o utinam. Et dicit Boetius: o Marciane: et in hoc
benivolentiam captat, ipsum proprio nominando nomine: vestra intentio
novit postulare, idest petere tractatum compendiosum, idest brevem et
utilem: et hoc ad differentiam dispendii dictum est quod prolixum et
inutile censetur. Hortaturque in hoc auditorem ad docilitatem ex
doctrinae compendio de scholarium disciplina, idest dicendi norma; et
in hoc auditorem attentum reddit ex doctrinae utilitate. Et sic in hac
parte prima tria facit: benivolentiam captat, ad docilitatem
hortatur, atque attentionem auditorum suscitat. Et sequitur: o
utinam, subaudi illud postularetur a parvitate mei spiritus, idest
ingenii: deviat ejus in hoc arrogantiam. Tunc Boetius scribendi onus
acceptans dicit: parvitate mei ingenii non obstante, ego Boetius
tentabo acquiescere, idest condescendere amicis, idest amicabilibus
tuis petitionibus; et hoc prout, idest inquantum facultas, idest
sapientia mea suppetit, idest subministrat; et inquantum declivitas,
idest debilitas ingenii mei, que (pro et) tenacitas, idest durities
vel compassio aerumnarum mearum, idest calamitatum mearum, subaudi,
suppetunt, licet (pro quamvis) sim impeditus, subaudi, sic ut id
haud facile efficere possim, duplici genere, idest manerie
commentorum, hoc est quorumdam librorum expositorum: tamen non
omnino, idest penitus diversorum, commentorum dico in quasdam
editiones, idest compilationes Aristotelis illius Peripatetici et
aliorum philosophorum, eas, subaudi, exponendo ac quasdam e Graeco
in Latinum transferendo, que (pro et) licet sim attenuatus, idest
viribus exhaustus proprio studio ut sic vix promissis vacare possim: et
licet sim corrosus, idest attenuatus, et transumptive loquitur, nam
corrodere proprie est dentibus dilaniare, cruciatu, idest tormento
inhumani, idest crudelis regis Gothorum, scilicet Theodorici, et
hoc philosophico consolatu, idest libro quem de consolatione
philosophiae ediderat, praeveniente, que (pro et) licet sim
permolitus, idest attenuatus extrema, idest summa perspicatione,
idest subtilitate Trinitatis profundae, idest altae quo ad
intelligendum, quasi dicat: licet omnibus his supra vires impediar:
nihilominus quoniam tanta vis est inter nos amicitiae ut nihil tuarum
petitionum tibi negare queam, propterea tuis petitionibus acquiescere
tentabo. Notandum: Boetius librum suum nominat de scholarium
disciplina: unde inter disciplinam et facultatem hoc interest quoniam
disciplina a discendo dicitur, quod scientiam recipere sonat: quare
disciplina in discipulo est, doctrina vero in magistro. Facultas
autem est scientia vel perfectio in utroque. Disciplina et doctrina in
motu sunt facultates in quiete. Notandum, circa hoc quod dicit licet
duplici commentorum. Boetius intelligens homines nedum sibi ipsis fore
natos, sed amicis et patriae atque communi omnium utilitati, sic nempe
divinus ille Plato Architam Tarentinum monuit ut non solum sibi natum
se memineret sed patriae et suis, ut perexigua pars sibi relinquatur:
quod prospiciens Boetius, ut posteris memoriale quoddam aeternum post
se relinqueret: nunc in philosophorum libris exponendis, nunc in
Graecis codicibus ut Latine nobis coram loquerentur transferendis:
nunc etiam in propriorum traditione dies noctesque explevit: qua in re
tanto nisu tantaque lucubratione in dies tenebatur ut materiam suae
criminationi daret. Dum enim studio atque exponendorum librorum
commentariis reliquisque omnibus quae ad hoc attinent sedulo vacaret:
moris sui extitit ut hominum consortia fugeret atque in bibliothecam
quam domi philosophiae constituerat refertissimam se reciperet: quas ob
res morum suorum aemuli ipsum Daemonibus alloquentem falso
criminabantur, adinstar magni Socratis: de quo et Apulejus impune
opinatus est quod familiarem Deum haberet sibi obsequentem, de quo et
librum edidit quem de Deo Socratis intitulavit. A qua criminatione
se excusans Boetius libro primo de consolatione prosa quarta
philosophiam ita alloquitur: atqui et tu insita nobis omnium rerum
mortalium cupidinem de nostri animi sede pellebas, et sub tuis oculis
sacrilegio fas locum esse non erat: instillabas enim auribus
cogitationibusque quotidie meis Pythagoricum illud, Deo non diis
serviendum: nec conveniebat vilissimorum me praesidia spirituum captare
quem tu in hanc excellentiam componebas ut consimilem Deo faceres.
