| #### Lectio 5 |

| #### #### Superius ostendit quod proposuit a sumptibus abstinere, primo propter intentionem praemii, secundo propter amorem Evangelii, hic, tertio, propter expeditionem cursus et agonis sui. Primo quidem ostendit quod oportet in stadio expedite currere; secundo quod similiter oportet in agone expedite certare, ibi omnis enim qui in agone, etc.; tertio quod ipse facit utrumque, ibi ego igitur sic curro, et cetera. In prima, primo ponit exemplum expedite currentium; secundo monet eos ad similiter currendum, ibi sic currite, et cetera. In prima, primo tangit currendi exercitium; secundo convenientiam currentium, ibi omnes quidem currunt, etc.; tertio differentiam pervenientium, ibi sed unus accipit bravium, et cetera. In primo notatur conditio viatorum; in secundo multitudo vocatorum; in tertio paucitas electorum. Matth. XX, 16: multi sunt vocati, pauci vero electi. Conditionem vero viatorum describit a tribus. A certitudine, cum quaerit nescitis; a brevitate, cum addit in stadio; a labore, cum subdit currunt. Dicit ergo nescitis. Quod tripliciter continuatur. Primo modo sic quasi dicat: recte abstineo a sumptibus sumendis, ut particeps efficiar. Nam si non abstinerem a contrariis Evangelio, non essem eius particeps. Nescitis enim quod hi, et cetera. Vel sic: nescitis quod hoc facio, ut particeps Evangelii efficiar? Et utique possum esse particeps. Nam non sic est de Evangelii praemio, vel de cursus bravio; quia hic unus accipit bravium, ibi vero omnes accipere possunt. Tertio modo sic: nescitis, quasi diceret: ideo autem sic curro, quia licet multi currentes sint, pauci tamen sunt pervenientes. Nescitis enim quod hi qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, in labore pares sunt, sed unus tantum accipit bravium, id est, praemium cursus? Stadium enim est spatium in quo pedites currunt, quod Hercules dicitur statuisse. Perficiunt autem stadium 125 passus. Et dicitur stadium a stando, quia Hercules tot passus currebat et postea stabat et respirabat; in fine huius spatii ponebatur aliquid quod erat praemium cursus, ut equus et pannus purpureus, et hoc dicitur bravium. Et licet in hoc stadio omnes currerent, unus tamen solus accipiebat bravium, scilicet qui citius perveniebat. Sic in cursu spirituali unus tantum, scilicet perseverans, accipit bravium. Quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. Deinde, cum dicit sic currite, etc., monet eos ad currendum. Ubi implicat tria: actum strenuum currite, modum debitum sic, finem optimum ut comprehendatis. Dicit ergo sic, etc., quasi diceret: quia unus accipit bravium, sic currite, per viam veritatis perseverantes, ut comprehendatis bravium vitae aeternae. Hebr. XII, 1: per patientiam curramus ad propositum nobis certamen. Deinde, cum dicit omnis autem qui in agone, etc., ostendit quod in agone oportet expedite certare. Ubi primo tangit agonizantium pugnam; secundo pugnandi formam firmam, ibi ab omnibus se abstinet, etc.; tertio sic pugnantium mercedem debitam, ibi et illi quidem ut corruptibilem, et cetera. Primum est necessitatis, scilicet pugnare; secundum virtutis, scilicet abstinere; tertium felicitatis, scilicet coronam accipere. Dicit ergo omnis qui in agone, etc., quasi diceret: vere sic agendum est, quod patet exemplo: quia omnis qui in agone contendit, ab omnibus impedientibus se abstinet. Unde et nudi agonizabant in palaestra. Attende, ut Augustinus ait, quod de rebus non laudandis multae trahuntur similitudines. Deinde, cum dicit et illi quidem ut corruptibilem, etc., tangit pugnantium mercedem, et