|
Fratribus qui sunt in Aegypto. Hic incipit secundus liber, qui non
est ejusdem historiae prosequutio: sed ejusdem replicatio, ad
supplementum aliquorum, quae fuerunt prius dimissa; et fuit quasi
quaedam epistola missa ab illis qui erant in Judaea, Judaeis
dispersis in diversa loca; et maxime illis, qui erant in Aegypto; et
hoc ad eorum consolationem, et spei de sua reversione erectionem;
similiter et ad eorum informationem super receptione et solemnizatione
aliquorum festorum, quae fuerunt ab ipsis instituta, de quibus visum
est supra, et de illis infra dicetur. Et primo ponitur quasi
praelibata praefatio; secundo tribulationum recapitulatio; tertio
tribulatorum liberatio. Circa primum notificat fratribus suis suam
intentionem; et secundo explicat suae intentionis causam et rationem;
et hoc in secundo cap. In hoc cap. praemittit salutationem, ibi:
fratribus qui sunt. Secundo epilogat tribulationes, ibi, anno
centesimo et octogesimo. Tertio inducit ad purificationis templi
celebrationem, ibi: factum. Quarto autem celebrandi illam
suasionem, ibi: nam cum in Perside. Circa salutationem allegant
familiaritatem, optant prosperitatem, ibi, benefaciat, et promittunt
fidelitatem ibi, et nunc hic sumus. Circa secundam primo iterum
replicat salutationem, ibi: anno centesimo octogesimo. Secundo ponit
suam liberationem a magnis periculis factam a domino. Tertio tractat
magnam fuisse tribulationem, ibi: ipse enim ebullire. Quarto tangit
malitiosam hostis invasionem, ibi: etenim cum eo habitaturus. Quinto
ipsius expulsionem, et occisionem, ibi: cumque proposuissent.
Tertia pars patet. Circa quartam partem repetit historiam sacrificii
Nehemiae, quando ab ipso reparatum fuit altare, et quo mirabili modo
ignem habuerunt. Et primo ostendit a Nehemia ipsius ignis cautam
absconsionem. Et secundo mirabilem ejus inventionem, ibi: cum
percussisset autem. Tertio mirabilem ejus operationem, ibi: et
jussit eos haurire. Quarto ipsius Nehemiae et sacerdotum orationem,
ibi: orationem autem. Quinto Nehemiae ordinationem, ibi: cum autem
consumptum. Sexto facti apud regem divulgationem, ibi: ut vero
manifestata. Septimo examinationem regis et approbationem, ibi:
considerans autem. Sed jam ad literam, salutem dicunt, idest
optant. Judaea, idest Judaei. Testamenti, idest promissionis
factae ad Abraham cap. 12, 13 et 15, Genes. meminerunt, ut
impleat in nobis cor, idest animum, vel cor, idest sapientiam ad
colendum eum. Corde magno, idest comitatu magno, tam ex parte
intellectus, quam voluntatis. Tempore malo, idest adversitatis.
Regnante Demetrio, scilicet filio Seleuci, et nepote Antiochi
magni, quia Antiochus nobilis et Seleucus fuerunt fratres, filii
Antiochi magni, ut dictum est cap. 1, Lib. 1. Iste Demetrius
expulit filium patrui sui Antiochi de regno, supra Lib. 1, cap.
7: et ita vult Glossa. Sed tunc repugnat numerus annorum; quia hoc
dicitur factum esse anno centesimo sexagesimo nono, et iste Demetrius
mortuus fuit anno centesimo sexagesimo tertio. Ad hoc respondet
Rabanus, quod septem anni, de annis Alexandri, cujus super mentio
facta fuit, quod esset filius Antiochi Epiphanis, propter ejus
foedam originem et vitam, non ponuntur: et secundum Trogum
Pompejum, traduntur isti Demetrio: in fine enim istius Demetrii
recesserant Judaei ab ipso, ipso tamen invito, et conjunxerunt se
Alexandro, qui istum Demetrium occidit; et ideo ob hanc victoriam
forte fecerunt istam epistolam fratribus suis. Et de istis videatur
supra Lib. 1, cap. 10. Aliqui tamen dicunt, quod loquitur hic
de Demetrio filio Demetrii, quem constat illo tempore regnasse, et
ad quem Simon misit, supra cap. 13, et sub quo ablatum est omnino
jugum gentium a Judaeis, et habuerunt illam prosperitatem de qua supra
cap. 14, et sub quo institutum fuit festum purificationis altaris,
de quo agitur hic, ut patet supra cap. 13. Et quidem omnia magis
concordant de isto. Scripsimus: prius scripserunt tribulationem,
postea sicut nunc liberationem. Jason, de hoc habetur infra, et
etiam dictum fuit supra cap. primo. Et hic fuit frater Oniae et
Menelai, qui, scilicet Jason et Menelaus, sic nominati fuerunt,
postquam ad gentes se transtulerunt, propter ambitionem summi
sacerdotii, relinquentes ritum et nomen Judaeorum; et fuerunt filii
iniqui, qui exierunt ex Israel, de quibus supra capite 1 et totum
Israel turbaverunt. Portas templi, plurale forsan pro singulari
ponitur, idest portam urbis, succenderunt Antiochus et sui.
