| ### Caput 6 ###  |

| #### Lectio 1 |

| #### #### Attendite, ne iustitiam vestram faciatis coram hominibus. Haec est pars secunda ab illo loco. Dico autem vobis etc., in qua postquam monuit ad executionem evangelicae perfectionis, monet ad executionis rectam intentionem. Et dividitur in duas: primo monet ad simplicitatem sanctae intentionis; secundo ad puritatem sanctae conversationis, ibi attendite a falsis prophetis. Simplicitas sanctae intentionis debet esse affectu et effectu: contra duplicitatem effectus, de qua Eccli. II, 14: vae peccatori ingredienti terram duabus viis; et contra duplicitatem affectus, de qua Iac. I, 8: vir duplex animo inconstans est in omnibus operibus suis. Primam ergo removet in hoc cap., et duplicitatem effectus removet ibi nolite thesaurizare vobis thesauros in terra. Duplicitas affectus est, cum quis quod est bonum ex genere, facit ex mundano favore. Removet ergo primo appetitum mundani favoris ab omnibus operibus generaliter; secundo specialiter, ibi cum ergo facit eleemosynam. Insuper primo ponit mundani favoris exclusionem; secundo subiungit rationem, ibi alioquin mercedem non habebitis apud patrem vestrum. Dicit ergo attendite, id est cauti et attenti estote, ne iustitiam vestram, Glossa: idest opera iustitiae vestrae, faciatis, Glossa: eo fine, coram hominibus, ut videamini ab eis, idest ut humanum favorem appetatis. Augustinus: non prohibet videri ut Deus laudetur, sed videri ut ipsi laudentur. Chrysostomus: sicut lampas abscondi non potest, sic nec opus iustitiae celari. Alioquin, quasi dicat, quod si ita non feceritis, non habebitis mercedem apud patrem vestrum qui in caelis est. Glossa: quia humanus favor vobis deputatur, pro cuius mercedis amore fit. Aggaei I, 6: qui mercedes congregavit, misit eas in sacculum pertusum. Hieronymus: non virtus, sed causa virtutis apud Deum mercedem habet. Cum ergo facis eleemosynam. Haec est secunda pars, ubi removet specialiter humani favoris appetitum a bonis operibus. Unde Augustinus in Glossa: a toto descendit in partes. Sunt autem tria bona opera maxime, scilicet eleemosyna, oratio et ieiunium: eleemosyna contra oculorum concupiscentiam, oratio contra superbiam vitae, ieiunium contra concupiscentiam carnis. Prima ordinat ad proximum; secunda ad Deum; tertia ad seipsum. Excludit ergo appetitum favoris humani primo ab eleemosyna; secundo ab oratione, ibi et cum oratis etc.; tertio a ieiunio, ibi cum autem ieiunatis et cetera. In prima dicuntur quatuor: primo ponit favoris exclusionem; secundo eius rationem, ibi amen dico vobis, receperunt mercedem suam; tertio dandi modum et discretionem, ibi te autem faciente; quarto danti promissionem, ibi et pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. Dicit ergo cum ergo facis eleemosynam, idest opera misericordiae, noli ante te tuba canere, ad litteram, secundum Anselmum, forte canebant tuba ut omnes venirent quasi ad spectaculum, cum eleemosynas dabant. Vel tuba canere est pompam vanae laudis appetere; unde Rabanus: ante se tuba canit qui ante alios vult laudari. Vel, ut dicit Chrysostomus, tuba est omnis actus vel sermo, per quem ipsa operis iactantia designatur. Et sic aliquando ipsa etiam absconsio tuba est. Sicut hypocritae faciunt. Hypocrita, ut dicit Augustinus, est qui simulat quod non est: unde dicitur ab hypos, quod est sub, vel supra, et crisis, aurum, quasi supra aureatus, intus luteus. In synagogis, ut videantur a sapientibus, et vicis ut videantur a turbis. Et per hoc notatur vana eorum intentio. Ut honorificentur ab hominibus, idest eo fine ut honorent eos homines. Ecce vanae pompae appetitus. Chrysostomus: non est ingrata Deo quae ab hominibus visa est eleemosyna; sed quae ad hoc est facta ut ab hominibus visa sit. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Hic ponit exclusionis rationem. Amen dico vobis, idest certe sciatis, receperunt mercedem suam. Glossa: idest merces sua laus humana est. Te autem faciente eleemosynam. Hic tertio ostenditur modus faciendi eleemosynam. Unde dicit te autem faciente eleemosynam, idest cum opus aliquod misericordiae facis nesciat sinistra tua. Per sinistram intentio perversa designatur vanae laudis; per dexteram intentio sancta implendi praecepta Dei, ut dicit Augustinus. Unde nesciat sinistra tua, idest non se immisceat perversa intentio laudis, vel ineptae laetitiae, vel elationis quid faciat dextera tua, idest cum praecepta Dei implere contenditis; quasi dicat: quod agit virtus, nesciat elatio, vel vana gloria. Ut sit eleemosyna tua in abscondito, idest in secreto conscientiae, secundum Glossam. In conscientia dicitur fieri eleemosyna, quando propter Deum fit, non quia abscondatur aliquando ab hominibus. Unde Chrysostomus: qui propter Deum facit eleemosynam, neminem videt in corde suo nisi Deum, propter quem facit: et ideo si praesentibus aliquibus faciat, tamen animus eius non videt illos, etsi videatur ab eis; potest et e contrario fieri ut nemo sit praesens, tamen ille in corde suo gerit personas quibus vult ostentare. Eleemosyna in ascondito fit quae nullis miscetur tenebris: lux intus est, tenebrae extra. Et pater tuus. Ecce quartum, scilicet facienti promissio. Unde dicit et pater tuus qui vidit in abscondito, idest qui est discretor intentionum, ad Hebr. IV. Et I Reg. XVI, 7: homo videt quae foris parent; Deus autem intuetur cor. Reddet tibi, scilicet mercedem; Eccli. V, 4: altissimus est patiens redditor. Chrysostomus: impossibile est ut bonum opus in abscondito dimittat Deus, quia gloria eius est. Si vis ergo directiones tuas videre, absconde eas. Si enim studueris nunc latere, tunc Deus famose praedicabit toto orbe terrarum praesente. ####  |