|
Quatuor sunt hominum genera faciliter beneficia obliviscentia:
scilicet puer cum adoleverit, humilis cum sublimatus fuerit, superbus
superbia innodatus, incarceratus a carcere liberatus. Quatuor sunt
genera hominum aliis rite ex merito praeeminentium: scilicet reges in
subditos; parentes in liberos, mariti in uxoribus et magistri in
scholaribus. Quatuor sunt genera hominum aliis injuste praesidentium:
scilicet pecuniosi, fallaces, superbi et audaces. Quatuor sunt
genera hominum plusquam lucrentur afferentium: scilicet rector ex
regimine, cultor agrorum ex semine, mercator avarus ex mercimonia,
sacerdos ex officio. Quatuor sunt genera hominum Deo et mundo
displicentium: scilicet pauper elatus, dives serens mendacia, senex
luxuriosus, et seminans inter fratres discordias. Quatuor sunt genera
hominum summa egentium providentia: scilicet sacerdos in poenitentia,
judex in sententia, medicus in aegroto, dives in thesauro. Quatuor
sunt opera eleemosynaria: scilicet erogare pauperibus, vindictam
dimittere laedentibus, correctionem adhibere peccantibus, errantem
revocare ab erroribus. Quatuor sunt genera hominum in penuriam
delabentium: scilicet prodigus, gulosus, piger et rixosus. Quatuor
sunt genera hominum divitias acquirentium: scilicet fallaces, avari,
discreti et curiosi. Quatuor sunt genera hominum pertinaciter
obstinatorum: scilicet tyrannus in retentione dominii, haereticus in
pravitate fidei, assuetus verbis improperii, et possessor alienae
rei. Quatuor sunt genera amicorum praecipuorum vel principalium:
scilicet amici fortunae, amici mensae, amici fidei et amici servitii.
Primi fortuna recedente profugiunt, secundi mensa cessante
evanescunt, tertii perdurant perpetuo, ultimi perdurant servitio
durante. Quatuor sunt genera hominum principatum acquirentium:
scilicet pecuniosi, audaces, curiosi et sagaces. Quatuor sunt genera
hominum faciliter amicitias acquirentium: scilicet largi, potentes,
mites et affabiles. Quatuor sunt genera hominum quibus invitis
confertur beneficium: scilicet debitor cum ultimo liberatur debito,
puer cum verberatur delicto, letargus cum excitatur a somno;
phreneticus cum paraliticatur membro. Quatuor sunt genera hominum
amicos immerito perdentium: scilicet dives oppressus penuria, potens
privatus potentia, senex gravatus senio, et fortunatus pressus
infortunio: hos etiam juvenes despiciunt. Quatuor sunt quae rite
congruunt jejunanti: scilicet manducare cum modestia, devitare vitia,
reminisci caelestium et erogare pauperibus. Quatuor sunt genera
hominum diversimode felicium: felix quidem cum servitio efficaciter
incumbit, felix qui rerum causas patenter intelligit, felix qui mundi
munera devitare potuit, felix quem alterius pericula cautum fecerunt.
Quatuor sunt genera hominum quadrifarie infelicium: scilicet infelix
qui in enormi peccato succumbit, infelix qui dum benefacere potuit
desiit, infelix qui doceri potuit et doceri sprevit, infelix qui
docere novit et facere neglexit.
|
|
