|
Hae autem generationes Esau. Hic incidenter haec pars interseritur,
ut sciatur benedictio supra scripta etiam in Esau temporaliter fuisse
impleta; et sciamus, quod etiam malis Deus plerumque dat temporalia
bona; tum propter merita patrum, tum propter aliqua bona, quae ipsi
fecerunt. Et primo narrat generationem Esau factam in terra
Chanaan. Secundo, quomodo inde recesserit, et mansit in monte
Seir, ibi, tulit autem Esau. Tertio repetit breviter generationes
ejus, ut referat generationes filiorum ejus, ibi, hae autem sunt
generationes Esau. Quarto narrat quod quatuordecim filii filiorum
ejus praenominati fuerunt duces, ibi, hi duces filiorum Esau.
Quinto ibi, isti filii Seir Horraei, ponit genealogiam patris
Horraeorum, qui dona miserat Esau in terra Edom. Quod secundum
Hieronymum in parte facit, quia Channa, concubina Eliphatae
primogeniti Esau, fuit filia istius Seir Horraei. Potest etiam
dici, quod facit hoc, ut sciatur, quam potentem gentem expulit Esau
de terra illa. Sexto enumerat reges de genere Esau, qui regnaverunt
in terra illa, antequam filii Israel haberent regem, ibi, reges
autem. Septimo enumerat duces et ducatus stirpis Esau, quos post
praefatos reges habuerunt, ibi, haec ergo nomina ducum Esau. Aliter
nominat ibi, quam prius: nam quas supra vigesimosexto nominavit
Judith et Basemath, hic vocat Ada et Olibama. Filiam vero Ismael
supra nominatam Melat, hic vocat Basemath. Tulit autem Esau et
cetera. Nota, quod licet ante mortem patris recesserit, et manserit
in terra Seir, unde supra decimotertio dicitur, quod reversus est
Esau itinere, quo venerat in Seir: hic tamen refertur, quod hoc
post mortem patris plenius fecit: et hoc magis sonat verbum quod
subditur, scilicet quod recessit a fratre suo. Esau patris Edom,
idest Idumaeorum populus, qui ex eo genitus dictus est Edom, sicut
et ipse dux Theman. Secundum Hieronymum, ex nominibus istorum sunt
interposita nomina regionibus et gentibus Idumaeorum: quia sicut
fecerant diversas familias, sic sibi diviserunt terras illas. Isti
filii Seir Horraei. Secundum Augustinum in libro quaestionum super
Genesim, quidam putant, quod Seir fuit pater Horraeorum, qui eos
genuit. Hieronymus vero incipit versum ibi, Horraei habitatores
terrae fuerunt, scilicet, Lotan et Zobal etc. et legit illud, isti
filii Seir, cum praecedentibus. Postea enim dixerat, iste est
Edom, et hi filii Seir. Et subdit Hieronymus, Esau, et Edom,
et Seir unius est nomen hominis. Quod autem sequitur: et Horraei
habitantes terram et reliqua. Postquam enumeravit filios Esau,
altius repetit; et exponit, qui ante Esau in terra Edom principes
fuerint ex genere Horraeorum. Haec Hieronymus. Sed pro primo
facit, quia postea subditur, hi duces Horraei filii Seir. Quod
autem filii Esau deleverint Horraeos, habetur Deuteronomii secundo:
iste est Ana, qui invenit aquas in solitudine. Hieronymus dicit,
quod apud Hebraeos sunt de hoc variae opiniones. Ubi autem nos
habemus, qui invenit aquas calidas, Septuaginta legunt, qui invenit
ton iamein. Et quidam putant, per Jamin maria significari, quia
iisdem literis maria scribunt: et tunc dicunt, quod invenit maria,
idest congregationes aquarum, quae juxta idioma Hebraeae linguae maria
nuncupantur, quod scilicet stagnum in deserto reperit, cujus rei
inventio rara est in eremo. Alii vero putant aquas calidas hoc nomine
significari, sicut fit in lingua Punica, quae vicina et conjuncta est
Hebraeae. Et forte pro magno est habitum, quod fontem aquae calidae
ibi invenerit. Linguam autem Punicam videtur Hieronymus hic vocare
linguam Phoeniceam, idest provinciae Phoenicis, in qua sunt Tyrus
et Sidon: licet alibi saepe sumatur pro terra Africana et
Mauritana. Alii putant, onagros ab isto primo admissos esse ad
asinas, et ipsum primo hujusmodi concubitum invenisse, ut ex his
nascerentur velocissimi asini, qui vocantur Jamin. Alii vero
putant, quod equarum greges ab asinis in deserto ipse fecit primus
ascendi, ut muli inde contra naturam nascerentur; et secundum istos
Jamin, idem est quod associatio. Reges autem, qui regnaverunt in
terra Edom, antequam haberent regem filii Israel, fuerunt hi et
cetera. Quidam volunt, quod totum illud, quod de regibus et ducibus
Edom subditur, fuerit additum ab Esdra, vel ab eo, qui librum
Paralipomenon edidit; tum quia Moyses non potuit historice omnia ista
ita narrare, quia duces, qui post reges hic subduntur, fuerunt post
omnes istos reges, sicut in primo Paralipomenon dicitur. Non est
autem verisimile, quod Moyses prophetice per modum historiae
praedixerit futura, tamquam praeterita historice narrans; tum etiam
quia recte de Paralipomenon primo videtur assumpta. Habitavit autem
Jacob et cetera. Hae sunt generationes, supple, quae supra ante
generationes Esau praemissae sunt. Hoc auctor subjunxit, tum ut,
quia dixerat quod Esau de Chanaan recessit in terram Edom, ordinate
subjungeret, quod Jacob instar patrum habitavit in terra Chanaan:
tum etiam ut quasi incidenter generationibus Esau insertis, rediret ad
Jacob, de quo et cujus filiis est ulterius prosequuturus; quia de
Ana sic signanter dicitur, quod invenit aquas calidas in deserto et
cetera. Nota de hoc breve mysterium. Horraei enim, de quorum genere
est Sobal, liberi vel iracundi interpretantur: Sabeon vero pater
ejus interpretatur statio dolens, aut eloquentia inutilis. Ana vero
donum et gratificatio. Nota igitur, quod de iracundia et libertate
mundanorum nascitur dolor cordi iracundo infixus, et eloquentia
sterilis, arrogans, et verbosa: quae tamen sic placet mundanis, quod
complacentiam ex ipsa genitam vocant donum aut gratiam. Unde de
eloquentia fastuosa donum saecularis gratiae dicunt nasci; quae tantam
habet vim, ut etiam in desertis cordium sylvestrium et ferocium, aquas
calidas et sulphureas, fervidi scilicet et sulphurei amoris,
inveniat: quando hujusmodi gratia pascit non agnos quidem, sed asinos
patris sui.
|
|
