|
His factis pactionibus. Haec est secunda pars divisa contra
praecedens capitulum: ubi ponit multiplicem particularem victoriam quam
de adversariis obtinuit Judas; et secundo agitur de sepultura
aliquorum Judaeorum transgressorum, ibi: Judas autem collecto. Per
totam primam partem ponit adversariorum repugnantiam in generali, et
secundo in speciali, ibi: Joppitae vero. Circa istud secundum,
primo ultio de proditione Joppitarum. Secundo de proditione
Jamnitarum, ibi: sed cum cognovisset et eos. Tertio conflictum cum
Timotheo et Arabis, ibi: inde cum jam abiissent. Quarto cum
illis, qui erant in quadam forti civitate, ibi: aggressus est autem
et civitatem. Quinto iterum contra Timotheum et contra Ptolomaeum,
ibi: inde discesserunt stadia. Sexto contra Gorgiam, ibi: et post
Pentecostem. Septimo contra Scythas, ibi: ideo ad civitatem
Scytharum. Circa secundam partem principalem totius cap. ponitur
primo ex parte ipsius Judae et suorum intentio sepeliendi. Secundo ex
parte mortuorum transgressio delinquendi, ibi: invenerunt autem sub
tunicis. Tertio oblatio ponitur ad placandum Deum, ibi: omnes
itaque benedixerunt: ubi describitur placatio Dei et ex peccati
detestatione, et ex communi oratione, et ex unanimi tribulatione.
Nunc ad literam. Agriculturae operam dabant. Hoc dicitur in signum
pacis et tranquillitatis. Qui resederant, idest nimis diu quieverant
a debellando Judaeos, ut eis videbatur. Timotheus, fuit forsan
alius ab illo qui supra eodem Lib. cap. 10 fuit interfectus.
Cypriarches, idest principes Cypri. Scaphas, idest naves: est
enim scapha parva navis et levis, quandoque de una solum arbore concava
facta, vel ex viminibus et corio tecta: et ducitur in aquam et facile
in terram appellitur tempore periculi. Dicitur autem scapha a
scaphos, quod est speculum, quia piratae talibus utebantur ad
speculandum: aut forte quia de longe possunt speculari. Arietibus.
Aries ponitur pro instrumento perforandi muros, eo quod ad literam
perforat eos ad modum arietis invadentis. Sumitur enim ligamen de
forti et duro et nodoso trunco, et vestitur ferro, et impetu violento
in murum impellitur et ipsum perforat. Machina etiam generaliter est
instrumentum exquisite inventum. Tubianei, dicuntur illi qui se
tenebant ex parte Judaeorum, non tamen erant Judaei: et dicuntur sic
quasi alieni tubis conducti vel vocati. Morte ejus decipi eveniret,
quia si moreretur ipsi occiderentur. Fidem enim non tantum per
sponsionem sicut nos faciunt: sed per sponsionis conformitatem.
Scythopolitas, idest cives habitantes in civitatibus Scytharum.
Septimanarum, idest Pentecostes festo: quod secundum determinatum
numerum septimanarum post Pascha celebratur, supra 7, et Lev.
23. Contingit paucos ruere Judaeorum, quia absconderunt donaria
idolis immolata, ut statim dicitur infra, Baccenoris, idest
Tubianeis, de quibus dictum est, quod fuerunt a Juda conducti, ut
ad sonitum tubarum essent Judaeis in auxilium. Thracibus, idest
hominibus de Thracia. Thraces enim, secundum Papiam, descenderunt
a Thiras filio Japhet et sunt homines valde severi. Irruit in eum,
idest in Dositheum, non in Gorgiam. Esdrim, iste erat huic
Gorgiae principalis post ipsum. Militibus incussit, idest milites
Gorgiae incussit ad fugam qui erat eorum principalissimus.
Purificati, supple existentes. Et sequenti, die scilicet post
sabbatum. Ex hoc loco habet Ecclesia fundamentum orationes faciendi
pro mortuis. Post sabbatum martyrum, idest post diem dominicam,
donariis, idest de illis quae data erant idolis vel ad sacrificandum
vel ad ornandum. Lex Deuteronomii 7. Oblivioni traderetur, adeo
quoad hoc quod amplius ipsum non puniret in alios: vel oblivioni
traderetur, aut ab ipsis celaretur, neque divulgaretur in alios. Sub
oculis. Aliqui libri habent sic, sub oculis videntes quae facta
sunt: et tunc sensus est quod servarent se sine peccato, sub oculis,
idest sub poena perdendorum oculorum: quam prohibitionem sciunt juste
factam, videntes quae facta sunt, quod scilicet pro peccato eorum
fratres prostrati sunt. Alii habent, sub oculis viventis vel videntis
Dei: quasi dicat, si peccaveritis, Deus videbit, sicut patet per
ea quae facta sunt, quomodo pro peccato suo prostrati sunt. Pro
peccato, sacrificium, et ponitur ad majorem intentionis Ecclesiae
expressionem, cum dicitur: pro peccatis mortuorum, ut a peccatis
solvantur, de resurrectione cogitans. Aliqui dicunt, quod istud
totum, bene religiose etc. est additum; alii quod totum est de
textu, illud scilicet, pro peccato sacrificium, bene et religiose de
resurrectione cogitans. Et hoc videtur esse verum per sequentem
literam. Sancta et cetera. Quae tamen truncata esset sine hoc.
Sancta ergo, verbum istud est historiographi: et notandum quod quasi
omnia dicta in hoc capite tractantur supra in primo libro, et hic
supplentur.
|
|
