|
Anno centesimo et cetera. Libri primi haec est tertia pars,
probitatis Judae sub tertio rege, scilicet Demetrio nepote Antiochi
illustris filio Seleuci, qui tribus annis regnavit post Antiochum
magnum patrem ejus, et patrem Antiochi illustris, a quo Demetrio
Antiochus illustris avunculus suus regnum abstulerat. Ubi primo
ponitur victoria habita sub Demetrio. Secundo confoederatio facta cum
Romanis post victorias, et hoc 8 cap. Tertio insurrectio ipsius,
scilicet Demetrii, facta contra Judam, occasione illius
confoederationis, et hoc cap. 9 et cetera. Circa istud caput primo
ponit tria in generali. Primo ipsius Demetrii ad regnum
exaltationem. Secundo ipsius contra Judam informationem, ibi: et
venerunt. Tertio bellandi dispositionem, ibi: et elegit rex. Circa
primam partem ponitur primo, quomodo de terra Romanorum remeavit:
secundo, qualiter Antiochum Eupatorem filium Antiochi avunculi sui,
et Lysiam ejus adjutorem trucidavit, ibi: et factum est. Tertio
ponitur malorum congregatio, et Judae accusatio, ibi: perdidit
Judas. Quarto regis informatio, ibi: nunc ergo mitte virum et
cetera. Et elegit. Tertia pars principalis ponitur, ubi rex misit
primo contra Judaeos duos principes, scilicet Alcimum et Bacchidem.
Secundo, quomodo post illos misit Nicanorem, ibi: et vidit
Alcimus. Circa primum ponit ipsorum principum dolositatem et
crudelitatem. Secundo ipsius Judae contra eos probitatem, ibi: et
vidit Judas omnia mala. Circa primam partem ponit primo dolosam
illorum principum intentionem, et secundo cautelosam ipsius a Juda
perceptionem, ibi: et non intenderunt sermonibus. Tertio ingeniosam
aliquorum deceptionem, ibi: et convenerunt ad Alcimum. Quarto
dolosam ipsorum interfectionem, ibi, et comprehendit ex iis. Quinto
animosam aliorum fugam et divisionem, cum viderunt eorum proditionem,
ibi: et incubuit timor. Sexto ipsorum fugientium persecutionem,
ibi: et movit Bacchides. Septimo Bacchidis ab Alcimo
separationem, ibi, et abiit Bacchides. Octavo malorum ab Alcimo
auxilium et adjuvationem, ibi, et convenerunt ad eum. Vidit autem
Alcimus. Hic misit secundo Demetrius ipsum Nicanorem, contra quem
fuit duplex congressus. Et circa primum primo ponit iterum ipsius
Judae per Bacchidem accusationem, et secundo Nicanoris missionem,
ibi, et misit rex Nicanorem. Tertio ipsius dolosam intentionem,
ibi, et venit Nicanor. Quarto ipsius a Juda receptionem, ibi, et
venit ad Judam. Quinto falsitatis cognitionem, et ejus expulsionem.
Sexto bellandi rationem et coactionem, ibi, et congregavit. Septimo
Nicanoris dejectionem, ibi, et ceciderunt de Nicanoris. Et post
haec verba. Secundus congressus cum Nicanore ponitur: et primo
describitur illius superbia, et secundo Judae victoria, ibi, et
exiit Nicanor. Circa primum ponit sacerdotum placationem, secundo
ipsius Nicanoris superbam irrisionem, ibi, et irridens sprevit,
tertio sacerdotum devotionem, ibi, et intraverunt sacerdotes. Circa
secundum ponitur primo Nicanoris applicatio, ibi, et exiit. Secundo
ipsius Judae oratio, ibi, et oravit Judas. Tertio hostis
expugnatio, ibi, et commiserunt exercitus. Quarto exercitus ejus
fuga et evasio, ibi, et vidit. Quinto fugientium occisio, ibi, et
persecuti sunt. Sexto populi Dei exultatio, ibi, et laetatus est
populus. Ait ergo, anno centesimo quinquagesimoprimo. Et ita
patet, quod Antiochus Eupator regnavit duobus annis, quia (ut
dictum est supra) incepit anno centesimo quinquagesimo, aut circiter.
Rex Demetrius filius Seleuci, fratris scilicet Antiochi illustris:
cum enim esset parvulus, usurpavit ei patruus suus regnum. Ab urbe
Roma. Iverat enim illuc, ut conquereretur de patruo suo, cujus
audita morte reversus est: quem libenter receperunt sui et filium
patrui sui Antiochum Eupatorem ei tradiderunt ligatum cum Lysia
fautore suo. Ita vult Hieronymus super Danielem, et Josephus, et
Magister historiarum. Mirum est tamen de Glossa, quae in hunc locum
dicit, quod Trogus Pompejus narrat, quod iste Demetrius fuit frater
Antiochi illustris, qui fuerat datus Romae obses pro fratre suo
majori: constituto autem loco patris Antiocho Eupatore parvulo,
audiens Demetrius mortem fratris sui majoris, Antiochi scilicet
illustris, petiit a senatoribus licentiam revertendi, quia jam non
erat cujus esset obses: vel, ut alii, Romani nolentes illi dare
licentiam, perdiderunt eum exeuntem sub specie venandi: qui apud
Ostia Tyberina navem conscendit: et veniens ad domum patrum suorum,
libenter receptus est sicut prius. Si vero quis roget causam, et quo
jure peteret regnum pro fratre, cum ille haberet haeredem de carne
sua, nempe Eupatorem? Respondetur, quod tunc temporis jus gentium
erat (ut constat ex multis auctoribus, qui gesta regnorum
conscripserunt) quod quando pater moreretur, non habens nisi
pupillum, et praeter aetatem, frater ejus habens aetatem regnare
deberet. Sicut exempli gratia, si modo rex Franciae moreretur: per
hanc viam si nunc servaretur, non obstante ejus parvulo filio,
Carolus ejus frater haberet jus in regno. Maritimam aliqui dicunt
Tyrum, aliqui Antiochiam. Regnavit id est tamquam rex fuit
receptus, iniqui, quia impius fuit et Judaeus apostata. Dux eorum.
