| #### Lectio 2 |

| #### #### Superius ostendit quid antiquis Iudaeis contigit; hic ostendit quod non propter se tantum, sed propter nos corrigendos ita evenit. Ubi primo ostendit quod propter nos corrigendos a peccato praedicta facta sunt; secundo quod propter hoc etiam scripta sunt, ibi haec autem omnia in figura, et cetera. In prima ostendit quod ideo facta sunt, ut cohibeamur a peccato, et primo a peccato cordis; secundo a peccato operis, ibi neque idololatrae efficiamini, etc.; tertio a peccato oris, ibi neque murmuraveritis sicut quidam, et cetera. In prima, primo deterret per poenam; secundo ex hoc dehortatur culpam, ibi ut non simus concupiscentes, etc.; tertio malos reducit ad memoriam, ibi sicut et illi concupierunt, et cetera. Dicit ergo haec autem in figura facta sunt nostri, non ficta, sed vere facta. In figura, inquam, ideo scilicet nos considerantes illorum supplicia, non simus concupiscentes malorum, sicut et illi concupierunt, de quibus Ps. CV, 14: concupierunt concupiscentiam in deserto. Num. XI, 4 dicitur quod vulgus promiscuum flagravit desiderio carnium. Et notandum quod sicut in bonis longe melius est quod figuratur quam ipsa figura, ut regnum caelorum quam terra promissionis, ita in malis longe peius est quod figuratur, quam figura significans. Secundum autem Augustinum, illa supplicia quae sustinuerunt, figura Gehennae fuerunt, quae omni poena maior est. Haec autem pertinent ad sapientes inter Corinthios, qui desiderio carnes comedebant in idolio, et scandalizabant infirmos. Unde similes erant Iudaeis carnes desiderantibus in deserto, unde digni erant etiam simili poena. Deinde, cum dicit neque idololatrae, etc., dehortatur peccatum operis, ubi tangit tria peccata. Primo idololatriae; secundo fornicationis, ibi neque fornicemur, etc.; tertio divinae tentationis, ibi neque tentemus, et cetera. In prima, primo dissuadet idololatriae vitium; secundo deterret per exemplum, ibi sicut quidam ex ipsis, etc.; tertio explicat exemplum implicitum, ibi quemadmodum scriptum est, et cetera. Dicit ergo neque idololatrae efficiamini idolothitis vescendo in venerationem idoli, vel scandalum infirmorum, sicut quidam illorum, supple idololatrae, fuerunt, Ex. XXXII, v. 4 et Ps. CV, 19: et fecerunt vitulum in Horeb, et adoraverunt sculptile, quemadmodum scriptum est. Ex. XXXII, 6: sedit populus, id est, quidam de populo, manducare et bibere coram idolo, quibus similes sunt qui comedunt idolothita, idola venerando, et surrexerunt ludere, id est, ludos facere, sicut choreas et huiusmodi, in venerationem idoli. Vel surrexerunt ludere, id est, idolum adorare, quod est simile ludo puerorum, qui faciunt imagines luteas. Deinde, cum dicit neque fornicemur, etc., tangit peccatum fornicationis, ubi primo dissuadet tale peccatum; secundo deterret per exemplum culpae, ibi sicut quidam, etc.; tertio poenae, ibi et ceciderunt una die. Dicit ergo neque fornicemur, ut quidam ex vobis, supra V, 1: omnino auditur fornicatio inter vos, sicut quidam ex ipsis fornicati sunt, cum Madianitis scilicet, Num. XXV, v. 1 ss., et ideo ceciderunt una die viginti tria, immo viginti quatuor millia, sed maior numerus non excludit minorem, unde non dicitur hic cum praecisione, vel forte vitium scriptorum est. Deinde, cum dicit neque tentemus Christum, etc., tangit peccatum divinae tentationis, quod dissuadet, primo, verbo, secundo, exemplo, ibi sicut quidam, etc., tertio, supplicio, ibi et a serpentibus, et cetera. Dicit ergo neque tentemus Christum, diffidendo de eius potentia, sicut illi qui in vobis desperant de resurrectione, sicut quidam eorum