|
Interea loquutus est Deus ad Jacob. Haec est septima pars gestorum
Jacob: in qua primo narratur egressus ejus de Sichem. Secundo
adventus in Bethel. Tertio in Bethleem. Quarto trans turrim
gregis. Quinto in Hebron ad patrem suum. Et in qualibet harum
contigit notabile aliquid. In prima, scilicet abjectio et sepelitio
idolorum et terrificatio gentium eis convicinarum. In secunda altaris
aedificatio, et Delborae mors et sepelitio, Deique ad Jacob
apparitio. In tertia Benjamin parturitio a Rachel, morsque illius
et sepelitio. In quarta Balae a Ruben incestatio, post quod et
subditur duodecimo filiorum Jacob enumeratio. In quinta vero Isaac
mors et sepelitio. Interea locutus est Deus ad Jacob. Hic est
notandum, quam solicite regebat Deus patres istos. Quia enim nunc
erat Jacob necessarium speciale consilium et auxilium Dei propter
stragem Sichimorum, quae omnes civitates vicinas concitaverat contra
ipsum, idcirco Deus nunc quinto apparet ei, abjicite deos alienos.
Quidam putant, quod hoc dicitur pro idolis Laban a Rachel furatis,
sed quia non est verisimile, quod tanto tempore perduraverint apud
Rachelem, utpote fere per septem annos vel amplius, quibus steterant
circa Sichem: idcirco videtur magis de idolis raptis cum praeda
Sichimorum. Et mundamini, scilicet corde et veritate. Vestimenta
vestra. Hoc jussit fieri in expressius signum totalis rejectionis
idololatriae, ritusque gentilis, et pristinae conversationis, quantum
ad minus bene acta; ut sit quasi altera innovatio divini cultus. Qui
exaudivit me in die tribulationis meae. Ex hoc patet, quod prima
visio Dei facta sibi in Bethel fuit facta sibi primitus petenti
auxilium Dei in fuga sua. Dederunt ergo ei omnes deos alienos. Ex
hoc patet, quod alii praeter Rachelem sibi idola dederunt. Et
inaures, quae erant in auribus eorum, scilicet idolorum. Voluit
enim, quod non solum idola, sed etiam ornamenta idolorum a se
abjicerent. Vel forte inaures, quas a Sichimitis acceperant in
detestationem gentilis lasciviae et superbiae abjici fecit. At ille
infodit, idest infra foveam sepelivit. Nota, quod noluit ea
fundere, et materiam eorum conflatam retinere: sed potius omnino
rejicere et sepelire, subter terebinthum, quae secundum Isidorum,
est arbor generans resinam omnium praestantiorem, et secundum Papiam
habet fructus modicos, qui mandi possunt. Mortua est Delbora.
Nota, quod nisi Scriptura mysteria intenderet in narrationibus suis,
non est verisimile, quod mortem Delborae plus quam mortem Rebeccae
curasset. Ad radicem Bethel, idest ad pedem urbis illius. Et
appellavit eum Israel. Supra prius promiserat ipsum sic appellandum;
hic vero sibi de facto nomen istud imponit; vel hoc nomen sibi ante
impositum hic plenius confirmat. Fecitque hoc in signum perfectioris
virtutis et principatus Jacob, et in signum majoris assistentiae Dei
ad eum; et etiam in signum, quod supplantatione hostium ingeniosa
ascenditur et est ascendendum ad Dei visionem seu contemplationem, et
ad Dei insuperabilem principatum. Terramque quam dedi Abraham,
scilicet promissione, vel dedi in mea praedestinatione aeterna,
libans, idest fundens, vel sacrificaturus super illud libamina.
Libamina erant proprie liquidorum sacrificia, scilicet vini vel olei:
sed aliquando sumitur pro sacrificio de pane vel de simila glutinata.