primo pugnantium materialiter; secundo pugnantium spiritualiter, ibi nos autem incorruptam, et cetera. Dicit ergo et illi quidem abstinent, ut corruptibilem coronam accipiant, quod modicum est. Nos autem abstinere debemus, ut accipiamus incorruptam, scilicet coronam vitae, de qua Iac. I, 12: beatus vir qui suffert tentationem, quoniam cum probatus fuerit, et cetera. Deinde, cum dicit ego igitur sic curro, etc., ponit exemplum utriusque, scilicet currendi et pugnandi. Ubi primo tangit cursum suum in profectu boni; secundo pugnam suam in victoria mali, ibi sic pugno, etc.; tertio rationem utriusque facti, ibi sed castigo, et cetera. Dicit ergo ego igitur etc., quasi dicat: quia talis corona servatur, igitur ego sic curro, bonum operando, non quasi in incertum, id est, ut sim incertus de praemio. In incertum enim currit qui talia facit, ut de quibusdam sperare, ex aliis vero possit desperare. Omnia instruunt ad bonum: et persona apostolica, quae notatur ibi ego, et forma implicita, quae notatur ibi sic, et actio strenua, quae notatur ibi curro, et merces sperata, quae notatur ibi non quasi in incertum. Phil. II, 16: non in vacuum cucurri, nec in vacuum laboravi. Sic pugno contra hostes, decertando contra malum, non quasi aerem verberans, id est, non verbis tantum, sed factis. Non enim in sermone est regnum Dei, sed in virtute, supra IV, 20. Vel non quasi aerem verberans, id est, non inaniter me fatigando, adversarium non laedendo. Sic erit perfectus homo, si sic se habeat, ut sit intentus in confessione, Is. XXXVIII, 15: recogitabo tibi omnes annos meos in amaritudine animae meae, devotus in oratione, Matth. VI, 9: sic ergo orabitis: pater noster, qui es in caelis, etc., efficax in praedicatione, Iac. II, 12: sic loquimini, et sic facite. Haec tria pertinent ad actum oris recti, ita tamen quod confessio dirigitur Deo et proximo, oratio soli Deo, praedicatio soli proximo. Fortis in pugnando. Unde sic pugno, et cetera. Apoc. III, 5: qui vicerit, sic vestietur veste alba. Patiens in sustinendo. Iudith VIII, 23: sic Isaac, sic Iacob, sic Moyses, et omnes qui placuerunt Deo, per multas tribulationes transierunt fideles. Cautus in servando. Ios. c. II, 16: ad montana conscendite, ne forte occurrant vobis revertentes, et cetera. Et sic ibitis viam vestram. Primum propter malum culpae, scilicet pugna; secundum contra malum poenae, scilicet patientia; tertium contra malum tentationis, scilicet cautela. Benignus in condonando. Matth. XVIII, 14: sic non est voluntas ante patrem, et cetera. Inutilem se reputando. Lc. XVII, 10: sic et vos cum feceritis omnia quae praecepta, et cetera. Sollicitus, se discutiendo. Infra XI, 28: probet autem se homo, et sic de pane illo edat, et cetera. Primum reprobat malitiam proximi; secundum probat bonitatem Dei; tertium dubietatem status proprii. Humilis in obsequendo. Matth. III, 15: sic decet nos implere omnem iustitiam. Agilis in proficiendo. Unde hic v. 24: sic currite, id est, proficite in bono, ut comprehendatis. Constans in perseverando. Unde hic v. 24: sic currite. Phil. IV, 1: sic state in domino, charissimi. Famosus in conversando. Supra IV, 1: sic nos existimet homo, et cetera. Primum respicit incipientes; secundum proficientes; tertium perseverantes; quartum perfectos. Deinde, cum dicit sed castigo corpus meum, etc., tangit rationem praedictorum utriusque. Ubi primo tangit austeritatem vitae; secundo commendationem doctrinae, ibi ne forte, etc.; tertio rationem concordiae utriusque, ibi ipse reprobus, et cetera. Ergo implet facto, quod docet verbo, ne se damnet ore