Nota, quod hic erat institutus summus sacerdos mortuo Menelao et
occiso; sed aspirabat, ut ab ipso Demetrio confirmaretur. Quod
videns filius Oniae adhuc parvulus, quod patruus suus Menelaus esset
occisus, et quod Alcimus, qui alio nomine dicitur Onias, esset
pontifex constitutus, ivit ad Ptolomaeum regem Aegypti, qui templum
consimile Judaeis fecit ad ejus instantiam in regione Heliopolitana in
principali urbe sua, et reverenter ab eo receptus, factus est summus
sacerdos. Et elegit rex ex amicis suis Bacchidem qui dominabatur
trans flumen, idest in interiori Mesopotamia Syriae, trans fluvium
scilicet Euphratem, secundum Josephum. Et Alcimum impium
constituit in sacerdotium et mandavit ei facere ultionem, idest
confirmavit prius ab Eupatore Antiocho positum. Sed et Alcimum
impium dicit, propter ambitionem. Justa sunt, idest ostendere quod
justum esset, quod dimitteret Judaeos in pace. Et haec audacius
fecerunt, quia sacerdos erat ille, non credentes quod deciperet.
Satis agebat Alcimus, supple regi qui eum confirmaverat: quasi
diceret: ita malus et crudelis erat qui regi sufficere poterat. Vel
secundum Josephum, sacra agebat, unicuique reddendo, quod sibi
sufficiebat. Multo plus quam gentes, quia illa mala faciebant
Judaei; unde tanto crudeliores, quanto ante domesticiores: et ita
dicitur de Christianis apostatis. Fines Judaeae, bellabat enim
contra suos qui eum satis molestabant. Nicanorem, aliqui dicunt istum
fuisse illum qui fuit infestus Judaeis tempore Antiochi illustris
qui, secundum Josephum, cum Demetrio de Roma fugerat. Unde
sequitur: qui et erat inimicitias exercens contra Israel. Et hostes
parati erant rapere Judam, idest informati milites Nicanoris, ut eum
caperent. Capharsalama, viculus est juxta Jerusalem villa
Gamalielis in monte Sion. Fugerunt in civitatem David. Judas
victus et sui, ut dicit Josephus et Magister historiarum, vel, ut
alii, Nicanor et sui fuerunt victi: quod melius videtur: quia
quinque mille de suis interfecti fuerunt. Pro rege, ad literam, ut
Deus illum corrigeret, non ut faveret factis suis. Polluit, idest
blasphemando pollutos ostendit, nisi traditus fuerit Judas et cetera.
Quasi dicat: ibo adhuc contra Judam, sed nisi vicero eum nunc, si
non tradideritis mihi eum revertenti ad vos, succendam etc.: quasi
diceret, prius volo eum capere si possum: sed si non possum, si non
tradideritis eum mihi revertenti succendam et cetera. Occurrit etc.
idest ad auxiliandum, tribus millibus. Joseph dicit mille tantum
milites habens, forsitan per exaggerationem, non numerando socios
Senacherib. Vide Isaiae 37 et 4 Reg. 19. Sed objicietur
contra hoc illud: diligite inimicos vestros; ergo non licet vindictam
optare et quaerere de illis. Respondetur, quod licet tale praeceptum
de dilectione inimicorum etiam tunc obligaret, tamen dico, quod poena
habet triplicem rationem: scilicet supplicii, pretii satisfactorii et
remedii. Primo modo non licet eam viris sanctis optare; alioquin
infringeretur in eo charitas quae vindictam non petit sub illa ratione
praecise qua est afflictio. Sed secundo modo et tertio modo est poena
consona justitiae Dei, in quantum in ipsa reducitur iniquitas
contracta per peccatum ad remedium illius et satisfactionem. Potest
etiam considerari, quatenus est cautela ad cavendum futura peccata: et
sic etiam non est contra charitatem illam optare. Adar, idest
Martii. Significationibus, idest in modo tubicinandi insinuabant
hostes suos fugere. Ventilabant, idest informatione sua quae
significatur in cornu, ventilabant, huc et illuc dispergebant.
Siluit, idest quieta fuit a praeliis. Hic figuratur historia secundi
libri: de toto residuo viae est ibi mentio: vide tamen principium
cap. 14, quod caput videre oportet propter concordiam istius literae
et illius.
|
|
