| #### Lectio 4 |

| #### #### Superius ex consideratione Iudaeorum poenae monuit abstinere a perpetratione peccatorum similium, hic specialiter monet cavere a comestione idolis immolatorum. Ubi primo ponit commonitionem cavendi ab idolothitis; secundo subdit causam commonitionis, ibi quid ergo dico, etc.; tertio docet modum cavendi a dictis, ibi omne quod in macello venit, manducate, et cetera. In prima cavere ab idolothitorum comestione monet, primo ex timore poenae consimilis; secundo ex communione sancti altaris, ibi ut prudentibus loquor, etc.; tertio ex similitudine sacrificii legalis, ibi videte Israel secundum carnem, et cetera. In prima, ut eius obediant dictis, primo arguit inferendo, cum dicit propter quod; secundo allicit blandiendo, cum subdit charissimi mei; tertio instruit exhortando, cum addit fugite, et cetera. Dicit ergo propter quod, etc., quasi diceret: quia sacramenta sola non salvant, et qui cadit punitur, et auxilium Dei non deest, propter quod, charissimi mei, fugite ab idolorum cultura, id est, ab omni idoli veneratione. Glossa: ideo hos apostolus hortatur fugere ab idololatriae superstitione, vel ne sapientes comedant idolothita cum offendiculo infirmorum quibus idololatrare viderentur; vel ne ipsi infirmi idololatrae sint, edendo in idoli veneratione. Fugite ergo ab idolorum cultura, vel putativa, quo ad esum sapientium; vel vera quo ad esum infirmorum. Deinde cum dicit ut prudentibus loquor, etc., monet cavere ab idolothitorum comestione ex communione sacramenti altaris. Ubi primo quod dicturus est supponit eorum iudicio; secundo ostendit quid est illud, scilicet quod per communionem Eucharistiae efficimur unum cum Christo, ibi calix benedictionis, etc.; tertio probat, quod ita est, quod omnes sumus unum in corpore eius mystico, ibi quoniam unus panis, et cetera. Dicit ergo ut prudentibus, etc.; quasi dicat: ut fugiatis loquor vobis ut prudentibus. Vel sic loquor vobis altum quid, scilicet quod sequitur ut prudentibus. Vel sic: loquor infirmis, scilicet qui sunt inter vos, ut supra locutus sum prudentibus. Et ideo, vos ipsi, maiores, iudicate quod dico Iob XXXI, 13: si contempsi subire iudicium cum servo meo. Iudicate, inquam, hoc quod sequitur calix benedictionis, id est, potus calicis, per quem participantes benedicuntur, Lc. XXII, 20: similiter et calicem postquam caenavit, dicens: hic calix, et cetera. Cui benedicimus, id est, quod nos fideles exaltamus credendo et gratias agendo; vel cui benedicimus, id est, quem nos sacerdotes consecramus; nonne communicatio sanguinis Christi est? Faciens nos unum cum ipso, secundum illud Augustini: nec tu me mutabis in te, sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me. Est ergo sua ratio talis: sicut participans calicem domini fit unum cum eo, sic participans calicem Daemoniorum fit unum cum eis; sed Daemonum unitas est maxime fugienda, ergo et participatio idolothitorum in eorum veneratione. Et ideo fugite ab idolorum cultura. Et panis quem frangimus, id est, sumptio panis fracti in altari, nonne participatio corporis domini est? Faciens nos unum cum Christo: quia sub specie panis sumitur corpus Christi. Deinde cum dicit quoniam unus panis, etc., ostendit, quod omnes sumus unum in corpore eius mystico. Ubi proponit primo unitatem, secundo subdit unitatis rationem, ibi omnes qui de uno, et cetera. In primo tangit duplicem unitatem: primam incorporationis, qua in Christum transformamur, cum dicit unus panis, et cetera. Aliam vitae et sensus, quam a Christo capite accipimus, cum addit et unum corpus, et cetera. Dicit ergo quoniam unus, etc., quasi dicat: per hoc patet, quod unum sumus cum Christo, quoniam unus panis, unione fidei, spei et charitatis, et unum corpus multi sumus, per subministrationem operum charitatis. Corpus scilicet illius capitis, qui est Christus. Multi, dico, scilicet omnes, qui de uno pane, id est corporis Christi, et de uno calice, id est sanguine, participamus, digna participatione, scilicet spirituali, non tantum sacramentali. Augustinus: accipite, quia unus panis et unum corpus Ecclesia Christi dicitur, pro eo quod sicut unus panis ex multis granis, et unum corpus ex multis membris componitur, sic Ecclesia Christi ex multis fidelibus charitate copulatis connectitur. De ista unitate infra cap. XII dicitur. Hic quaeritur super illo omnes in Moyse baptizati. Glossa: per visa illa legalia purgati. Contra, legalia non iustificabant. Respondeo. Iustificabant dispositive a remotis, non causative, quia per modum signi, non causae. Item super illud petra autem erat Christus, Glossa: non petra dedit aquas, sed Christus. Contra Num. XX, 8: loquimini ad petram, et ipsa dabit vobis aquas. Respondeo. Petra dabat originaliter, non effective. Item super illud omnes eamdem escam, Glossa: si quis manducaverit ex hoc pane, non morietur in aeternum, scilicet qui manducat corde, non qui premit ore. Contra: ergo non oportet sacramentaliter manducare. Respondeo. Non qui premit ore, solum scilicet. Item super illud eumdem potum spiritualem, Glossa: idem est effectus in illis sacramentis, sed non tantum quantum in nostris. Contra, sacramenta vetera non efficiebant quod figurabant. Respondeo. Idem est effectus, sed aliter: nam illorum per modum signi: nostrorum per modum causae. Item super illud haec autem in figura facta sunt, Glossa: omnes poenae minores sunt Gehenna. Contra, carentia visionis Dei maior est, quam Gehenna, secundum Chrysostomum. Respondeo. Loquitur de poenis temporalibus. Item super illud qui stat, videat ne cadat, Glossa: non quod sit aliquis sine casu. Contra, multi sunt sine mortali. Respondeo. Duplex est casus, unus a domino per mortale, alter in domino per veniale. Item super illud fidelis Deus, Glossa: qui dat tentandi Diabolo licentiam, dat tentatis misericordiam. Contra, quod fit de licentia, licite fit. Ergo licet Diabolo tentare. Respondeo. Licentia accipitur hic pro permissione, non pro concessione. Item vos ipsi iudicate. Contra, non est inferiorum iudicare de factis superiorum. Respondeo. Non debent iudicare iudicio superordinationis, sed licet iudicio discretionis. Item super illud benedicimus, Glossa: nos sacerdotes. Contra: quod minus est a maiori benedicitur. Respondeo. In sacramento altaris benedictio sacerdotis fertur super terminum a quo, id est, super panem, non super terminum ad quem, id est, corpus Christi. Item panis, quem frangimus, et cetera. Contra: iam tunc non est ibi panis. Respondeo. Ponitur significatum pro signo, id est, panis pro specie panis. Item super illud nonne participatio, etc., Glossa: per partes manducatur in sacramento, et manet integer in caelo. Contra: Christus sub sacramento est impartibilis. Respondeo. Manducatur per partes sacramenti, non sui. Item ibidem Glossa: in illo sacramento corpus suum et sanguinem commendavit, quod est, fecit nos ipsos. Contra: non fecit nos corpus Christi verum. Respondeo. Quod id est cuius significatum, unde relatio est simplex. ####  |