proprio. Et hoc est quod dicit sed castigo corpus meum, per declinationem mali, motus carnis illicitos reprimendo. Castigo ergo, non occido, corpus meum, non tantum alienum. Rom. XII, 1: exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum. Et in servitutem redigo per operationem boni, corpus scilicet spiritui servire cogendo et sensualitatem rationi subiiciendo, sicut de beato Martino legitur: carnem spiritui servire cogebat. Et hoc facio, ne forte, cum aliis praedicaverim, et cetera. Augustinus: suo timore nos terruit apostolus; quid enim faciet agnus, ubi aries timet et tremit? Ipse reprobus, id est, a Deo reprobatus, efficiar, quod turpe esset. Rom. II, 21: qui praedicas non furandum, furaris. De huiusmodi posset vere dici illud Iob IV, 3: ecce docuisti plurimos, etc.: nunc autem venit super te plaga, et defecisti. Hic quaeritur, ibi melius est mihi mori, et cetera. Contra: gloria non evacuatur nisi per peccatum; ergo accipere esset ei peccatum, non ergo licitum. Respondeo. Gloria essentialis per hoc non evacuaretur, sed gloria accidentalis est de hoc opere supererogationis. Item si evangelizavero, non est mihi gloria. Contra: evangelizanti et sumptus accipienti debetur et aurea et aureola. Sed Glossa exponit: quando evangelizatur ex necessitate timoris, vel ex cupiditate mercedis temporalis. Item super illud dispensatio mihi credita est, Glossa: non debemus evangelizare, ut manducemus. Contra: ergo praedicatores quaestuarii peccant mortaliter, quia faciunt quod non debent. Respondeo. Si propter quaestum principaliter faciunt, peccant: sed si propter fructum spiritualem inde provenientem, bene faciunt, item ibidem Glossa: propter regnum Dei debemus operari omnia non solum, sed cum regno Dei mercedem temporalem meditari. Contra: ergo qui vadunt ad Ecclesiam pro distributionibus, peccant. Respondeo. Verum est, si solum vel principaliter propter hoc vadant. Item super hoc ut non abutar potestate, Glossa: quod esset, si acciperet, quod probavit supra eodem quod ei licet accipere. Respondeo. Intelligendum est si acciperetur indiscrete et inordinate et immoderate. Item omnium servum me feci. Contra supra VII, 23: nolite servi effici hominum. Respondeo. Hic loquitur de servitute charitatis, scilicet in bono, ibi de servitute iniquitatis, scilicet in malo. Item factus sum Iudaeis Iudaeus, Glossa: in cibis accipiendis, vel non accipiendis. Contra Glossa: iniuste ergo reprehendit Petrum de discretione ciborum, Gal. II, 11. Immo bene, quia Petrus discernebat cum scandalo gentium, scilicet in locis gentilium, Paulus autem non. Item ibidem Glossa: propter scandalum Iudaeorum circumcidit Timotheum, Act. XVI, 3. Contra: veritas doctrinae vitae et iustitiae non debet dimitti propter scandalum. Respondeo. Usque ad divulgationem Evangelii non erat de veritate doctrinae sive vitae, ne homines circumciderentur, sed ne spem ponerent in circumcisione. Item ut omnes facerem salvos. Contra, sciebat non omnes salvandos. Respondeo. Volebat omnes in particulari, id est, quemlibet per se, non omnes simul. Item super illud omnes quidem currunt, Glossa: in spirituali agone, quotquot quidem currunt, si spiritualiter currunt, accipiunt; et qui prior venerit, expectat, ut coronetur cum posteriori. Contra, unusquisque in morte coronatur. Respondeo. Hoc intelligitur de gloria corporis, non animae. Item super illud ne forte cum praedicaverim, Glossa: suo timore nos terret apostolus. Contra, I Io. IV, 18: perfecta charitas foras mittit timorem. Verum est timorem poenae, sed non timorem separationis sive offensae. ####  |