|
Interea ut audivit Demetrius. Haec est tertia pars illius, anno
centesimo quinquagesimo primo: in qua post Demetrium superatum et
Judam cum Romanis confoederatum, describitur Demetrius hujus
occasione turbatus, et exercitus ab eo congregatus. Ponitur ergo
primo ex utraque parte exercitus congregatio, et secundo exercituum
congressio, ibi, et movit exercitus. Tertio Judae occisio et
exercitus prostratio, ibi: et factum est post obitum. Circa primum
ponitur primo apparatus a parte Demetrii, et secundo ex parte Judae,
ibi: et Judas posuerat castra. Et in ista ponitur primo Judas
exercitum congregare, et secundo ponitur exercitum Judae prae timore
ab ipso recedentem, ibi: et viderunt multitudinem exercitus. Tertio
Judam remanentem cum paucis ex zelo dolentem et fastidiente, ibi: et
vidit Judas. Quarto exercitum suum bellare dissuadentem, ibi: et
avertebant eum. Quinto Judam exercitum suum animantem et nullo modo
fugere disponentem, ibi: et ait Judas: absit istam rem facere. In
secunda parte principali expresse patet ordo congressus. In tertia
principali, primo Judas moritur, secundo mors ejus ponitur, et
tertio a populo plangitur, et quarto probitas ejus repetitur. Circa
quartam partem principalem ponitur: primo quomodo Juda mortuo mali
latentes apparuerunt, secundo quomodo Bacchidi seipsos adunarunt: et
tertio quomodo sub ipso in illa regione praepositi fuerunt. Ait ergo:
interea, idest cum fieret cum Romanis confoederatio, quia cecidit
Nicanor, vide supra cap. 7. Bacchidem et Alcimum et dextrum
cornu, idest fortiores de tota militia sua, qui ad dexteram ejus erant
et plusquam alii ab ipso appretiati. In Arbellis. Videtur hic esse
nomen regionis in qua erat Masaloth, in cujus confiniis multos
peremerunt. Josephus tamen vult quod Arbellis scilicet sit civitas
Galilaeae; sed hoc non videtur probabile, quia Galilaea non est ita
prope Jerusalem. Tria millia viri electi cum eo. Josephus ponit
mille tantum vel duo millia, et confractus est corde, idest taedio
affectus, et hoc quia vehementem zelum habebat et ipsum prosequi non
poterat. Liberemus animas nostras, scilicet ab eis nos divertendo
modo, idest hac vice, contra consuetudinem nostram fugientes, et ait
Judas, absit. Sed nonne fuit hujusmodi audacia notabilis, secundum
quod est vitium? Dico quod non; quia non haec dixit confidens de
seipso, sed de divino auxilio. Unde supra dixerat: non est
differentia apud dominum salvare in paucis aut in multis. Non
inferamus crimen gloriae nostrae, non tam humanae quam divinae; idest
non tam in via quam in patria, quae non habetur sine perseverantia.
Et divisi sunt equites, scilicet Bacchidis, ita quod faciebant cornu
dextrum, idest a dextris, et cornu sinistrum, idest a sinistris.
Invasit autem cornu dextrum Judas tamquam fortis, et a cornu sinistro
invasus fuit a tergo, ac per hoc ex utraque parte invaluerunt contra
eum. Magnam autem probitatem fecit in resistendo. Notandum quod
Judas tenuit principatum septem annis, pater enim ejus mortuus fuit
anno centesimo quadragesimo sexto, ut supra cap. 1 dictum est. Hic
vero anno centesimo quinquagesimo secundo. Et Jonathas et Simon
tulerunt Judam et cetera. Judam idest cadaver Judae redemptum ab
hostibus pretio. Emerserunt iniqui, qui scilicet prius latebant
timore Judae, et vindicabat in illis, idest vindictam in illis de
factis Judae faciebat. Et congregati sunt omnes amici Judae. Haec
est tertia pars principalis illius in cap. 2: in diebus illis: ubi
post victorias Judaeorum sub Mathathia et sub Juda ponuntur victoriae
eorum sub Jonatha, qui sub quatuor regibus triumphavit: primo sub
isto Demetrio, secundo cum Alexandro filio Antiochi illustris, ut
dicitur cap. 10; tertio sub Demetrio filio alterius Demetrii cap.
11; quarto sub Antiocho filio Alexandri, ut dicitur cap. 12.
