|
Nota quod questiones Porphirij diversimode habent formari,
sive a diversis formantur. Uno modo dicitur quod Porphirius querit
tres questiones in universo. Prima est utrum universale subsistat,
idest sit aliquid extra animam et precipue substantia, an sit in nudis
puris solisque intellectibus, ita quod nullo modo a parte rei, nec
etiam aliquid correspondeat a parte rei. Secunda est si universale
subsistit, idest si sit substantia, utrum sit corporea vel
incorporea. Tertia est utrum in sensibilibus vel a sensibilibus
separatum. Si ita formentur questiones, patet quid ad primam
questionem sit dicendum, quoniam universale quantum ad naturam et
nature aptitudinem est ens extra animam, ut homo lapis et huiusmodi,
et potest esse substantia vel accidens. Secundum vero quod universale
est abstracta intentio pro ratione abstractionis, est in anima; sed
non sic in anima cui nichil correspondet a parte rei, quoniam, ut
visum est, ei correspondet forma que vere abstrahi potest, et
aggregatum per formam. Secundum etiam quod universale est abstracta
intentio una respectu particularium in ratione secundum iudicium anime,
est in anima non fictorie vel false quantum ad hanc unitatem, quoniam
aptitudo communitatis ei respondet. Similiter ad secundam patet,
quoniam quoddam universale abstrahitur a particularibus
corruptibilibus, ut ab homine et asino animal; et quoddam ab
incorruptibilibus, ut ab hac intelligentia et illa intelligentia; et
primum pro re potest dici corporale, ut animal homo lapis, pro
completo vero universalis non potest. Similiter ad tertiam patet quod
quoddam universale pro re sua est in sensibilibus, ut homo lapis, nec
separatum a sensibilibus, eo modo quo posuit Plato; pro completo vero
universalis secundum actum est in anima et non in singularibus. Unde
nota quod res eadem penitus est universale et particulare in modo
differenti: que quidem differentia est quod res, secundum quod
abstracta intentio et comparata ad particularia una et eadem in ratione
secundum iudicium anime concepta, universale dicitur et est in anima;
secundum vero quod sub conditionibus materie est, que sunt hic et
nunc, et etiam secundum esse reale, est in particularibus. Alio modo
formantur questiones Porphirij, ut queratur utrum universalia sunt res
extra animam, an in solis intellectibus, ita quod nichil correspondeat
eis a parte rei extra animam, sicut Chimere. Vel sint in nudis
intellectibus, ita quod insint intellectui ipsi a creacione sua; et
tunc dicuntur esse in nudo intellectu, quia intellectus in sua
creacione est quasi tabula nuda in qua nichil est depictum. Sive sint
in puris intellectibus, idest in intellectu divino, qui purus est eo
quod fantasie non est permixtus. Et in intellectu divino dicitur esse
universale a Platone dicente quod genera et species in mente divina
extiterant antequam in corpora prodirent; qui Plato a quodam sic
reprehenditur dicente, quod in mente sua Deum abnegavit qui
apostatavit, quando in mente eius, scilicet Dei, genera et species
esse posuit. Alie questiones formantur ut prius. Si sic formentur
questiones, breviter quocumque modo formentur ad intencionem
Porphirij, patet solucio ex prehabitis. Patet enim quod non sunt in
solo intellectu nec in nudis intellectibus, ut sunt dignitates. Utrum
cognicio eorum sit nobis innata aut non, alibi querendum est.
Similiter patet quod universale, eodem modo quo est ipsa intencio,
non est in puro intellectu, idest divino. Similiter patet quod
universale quantum ad suum completivum, quod est unitas, debet reduci
ad genus accidentis, scilicet relacionem; sed non est relatio extra
animam existens, ut dictum est. Ex prehabitis solvuntur omnia
quesita.
|
|