Quae ducit Ephratam, idest Bethleem: non quod jam tunc sic,
vocaretur, postmodum enim sic vocata est ex nomine uxoris Caleb,
pater vero appellavit eum Benjamin, idest filium dextrae, idest
virtutis, secundum Hieronymum. Errant, qui putant, Benjamin
filium dierum interpretari: quia cum hic sit Jamin interminatum,
significat dextram vel virtutem. Dum vero terminatur in m, est idem
quod dies. Erexitque Jacob titulum, idest lapidem vel lapides in
insigne memoriale. Trans turrim gregis. Hieronymus dicit, Hebraeos
velle, hunc esse locum, ubi postea fuit aedificatum templum
Salomonis: de quo Michaeas dicit: et tu turris gregis nebulosa filia
Sion et cetera. Et dicitur turris gregis, idest congregationis et
coetus: et subdit: sed si sequamur ordinem viae potius est locus
passorum juxta Bethleem, ubi vel grex Angelorum in ortu domini, vel
Jacob pecora sua ponit loco nomen imponens; vel, quod verius est,
quodam vaticinio futurum jam tunc mysterium in hoc monstrabatur, et ob
illud sic prius erat locus ille vocatus. Abiit Ruben, et dormivit
cum Bala. An illa consentiente, aut dormiente, aut reluctante, hoc
Ruben fecerit, non claret. Erant autem filii Jacob duodecim. Quia
nunc Benjamin fuit ortus, et duodenarius numerus filiorum Jacob
completus: idcirco nunc repetit numerum filiorum ejus. Et filii
Jacob, qui nati sunt ei in Mesopotamia, scilicet pro majori parte:
nam Benjamin non fuit ibi natus. Unde more Scripturae synecdochice
loquitur. Venit etiam ad Isaac. Si de primo adventu personalis
visitationis loquitur, satis est mirabile, quod tanto tempore
destiterit visitare patrem senem et caecum. Propterea videtur, quod
solum loquatur de illo adventu, quo cum tota familia et gregibus suis
venit, mansurus cum patre suo in Hebron. Nota pro mysteriis, quod
deleta synagoga et idololatria gentilium sub fervida fide et devotione
fidelium, qui post destructam synagogam fuerunt sepulti: erectus est
cultus Dei in sede Ecclesiae, quae est vere Bethel, idest domus
Dei. Tuncque Delbora, idest loquax prophetia Judaeorum, est ad
plenum mortua, et sub radicali fide Ecclesiae, ut sub quercu, idest
sub robore Christiani imperii, quod est quercus fletus seu
desolationis, sepulta: quamvis sit nutrix Rebeccae, idest
Ecclesiae. Nam ex qua Romanum imperium fuit ubique subjectum jugo
Christi, non apparuit locus prophetandi alterum Christum: tuncque
tam Christus quam Christianus populus est dictus Israel, idest
dominus participans et videns Deum. Post hoc autem sequitur tempus
vernale et floridum, ut veniatur ad Ephratam, idest ad frugiferam
terram, seu ad Bethleem, idest ad domum panis, ubi virgo peperit
Christum; et post hoc Rachel, idest contemplativa Ecclesia, pariet
filium postremum, scilicet contemplationis superexcessum, seu statum
extaticum qui propter dolorem partus dicitur a matre Benoni, idest
filius doloris sed a Deo filius dextrae sive jubili et gloriae. Et
nota, quod tam moraliter quam allegorice Rachel moritur in hoc: tum
quia non intratur ad supermundanos superexcessus, nisi cum Christo
tota crucifigatur et sepeliatur; tum quia in matre, idest in mente vel
Ecclesia, ante istum partum est aliquod corpus carneum, quod in hoc
partu est necessario moriturum, sicut obiit synagoga in partu Christi
et populi Christiani. Tunc igitur trans turrim gregis, idest vitae
gregalis seu animalis ibitur. Sed sicut in exitu Christiani populi de
gregali vitae synagogae primogenitus, scilicet populus pro parte ad
ipsum conversus, incestavit Balam concubinam ejus, et pro eo zelo
corrupto legis caeremonias adamavit: sic et in partu extremo quidam
primogeniti cum ancilla evangelici status concumbent, temporalia sub
typo perfectionis evangelicae, instar pseudoapostolorum quaerentes et
amantes. De hoc autem tangetur etiam infra ultimo, ubi de Ruben
sermo fiet. Postremo autem redibit Christus, scilicet per gratiam ad
patres, idest ad Judaeorum populum, unde exivit, moraturus cum eis
usque ad finem ut per mortem extremi judicii ducat eos in caelum.
|
|