Haec ille. Notandum: ingenium est interior vis animi quo saepe
invenimus quae ab aliis non discimus; dictum quasi intus genitum,
scilicet a natura. Nota, aerumna, idest miseria inopia calamitas.
Et dicitur ab e, et rumen, quasi extra rumen, idest cibum: inde
aerumnosus. Item commentum est plurium studio vel doctrina in mente
habitorum in unum collectio: et secundum hoc quilibet liber potest dici
commentum: sed in nostro usu commentum dicitur liber expositorius,
scilicet qui deservit expositioni sententiae alicujus libri et non
constructioni litterae: et secundum hoc potest sic definiri: commentum
est expositio verborum juncturam non considerans sed sensum. Quid enim
in gymnasiorum et cetera. In hac parte Boetius assignat causam
intentionis suae atque suscepti operis: proximo enim dicit quod non
obstantibus impedimentis tum studiorum atque aerumnarum multimodis se
velle injunctum onus aggredi: posset quis hujusmodi causam sciscitari:
cui ut satisfaciat, causam reddit. Et duo facit: nam primo causam
suae intentionis atque suscepti operis explicat. Secundo causam ipsam
confirmat. Secunda ibi, eloquentiae enim. Dicit ergo primo
antiphorizando isto modo: quid enim (pro certe) est lucidius idest
splendidius qua propter et utilius in exercitu idest exercitatione
gymnasiorum, idest studiorum (et transumptive) loquitur, quam debita
cognitio in ipso discipulo scientiis et doctrinis erudiendo in
progressione, idest profectu artificiali, et hoc quo ad artes et
doctrinas, et naturali, hoc quo ad mores studio conformandos? Aliter
etiam exponitur ut ad duplicem ordinem ista referantur: scilicet ad
ordinem doctrinae quo a communioribus ad specialiora procedatur;
secundum quem dictum est primo physicorum: innata nobis via est
procedendi a communioribus ad specialiora: et ideo dicit
artificialium. Quod autem subjunxit naturalium, quo ad ordinem
naturae dixit quo a specialioribus ad universaliora fit processus: ea
enim quae nobis ignotiora sunt, naturae notissima esse dicuntur: quo
fit ut secundo metaphysicae dicitur: sicut se habet oculus nycticoracis
ad solis lumen, sic se habet intellectus noster ad ea quae
manifestissima sunt naturae. Deinde sequitur in textu: et insuper
quid est lucidius in ipso magistrante quam exhibitio, idest
subministratio gradualis, idest bene ordinata virium intelligentiae
scilicet doctrinarum? Quasi diceret, nihil. Et hujus rationem
subjungens inquit: enim (pro quia) supple, nos Boetius novimus
stabiliri, idest firmari partes eloquentiae in processu, idest ordine
atque modo debito naturalium et artificialium; similiter etiam in
comprehensione perspicua, idest subtili intelligentia doctrinarum.
Notandum, quod intentio Boetii fuit ruditati erudiendorum obviare,
atque eos ab ignorantiae nebulis ad apicem scientiarum transducere.
Verum quia modus ordo atque regula in hoc potissima fore noscuntur,
juxta illud: est ordo summa limes sapientis in arte: et item
Horatius: est modus in rebus, sunt certi denique fines, ultra quos
citraque nescit consistere rectum: ideo Boetius opus hoc scribendum
assumpsit, in quo modum atque ordinem tradit quo quisque faciliter in
culmen scientiarum elevatur, ibique constitutus splendidus celebris
atque gloriosus stabilitur. Notandum, gymnas gymnadis pugna vel lucta
dicitur. Et dicitur a gymnos, idest nudus, quia nudi talibus in
ludis sueverunt exerceri: inde hoc gymnasium locus in quo talia quondam
fiebant: et hinc facta transumptione studium scholarium atque
magistrorum gymnas dicitur atque locus studii gymnasium; et quandoque
ipsum studium dicitur, ut in proposito: quia sicuti in palaestra
corpus, sic in studio animus exercetur. Et inde accidit ut omnium
pene artium exercitium vel locus exercitii gymnasium dicatur ut schola:
et ut quidam dicunt, gymnasium Graece, Latine exercitium dicitur.
Notandum, inter intellectum intelligentiam atque intelligibilitatem
hoc interest. Nam intellectus proprie vis animae est comprehensiva
incorporearum substantiarum formis subtractarum, vel formarum circa
eas. Intelligentia vero vis est animae quae aspirat ut aliquid circa
divinam substantiam comprehendat. Intelligibilitas vero vis quaedam
est animae omnium formarum in quadam simplicitate complicativa absque
ordine naturali vel temporali: et tali modo solus Deus comprehendit
res, quia eas omnes uno intuitu absque successione dicitur
comprehendere. In primis et cetera. Haec est secunda pars
principalis hujus prooemii; in qua postquam intentionem suam atque
intentionis suae causam explicuit, nunc ordinem suscepti operis et
quidquid in toto libri processu peragendum sit, luculenter insinuat.
