|
Profectusque Israel. Hic agitur de ingressu Israel in Aegyptum ad
morandum ibidem. Et primo narratur quomodo Jacob confortatus
apparitione divina in Aegyptum pervenit. Secundo ponitur numerus
prolis suae cum ipso intrantis, ibi, haec autem sunt nomina. Tertio
narratur quomodo receptus est a Joseph, et quomodo per ipsum
praesentatus est Pharaoni: a quo terra Gessen est tradita sibi,
ibi, misit autem Jacob Judam. Quarto narratur quomodo Pharao in
pecuniis, et in censibus terrae perpetuis, per Joseph providentiam
est ditatus, ibi, e quibus omnem pecuniam congregavit. Quinto
narratur tempus mansionis et vitae Jacob in Aegypto, ibi, habitavit
ergo Israel in Aegypto. Dicit igitur, Joseph quoque ponet manum
suam super etc. idest intererit morti tuae et exequiis tuis. Filii
ejus, et nepotes, et filiae. Filias dicit pro Dina, et pro Sara
filia Aser filii sui. Vel pro sola Dina, ponens plurale pro
singulari. De numero stirpis Jacob intrantis in Aegyptum. Nota
quod secundum Hieronymum, et secundum veritatem Hebraicam, non
fuerunt nisi septuaginta: sed secundum litteram Septuaginta
interpretum, fuerunt septuaginta quinque. Nam ubi littera nostra
juxta Hebraeum habet, filii autem Joseph qui nati sunt in terra
Aegypti, animae duae, idest fuerunt homines duo, pars pro toto, ibi
habent Septuaginta, animae septem. Et subdunt, quod debent
computari inter filios Jacob et nepotes, Manasse et Ephraim filii.
Et hanc sequitur literam Lucas actuum 7 ubi refert verba beati
Stephani, quibus dicitur septuaginta quinque animas esse ingressas
Aegyptum. Sed contra hoc arguit Hieronymus tripliciter. Primo quia
Manasses et Ephraim non potuerunt tunc habere filios: nam primus ex
eis non potuit aliquo modo esse plurium quam novem annorum: quia
Joseph duxit matrem eorum postquam fuit sublimatus a Pharaone; et ex
tunc usque ad ingressum in Aegyptum, non fluxerunt nisi circiter novem
anni. Secundo, quia supra 41, dicitur quod nati sunt Joseph filii
duo antequam veniret fames, scilicet Manasses et Ephraim. Et infra
etiam 48 dicit Jacob ad eum: duo filii qui nati sunt tibi antequam
ego venirem ad te, mei erunt: reliquos autem quos genueris post eos,
tui erunt. Ex quo videtur etiam quod tempore mortis Jacob, non
habuisset Joseph nisi hos duos. Tertio quia Septuaginta
Deuteronomii cap. 9 habent quod in septuaginta animabus ingressus sit
Israel in Aegyptum. Sed et ipsemet Hieronymus subdit, quod
Septuaginta interpretes posuerunt hic septuaginta quinque animas per
prolepsim, idest per anticipationem futurorum. Augustinus vero, 16
de civitate Dei cap. 40, salvat hoc per alium modum; dicens, quod
tempus introitus Jacob in Aegyptum fuit totum illud tempus quo vixit
Joseph, per quem factum est ut intrarent. Sicut autem ex fine libri
hujus patet, filii Joseph ipso vivente habuerunt filios et nepotes,
idest filios filiorum suorum. Sed forte contra Augustinum aliquis
arguet. Non est verisimile quin ante mortem Joseph fuerint liberi
Jacob plures, quam septuaginta quinque. Unde videtur quod
Septuaginta interpretes non curaverunt hic superaddere, nisi solos
quinque, qui de filiis Joseph ipso vivente sunt nati. Et forte moti
sunt ea ratione, qua et Moyses de sola generatione Joseph in hoc
libro, in quo agitur de ingressu in Aegyptum, mentionem fecit. Quod
et in signum primatus Joseph, et propter aliqua mysteria, factum esse
videtur. Si vero quaeratur quare Scriptura ita diligenter computat
hos numeros, scilicet, omnes insimul fuerant septuaginta: qui vero
praeter Joseph et filios ejus sunt cum Jacob ingressi, fuerunt
septuaginta sex? Potest ad hoc duplex ratio reddi. Prima est
literalis: ut scilicet ex hoc plenius appareret mira multiplicatio
ipsorum facta ante exitum de Aegypto in brevi tempore. Non enim
fuerant anni ducenti: et tamen Exod. 12 dicitur, quod filii
Israel erant fere ducenta millia virorum absque parvulis et
mulieribus, et absque vulgo, quando egressi sunt Aegyptum. Secunda
ratio est mystica, propter mysterium septenarii et senarii, sive
septem decadum et sex decadum, quarum mysteria ex locis aliis satis
patent. Si quis vero quaerat quomodo Benjamin narrentur decem filii,
cum Joseph supra c. 43 de eo dicat, est iste frater vester minimus
de quo dixeratis mihi? Et sequenti capite refert Judas eos
respondisse Joseph, est nobis pater senex et puer parvulus et cetera.
Dicendum quod parvulus dicitur non simpliciter, sed respectu fratrum
suorum. Si enim natus fuit ante venditionem Joseph, tunc ad minus
fuit viginti trium annorum. Quod autem natus fuerit ante, eodem modo
probatur, quo et de morte matris. Haec autem dicetis ut habitare
possitis in terra Jesse, quia detestantur Aegyptii pastores ovium.
Hujus detestationis causa ea dicitur fuisse, quia Aegyptii adorabant
idola sub specie ovium seu arietum: et ideo non comedebant oves. Unde
propter hoc poterant melius impetrare terram Jesse forte, quia erat ad
hoc magis apta potius quam soli agriculturae: et ideo non curabant de
illa. Vel forte quia erat remota a locis in quibus nobiliores terrae
manebant: et ideo facilius concesserunt eam pastoribus; quod prope se
difficulter sustinuissent. Dicit autem Hieronymus, quod nonnulli
Judaeorum asserunt Gessen tunc Thebaidem vocari: terram vero
Ramesse de qua paulo post subditur, autumant esse pagum Arsenoitem.
Et Magister historiae dicit, quod Gessen est post dicta Thebays, a
quo Thebaei, e quorum legione fuit beatus Mauritius. Quae postea,
cum scilicet reges fuerunt ex ea, dicta est urbs heroum. Unde et
Septuaginta, refert Hieronymus, habent quod Jacob misit Judam ad
Joseph, ut occurreret ei ad urbem heroum in terra Ramesse. De qua
dicit Magister historiae quod in finibus terrae illius aedificaverunt
Hebraei urbem tabernaculorum, quae dicta est Ramesse, de qua habetur
Exod. 1, et quae post pagus Arsenoes dicta est: quod sonat sine
sexu: quia tunc sine distinctione uterque sexus coepit imperare
Aegypto et cetera.
|
|
