|
Omnis homo a natura non degenerans veritatem amat, et eam scire super
omnia desiderat. Quam si quis concupiscit vero corde, et eam
quaesierit in simplicitate cordis sui, ipsa seipsam manifestabit; et
Deus qui hoc promittit, verax est, et eam praebet diligentibus se,
sicut scriptum est Sap. 6: praeoccupat eos qui se concupiscunt, ut
illis se prior ostendat: Eccles. 1: fili, concupiscens sapientiam
accede ad illam, et dominus praebebit eam tibi. Invoco ergo ipsam,
ne me errare permittat in periculum animae meae, et in laqueum
aliorum; sed illuminare dignetur oculos caliginosos ipso suo lumine,
sine quo nemo valet ad lumen veritatis usquequaque pertingere. Amen.
Quoniam vero in dubiis quorum veritas agnita salutaris est, et
incognita periculum ingerit humanae saluti, admodum utile est veritatem
investigare, et temporibus nostris audivimus multas controversias inter
doctores, non solum in naturalibus quaestionibus, verum etiam in
moralibus, in quibus periculum est diversa sentire et opinari, et
praecipue in illa parte justitiae quae commutativa dicitur a
philosophis, et in ista parte ejusdem, quae vitium usurae cohibet;
ideo circa hanc materiam veritatem declarare et dubia elucidare,
quantum Deus donaverit, et noster labor conamine pauperis
investigationis nostrae attingere poterit, in hoc opere propositum
nostrum est. In primis igitur inquirendum est, quid nomine usurae in
communi significetur, et quot modis accipiatur apud doctores. Secundo
de materia ejus propria, et diversis modis et speciebus ipsius.
Tertio de actibus humanis, circa quos et per quos incidit. Quarto an
semper sit per se malum, et unde malum in ea. Quinto de translatione
usurarum, scilicet utrum transferatur in eis dominium. Sexto utrum
ratio dubii vel periculi valeat excusare vitium usurae in istis
contractibus, in quibus secundum aliquos est usura. Septimo quando
conditiones personales et reales habeant excusare usuram. Deinde
inquirendum est de vitio usurae. Et primo quomodo incidit et quando,
non solum in mutuo, sed etiam in communi, in contractibus venditionis
et emptionis. Secundo, utrum in emptione reddituum ad vitam incidat
vitium usurae. Tertio, de divitibus qui sylvas vendunt ad terminum,
carius quam valeant in tempore venditionis. Quarto, de his qui
committunt aliis mercatoribus suam pecuniam et alia bona, ut lucrentur
ex eis pro tertia vel media portione lucri. Quinto, de bonis
orphanorum quae committuntur tutoribus, vel parentibus, vel
communitatibus villarum ad lucrum salva sorte. Sexto de campsoribus,
et commutatione campsoria, utrum in ea sit vitium usurae. Septimo de
mercatoribus, qui promittunt se soluturos in nundinis pro sociis
remanentibus, quia paratam pecuniam acceperant ab eis alterius
generis, quae in nundinis tantum valebat. Post haec quaeretur de
restitutionibus usurarum. Et primo quare fieri debent. Secundo cui
vel quibus. Tertio a quibus. Quarto qualiter, scilicet utrum
publice vel private. Quinto utrum eaedem res numero, aut tantum
aequivalens. Sexto utrum fructus et proventus ipsarum sunt
restituendi. Septimo utrum cogi debent, et quomodo.
|
|