Obtulimus, supra cap. 4, postquam tribus annis ad punctum duravit
contaminatio, ut ibidem dicitur. Similaginem, idest sacrificia,
quae debebant fieri de simila secundum ritum legis. Casleu, idest
Decembris. Sed contra: festum Scenopegiae, idest tabernaculorum,
fiebat decimoquinto die Septembris, non Decembris. Respondetur,
quod non loquitur hic de Scenopegia proprie, sed similitudinarie,
quia in purificatione templi usi fuerunt tabernaculis, ideo vocant
ipsam Scenopegiam. Unde supra decimo dicitur, quod in modum
tabernaculorum diebus octo fecerunt istud festum. Unde apparet satis,
quod loquitur de Scenopegia hic, non ad literam de festo legali, sed
similitudinarie loquitur; et ideo illud fecisse dicuntur in Decembri.
Anno centesimo octogesimo octavo. Haec est alia epistola a prima: et
est de morte Antiochi, de qua magis dicetur infra. Et Judas.
Contra: Judas mortuus fuit anno centesimo quinquagesimo secundo.
Ergo non potuit scribere anno centesimo octogesimo octavo. Respondet
Rabanus, quod non est vis facienda in hujusmodi computationibus; quia
cum diversi sint, et ignari fuerint scriptores; probabile est, quod a
diversis temporibus inceperint suas computationes. Vel dicitur, quod
forte Judas, antequam moreretur, ordinaverat istam epistolam mitti:
vel etiam quod hic loquitur de Juda filio Simonis, de quo supra cap.
ultimo. Sed licet tempus in ipsum consentiat, non tamen factum, quia
ducatum non tenuit. Aristobulo, hic genere fuerat Judaeus de
sacerdotibus, et fuit philosophus Peripateticus, qui Ptolomaeo
scripserat commentariolos in libros Moysis, et cum rege erat tamquam
magister illius. Christorum, idest unctorum. Salutem, scilicet
animae, et sanitatem corporis. Talem regem, Antiochum nobilem, ut
dicit Glossa, et Rabanus. Sed dicunt aliqui quod minus bene: quia
iste non fuit occisus in templo, ut patet supra cap. 6, imo mortuus
fuit in lecto suo: et ideo volunt quod intelligatur de Antiocho
magno, patre scilicet Antiochi nobilis, qui fuit occisus, ut auctor
est Magister in historiis, et membratim divisus in templo Naneae.
Et sic iste auctor tribulationes Judaeorum altius incipit computare,
quam in primo libro. Ipse enim fecit, scilicet Antiochus, vel ipse
Deus de quo statim supra dicitur, a Deo liberati, ebullire, idest
cum impetu et copia venire. Naneae, idest Dianae, secundum
Josephum. De isto templo dicitur supra Lib. 1, cap. 3 et 6,
quod Antiochus nobilis voluit illud spoliare, et non potuit: unde
indignatus occasionem mortis contraxit: in illo etiam tempore fuit
Antiochus magnus interfectus, et occasione illius fuit Antiochus
filius ejus infirmus. Et in hac dictione, Nanea, debet media
produci, et ultima syllaba deprimi. Consilio, promiserant enim illi
dolose sacerdotes Dianae, quod intraret templum, et omnia illi
darent. Dotis nomine, idest titulo donationis: vel pecunia illa erat
qua templum dotatum erat, ideo dotis nomine significatur.
Percusserunt ducem, Antiochum magnum scilicet. Sed secundum illos
qui dicunt, quod hic loquitur de Antiocho Epiphane, dicendum est,
non ipsum Antiochum esse mortuum, sed ipsius ducem, et ipsum exiisse
et fugisse, et postmodum ex indignatione infirmitatem incurrisse; quod
videtur magis rationabile et ad sensum historiae. Scenopegiae, large
hanc voculam accipiendo, non proprie, ut expositum est ante: quasi
diceret: significamus vobis, ut vos similiter nobiscum faciatis, et
simus conformes. Quod si accipitur proprie, tunc est sensus, quod
nos non solum Scenopegiae festum interruptum propter captivitatem
resumimus; sed cum hoc facimus purificationis altaris: et ideo ad
minus resumatis festum Scenopegiae, ob captivitatem dimissam. Quod
enim fecerunt Scenopegiam, patet supra cap. 10, quod Jonathas
induit se stolam sanctam in die solemni Scenopegiae. Et diem ignis,
idest solemnitatem pro igne invento. Nihil legitur de isto festo in
Nehemia, nisi forsan haec habeantur hic ex traditione aliquorum
antiquorum. In Persidem, idest in Babyloniam. Patres nostri
sacerdotes etc.: hoc dicitur fecisse Jeremias. Cum autem
praeteriissent anni multi, idest septuaginta; quia hoc fuit factum a
Jeremia quando transmigrare debuerunt, et inventum tempore Nehemiae,
nempe octavo. Solus praestans, idest praevalens. Custodi partem
tuam, Deuteron. cap. 32: pars autem domini populus ejus.
Confringe, idest confringes. In loco sancto tuo, scilicet Judam et
Jerusalem. Quod refulsit ab altari, idest a sacrificio lignorum, et
animalium. Purificaverunt sacrificia, idest asperserunt. Fecit ei
templum, idest ad voluntatem ejus: fecit, idest fieri permisit
templum, et ipsum etiam honoravit. Ut probaret, idest ad ipsius
mirabilem approbationem: et ex isto scito miraculo, fuit favorabilis
negotio. Et notandum, quod totam illam clausulam, ut probaret
etc., non habent libri antiqui: sed sic habent: post illud fecit
templum, et quibus prius dominatus fuerat, multa dona accipiebat, ex
hoc tempore, quod tribuebat: quasi diceret: quibus prius
dominabatur, modo dabat. Nephi, idem est quod penitus.
|
|