Circa residuum hujus cap. ponitur, quomodo Jonathas bis congressus
est cum Bacchide; et prima vice illius exercitum minoravit et reliquos
fugavit, et secunda vice ipsum quasi totaliter debellavit. Et
cogitaverunt omnes iniqui, dicentes. Circa primum agitur de Jonathae
promotione, et secundo de Bacchidis insurrectione, ibi: et cognovit
Bacchides. Ubi ponit ipsius malitiosam insurrectionem. Et secundo
Jonathae et suorum dissimulationem ob exercitus sui provisionem. Et
cognovit Jonathas. Circa istam ultimam partem ponitur ex parte
Jonathae animus sibi providendi. Et secundo ex parte Bacchidis ipsos
persequendi, ibi: et audivit Bacchides. In describendo provisionem
Jonathae tangit quoddam incidens, quod accidit. Et primo ponit
Joannis fratris Jonathae ad Nabuthaeos destinationem. Secundo ponit
ipsius Joannis a filiis Jambri interfectionem et spoliationem, ibi:
et exierunt. Tertio Jambricarum nuptias facientium punitionem, ibi:
post haec verba reversus. Et quarto totius societatis et laetitiae
prioris desolationem, ibi: et conversae sunt nuptiae. Et audivit
Bacchides. Hic ponitur ex parte Bacchidis animus impugnandi
Judaeos: ideo in parte ista fiunt septem commissiones per ordinem vel
partitiones. Primo Bacchidis applicatio, ibi: et audivit
Bacchides. Secundo exercitus Jonathae informatio. Tertio belli
congressio. Quarto Bacchidis subjectio. Quinto Bacchidis
reversio. Sexto crudelis illius deliberatio. Septimo ejus vilis
consummatio. Et cogitaverunt omnes iniqui, dicentes. Haec est
secunda pars in qua agitur de secundo congressu Jonathae cum
Bacchide. Et primo ponitur ipsius Bacchidis contra Jonathan
concitatio. Et secundo ipsius et suorum contra praedictum
conspiratio, ibi: et misit occulte. Tertio Jonathae evasio, ibi:
et non potuerunt. Quarto ponitur ipsius Jonathae a Bacchide
persequutio, ibi: et congregavit Bacchides. Quinto ipsius a
Jonatha expugnatio, ibi: et reliquit Jonathas. Sexto ipsius cum
Jonatha confoederatio ad perpetuam de ipso deliberationem, ibi: et
cognovit Jonathas, et misit Asphar. Josephus ponit Ascuphar. Et
die sabbatorum venit ipse, ut scilicet se non defenderent, sicut supra
cap. 1, vel ut Judaeis majorem ignominiam inferrent. Et misit
Jonathas fratrem suum, scilicet Joannem. Nabuthaeos, qui fuerunt
favorabiles Judae, quando venit in Galaaditim, supra cap. 5. Ut
commodarent, vel commendarent illis apparatum. Josephus ait, ut
Joannes commendaret eis, idest eorum custodiae, apparatum, scilicet
Jonathae et suorum, quousque pugnasset contra Bacchidem, eo quod
ipse apparatus esset illi pretiosus. Magister tamen historiarum
dicit, quod volebant, ut Nabuthaei accommodarent eis apparatum suum
ad bellandum contra Bacchiden. Et exierunt filii Zambri, qui erant
inimici Judaeorum, habitantes in insulis, ex Madaba, civitas est,
quae habebat ipsum apparatum copiosum, quem intendebat Nabuthaeis
commendare. Non enim est hodie sicut heri, id est non possumus modo
fugere, sicut alias fecimus: quia, scilicet, erant inclusi aquis,
et in loco paludoso. Et extendit Jonathas manum suam, id est
potentiam suam, quam ostendit per signa, quia illam bellando volebat
ostendere, in Bacchidem et in suos pugnando. Et cum transnatavit
Jonathas et sui, pugnaverunt. Et reversi sunt et cetera. Praecepit
Alcimus destrui muros. Iste fuit summus sacerdos, et pessimus
apostata Judaeorum. Muros domus, id est muros antiquos atriorum.
Quae erant prophetarum, id est, antiquorum virorum, ut Esdrae et
Nehemiae: vel illa, quae ibi fabricata erant, et a prophetis
praenuntiata. Sed non potuerunt, quia dicit Josephus quod Jonathas
caute se servabat. Quinquaginta viros, et occidit eos. Hic dicitur
ab aliquibus scriptoribus, quod Jonathas eos occidit: sed Josephus
dicit, quod Bacchides eos occidit, quia imposuit eis, quod consilium
suum de proditione Jonathae insinuaverunt Judaeis; unde isti fuerunt
quinquaginta de Judaeis apostatis: et multi libri non habent sic
Jonathas, et credo, quod non debet hic esse. Renuntiavit, omnes
per eos pati proditionem. Aliqui libri habent, denuntiavit; et tunc
sensus est, quod id fecit, ut ad ejus auxilium venirent. Et venit
cum numero, id est cum paucis, ita ut numerari possent. Percussit
Odarem et fratres ejus, id est, fautores Bacchidis, ad quos
recursum habebat. Simon vero et cetera. Haec autem fecit, quia
Jonathas ei haec insinuavit, quod exiret, et ita ex una parte
insurgeret in exercitum Bacchidis, et ipse ex alia. Et progressus
ejus erat inanis, id est inutilis et vanus. Et iratus, Bacchides
scilicet, unde surrexit in suos. Et cognovit Jonathas, quod
scilicet Bacchides apostatas etiam, qui de sua parte erant,
occidebat. Componere pacem, non quia eum timeret; sed vidit, quod
Bacchides eum timebat, et quod de facili faceret cum eo pacem, et ea
facta, captivos quos tenebat, ex parte Jonathae redderet libenter,
et amore hujus voluit pacem facere. In Machmas, nomen loci est
duarum syllabarum; quando vero accipitur pro instrumento pugnandi,
tunc est trium syllabarum, machinas.
|
|