Et dividitur haec pars in sex partes, in prima monstrat quid in primo
capite pertractandum sit. In secunda quid in secundo, et sic de
singulis. Secunda, ibi, secundo videlicet. Tertia, ibi, tertio
de eorum. Quarta, ibi, quarto de scholarium. Quinta, ibi, quinto
qualiter. Sexta, ibi, sexto de magistrantium et cetera. Et dicit
quod in primis, idest in primo capite oblectamina (alias est
oblectamenta) idest documenta levia puerorum sunt praelibanda, idest
praetractanda vel praemittenda. Et rationem hujus ponit Albertus
super illo primi libri physicorum, cum dicitur, quod pueri primo
appellant omnes viros patres etc.: quoniam ipsi pueri cerebrum habent
humidum ac frigidum, sic quod rerum sensibilium differentias minime
capere possunt; sed cum cerebrum in eis magis exsiccatur, tunc in eis
cognitio magis erit nota: quare a facilioribus et communioribus
inchoandum erit ordine ipso doctrinae et transeundum ad difficiliora et
ad specialiora: haec enim via nobis innata est, primo physicorum.
Secundo vero videbitur, hoc est in secundo capite, qualiter elatio,
idest superbia adultorum, idest aetate jam maturorum est subjicienda,
idest supponenda magistratui et connectenda, idest conjungenda
disciplinae. Elatio nempe atque superbia discipulum nullo modo studere
permittit, cum sapiens dicat: in malivolam animam non introibit
spiritus sapientiae. Et hinc in tertio capite docetur de reprimenda,
idest corrigenda elatione eorum, scilicet adultorum: et hoc exponendo
distincte, idest succincte commendationem exemplorum ad propositum
comprobandum. Quarto autem capite, supple, tractabitur de sagaci,
idest provida provisione, scilicet rerum exteriorum, sine quibus
difficulter philosophari contingit: propter quod et sacerdotes in
Aegypto, uti Aristoteles in metaphysicis testatus est, acquisitis
rebus necessariis, propter admirari primo inceperunt philosophari.
Quinto, supple, capite determinabitur qualiter venerabilis, idest
honorabilis ac sincera, idest pura devotio, idest intentio scholarium
est proferenda, idest exhibenda vel offerenda ad magistratum. Sexto,
idest capite VI, tractabitur de norma magistrantium, que (pro et)
trina divisione, idest partitione magistrorum, que (pro et) de statu
ipsorum circa subditos; et hoc praecognito, idest praescito modo
docendi, idest informandi. Nota: sagax omnis generis idem est quod
ingeniosus providus astutus et praescius futurorum, inde sagacitas.
Item sincerus sincera sincerum, vel sinceris in eodem sensu, idest
sine cera, scilicet purus constans mundus sine vitio vel labe; et
producit e. Unde Horatius in epistolis in fine secundae epistolae.
Sincerum est nisi vas, quodcumque infundis acescit. Item Virgilius
in moreto. Subcidit sincera foraminibusque liquatur emundata Ceres et
cetera. Haec autem ad intelligentiae cognitionem et cetera. Haec est
tertia pars principalis hujus prooemii; in qua Boetius modum
procedendi in hoc libro premittit. Et dividitur in duas partes. In
prima facit quod dictum est. In secunda causam dicti assignat.
Secunda ibi, quoniam in majori et cetera. Et dicit sic: autem (pro
certo) nos Boetius suscepimus haec supradicta peragenda, idest
perficienda ad commendationem intelligentiae, nos inquam omittentes
fere, idest totaliter modum pristinum, idest per nos observari solitum
tractandi, idest scribendi, nunquam, idest nullo tempore perusi
leviori, idest planiori stylo, idest modo scribendi: quoniam: et hic
causam dicti assignat, quia executio, subaudi, praesentis operis pro
majori parte est pro rudibus, idest indoctis informandis, idest
instruendis quo calle ad scientiarum apicem valeant pertingere, subaudi
ea: propter hoc translatio (alia littera habet transactio)
dilucidandi, idest declarandi hanc semitam atque callem erit tanto
levior, idest planior. Notandum, in littera committitur color
rhetoricus qui vocatur lepos. Et est ad aliquam singularem personam
per verbum pluralis numeri causa honoris vel ornatus facta locutio, ut
Cicero scribatis, nos Boetius suscepimus haec peragenda.
|
|
