|
Et surrexit Judas. Haec est secunda pars illius, scilicet in diebus
illis: in qua agitur de ducatu Judae qui defendit populum suum tempore
trium regum ordinate se habentium; et dividitur in tres. Primo
defendit ipsum sub Antiocho praedicto illustri vel Epiphane. Secundo
sub filio ejus Antiocho Eupatore, cap. 6. Tertio sub Demetrio
nepote Antiochi filio, scilicet fratris sui Seleuci qui per
Antiochum avunculum suum adhuc parvulus privatus est regno, cap. 7.
Sub Antiocho vero Epiphane Judas triplex praelium habuit; ideo pars
haec in tres dividitur. Primus congressus fuit cum principibus regni.
Secundus cum principibus ipsius regis cap. 4. Tertius cum finitimis
gentilibus cap. 5. Circa primum primo ostendit quomodo Judas cum
suis primum praelium superavit. Secundo quomodo rex Antiochus ad
secundum congressum se multipliciter praeparavit, ibi. Ut audivit rex
Antiochus. Circa primam partem primo ponitur ipsius Judae assumpti
commendatio. Secundo duorum principum regalis militiae expugnatio,
ibi: et congregavit Apollonius. Et primo ponitur ejus promotio, et
secundo per anticipationem probitatum postea habitarum recapitulatio,
ibi: et similis factus est. Et ibi, et congregavit, dicit quomodo
vicit Apollonium principem militiae Samariae, et postea quomodo Seon
principem Syriae, ibi, et audivit Seon. Circa istam secundam
partem ponit primo quomodo ex parte adversarii fortis exercitus
praeparatur. Secundo quomodo paucus populus a Juda animatur, ibi:
ut audivit ergo exercitum. Circa primum patet adversarium habuisse
intentionem invidiosam et praesumptuosam, ibi: faciam mihi, et
flagitiosam, ibi: et ascenderunt. Circa factum Judae ponitur ex
parte suorum, timoris concussio, et occasio; et ex parte Judae
timoris exclusio. Circa primam ponit quomodo exercitum confortavit,
secundo quomodo adversarium superavit, ibi: ut cessavit autem loqui.
Exclusit autem timorem tripliciter. Primo propter divinum auxilium in
quo confidebat. Secundo propter superbiam et malitiam quam in
adversariis cognoscebat, ibi: ipsi veniunt. Tertio propter
intentionem sanctam quae ipsos movebat, ibi: nos autem pugnabimus.
Fuit autem talis pugna animosa et operosa, quia contriverunt
adversarios; et fructuosa, quia cecidit timor super eos; et
gloriosa, ibi: et pervenit ad regem. Ut audivit autem Antiochus.
Haec est secunda pars totius capituli, in qua ostenditur quomodo rex
Antiochus ad secundum congressum se praeparavit. Ubi primo ponitur
apparatus ex parte regis. Secundo ex parte Judae, ibi: et vidit
Judas et fratres ejus. Ex parte regis quomodo rex indignatus ivit in
Persidem contra Judam ad pecuniam colligendum et gentem congregandum.
Secundo quomodo Lysias ex parte regis congregavit exercitum ad gentem
Judaeorum occidendum, ibi: et reliquit Lysiam. Ubi ponitur ejus a
rege informatio. Et secundo regis transfretatio, ibi: et rex
assumpsit. Tertio ex parte Lysiae voluntatis regis executio, et
elegit Lysias Ptolomaeum. Et vidit Judas. Hic ponitur apparatus
ex parte Judae quoad quatuor. Et primo praemittitur luctus et
oratio, ibi: et vidit. Secundo sequitur jejunium et humiliatio,
ibi: et jejunaverunt. Tertio ponitur divini adjutorii imploratio,
ibi: et clamaverunt. Quarto paucorum remanentium confortatio, ibi:
et post haec constituit. Succendit flammis, idest quibusvis tormentis
aut modis aliis. Non enim accipiuntur hic flammae ad literam. Sic
Josue cap. 7, ubi agitur de illo qui cum deprehensus esset in
scelere comburi mandabatur; et tamen, ut ibi dicitur, fuit
lapidatus, et non combustus. Castra impiorum, idest Judaei
apostatae et milites sibi subjecti. Bethoron Josephus dicit
Beth-Suram, viculum in Judaea. Octingenti. Josephus dicit,
octomillia: congregavit omnem propriam virtutem, et multos ex insulis
finitimis conducens, parabat circa veris initium pugnare contra
Judam, dissensione, quia subditi dissentiebant sibi; eo quod
magnanimus erat in expendendo; et exactiones volebat facere contra
legitima terrae antiqua. Antiochia, quae primo dicebatur Emath, sed
ab Antiocho reparata, sic vocata est, et aliquando dicta fuit
Reblatha, ubi exoculatus fuit Sedechias rex Juda, ut 4 Reg.
ultimo dicitur. Regionum, de Syria, scilicet de finitimis locis.
Et Jerusalem non habitabatur. Hoc dicit ut ostendat quare alibi quam
in templo oraverunt, scilicet, in Masphat. Ante in Israel, idest
antequam fieret templum, vide in Lib. judicum per totum. Contra
Jerusalem. Cum enim essent extra Jerusalem, vertebant se versus
eam; quando volebant orare. 4 Reg. 8 et Daniel 6. Librum
legis, ad literam: quasi dicerent: haec est lex nobis a te data, et
pro cujus conservatione pugnamus: adjuva ergo nos. Consimiliter fecit
Ezechias, 4 Reg. 19 et Isaiae 38, quando recepit literas
blasphematorias Rapsacis. Vel accipitur continens pro contento; ut
appellet librum legis, promissiones scriptas in lege. In quibus
scrutabantur, idest secundum quorum tenorem, gentes arguebant Judaeos
idolatras, quia Cherubin super altare stabant. Suscitaverunt, idest
apparere fecerunt, qui impleverat dies taxatas a lege, ut scilicet
orarent cum eis, et offerrent oblationem suam: de quorum ritu, vide
Numer. 6. Tribunos autem vocat eos qui mille viris praeerant,
centuriones qui centum, sicut et pentacontarchos, qui quinquaginta.
Et dicitur a pentaconta quod est, quinquaginta, et archos, quod est
princeps. Decuriones autem dicuntur qui praesunt decem, et dixit his
qui aedificabant et cetera.
|
|