tentaverunt Deum vel Christum in Moyse, dicentes: numquid poterit parare mensam in deserto? Et ideo a serpentibus perierunt, donec scilicet serpens aeneus erectus est, ad cuius aspectum sanabantur. De hoc habetur Num. XXI, 8 s., et Deut. VI, 16: non tentabis dominum Deum tuum. Deinde, cum dicit neque murmuraveritis, etc., post peccatum cordis et operis dehortatur peccatum oris. Ubi primo dissuadet murmurationis vitium; secundo adducit quosdam in exemplum, et primo culpae, ibi sicut quidam, etc.; secundo poenae, ibi et perierunt a serpentibus. Dicit ergo neque murmuraveritis contra me, vel minores contra maiores. Sap. I, 11: custodite vos a murmuratione. Sicut quidam eorum murmuraverunt contra Moysen. Num. c. XVI, 41: murmuravit omnis congregatio filiorum Israel contra Moysen, et ideo perierunt ab exterminatore, ab Angelo scilicet, qui extra terminos terrae eos percussit. Bar. c. III, 19: exterminati sunt, et ad Inferos descenderunt. Notandum super illud: in Moyse baptizati sunt, quod Damascenus in libro, IV cap. de Baptismo distinguit novem genera Baptismatum, accipiendo Baptismata large. Primum est aqua diluvii, de quo habetur Gen. VI, 11 ss.; secundum mare rubrum, de quo Ex. XIV, 15; tertium aqua expiationis, de qua Num. XIX, 20 s.; quartum Baptismus Ioannis, de quo Matthaei III, 6; quintum Baptismus de quo Christus baptizatus fuit, Lc. III, 21; sextum Baptismus spiritus sancti super discipulos, Act. I, 5: vos autem baptizabimini spiritu sancto; septimum Baptismus poenitentiae et contritionis, de quo Eccli. XXIV, 30: qui baptizatur a mortuo, etc.; octavum Baptismus sanguinis, de quo Lc. XII, 50: Baptismo habeo baptizari, et quomodo coarctor, usque dum perficiatur; nonum Baptismus aquae et spiritus, de quo Io. III, 5: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto. Matth. ult.: baptizantes eos in nomine patris et filii et spiritus sancti. Deinde cum dicit haec autem omnia in figura, etc., habito quod propter nos praedicta facta sunt, hic ostendit, quod propter nos etiam scripta sunt. Et primo quod in significatione, secundo quod in correctione, ibi scripta sunt autem, et cetera. Dicit ergo: haec autem, etc.; quasi dicat: ista contigerunt illis, et hoc non tantum propter sua peccata, non autem pro se, sed omnia in figura, nostri scilicet, contingebant illis: erat enim tunc tempus figurarum. Deinde cum dicit scripta sunt autem ad correptionem, tangit quod scripta sunt ad correctionem nostram. Ubi implicantur tria incitantia ad correctionem nostram. Primo antiquorum exempla, quae notantur in Scripturis; secundo exemplorum causa, quae est correctio nostra; tertio, aetas novissima, quae est finis saeculorum. Dicit ergo scripta sunt autem ad correptionem nostram, quia quaecumque scripta sunt, ad nostram doctrinam scripta sunt, Rom. XV, 4. Nos, dico, in quos fines saeculorum devenerunt, id est, sexta aetas, quae est ultima aetas laborantium. I Io. II, 18: filioli mei, novissima hora est. Quia ergo in ultima saeculi aetate sumus, tot exemplis priorum corrigi debemus. Vel in quos fines saeculorum devenerunt, id est, in quibus per fidem et amorem Christi finita est saecularitas, quia Phil. III, 20 dicitur: conversatio nostra in caelis est. Unde temporalia non promittuntur tempore gratiae, sicut tempore legis. Unde nec in pactum deducuntur, sed adiiciuntur. Matth. VI, 33: primum quaerite regnum Dei, et cetera. Sed antiquitus erant in pactum. Is. I, 19: si volueritis, et audieritis, et cetera. Ecce ergo exempla certa, quia scripta sunt; utilia, quia ad correctionem nostram; durabilia, quia in quos fines, et cetera. ####  |