Liber 1



Index

Caput 1. Proeemium

Caput 2. Ordo dicendorum circa fidem

Caput 3. Quod Deus sit

Caput 4. Quod Deus est immobilis

Caput 5. Quod Deus est aeternus

Caput 6. Quod Deum esse per se est necessarium

Caput 7. Quod Deus semper est

Caput 8. Quod in Deo non est aliqua successio

Caput 9. Quod Deus est simplex

Caput 10. Quod Deus est sua essentia

Caput 11. Quod Dei essentia non est aliud quam suum esse

Caput 12. Quod Deus non est in aliquo genere sicut species

Caput 13. Quod impossibile est Deum esse genus alicuius

Caput 14. Quod Deus non est aliqua species praedicata de multis individuis

Caput 15. Quod necesse est dicere Deum esse unum

Caput 16. Quod impossibile est Deum esse corpus

Caput 17. Quod impossibile est esse formam corporis, aut virtutem in corpore

Caput 18. Quod Deus est infinitus secundum essentiam

Caput 19. Quod Deus est infinitae virtutis

Caput 20. Quod infinitum in Deo non importat imperfectionem

Caput 21. Quod in Deo est omnimoda perfectio quae est in rebus, et eminentius

Caput 22. Quod in Deo omnes perfectiones sunt unum secundum rem

Caput 23. Quod in Deo nullum accidens invenitur

Caput 24. Quod multitudo nominum quae dicuntur de Deo, non repugnat simplicitati eius

Caput 25. Quod licet diversa nomina dicantur de Deo, non tamen sunt synonima

Caput 26. Quod per definitiones ipsorum nominum non potest definiri id quod est in Deo

Caput 27. Quod nomina de Deo et aliis, non omnino univoce, nec aequivoce dicuntur

Caput 28. Quod oportet Deum esse intelligentem

Caput 29. Quod in Deo non est intellectio nec in potentia nec in habitu, sed in actu

Caput 30. Quod Deus non intelligit per aliam speciem quam per essentiam suam

Caput 31. Quod Deus est suum intelligere

Caput 32. Quod oportet Deum esse volentem

Caput 33. Quod ipsam Dei voluntatem oportet nihil aliud esse quam eius intellectum

Caput 34. Quod voluntas Dei est ipsum eius velle

Caput 35. Quod omnia supradicta uno fidei articulo comprehenduntur

Caput 36. Quod haec omnia a philosophis posita sunt

Caput 37. Qualiter ponatur verbum in divinis

Caput 38. Quod verbum in divinis conceptio dicitur

Caput 39. Quomodo verbum comparatur ad patrem

Caput 40. Quomodo intelligitur generatio in divinis

Caput 41. Quod verbum, quod est filius, idem esse habet cum Deo patre, et eamdem essentiam

Caput 42. Quod Catholica fides haec docet

Caput 43. Quod in divinis non est differentia verbi a patre secundum tempus, vel speciem, vel naturam

Caput 44. Conclusio ex praemissis

Caput 45. Quod Deus est in se ipso sicut amatum in amante

Caput 46. Quod amor in Deo dicitur spiritus

Caput 47. Quod spiritus, qui est in Deo, est sanctus

Caput 48. Quod amor in divinis non importat accidens

Caput 49. Quod spiritus sanctus a patre filioque procedit

Caput 50. Quod in divinis Trinitas personarum non repugnat unitati essentiae

Caput 51. Quomodo videtur esse repugnantia Trinitatis personarum in divinis

Caput 52. Solutio rationis: et quod in divinis non est distinctio nisi secundum relationes

Caput 53. Quod relationes quibus pater et filius et spiritus sanctus distinguuntur, sunt reales, et non rationis tantum

Caput 54. Quod huiusmodi relationes non sunt accidentaliter inhaerentes

Caput 55. Quod per praedictas relationes in Deo personalis distinctio constituitur

Caput 56. Quod impossibile est plures personas esse in divinis quam tres

Caput 57. De proprietatibus seu notionibus in divinis, et quot sunt numero in patre

Caput 58. De proprietatibus filii et spiritus sancti, quae et quot sunt

Caput 59. Quare illae proprietates dicantur notiones

Caput 60. Quod licet relationes in divinis subsistentes sint quatuor, tamen non sunt nisi tres personae

Caput 61. Quod remotis per intellectum proprietatibus personalibus, non remanent hypostases

Caput 62. Quomodo, remotis per intellectum proprietatibus personalibus, remaneat essentia divina

Caput 63. De ordine actuum personalium ad proprietates personales

Caput 64. Quomodo oportet recipere generationem respectu patris, et respectu filii

Caput 65. Quomodo actus notionales a personis non differunt nisi secundum rationem

Caput 66. Quod proprietates relativae sunt ipsa divina essentia

Caput 67. Quod relationes non sunt exterius affixae, ut Porretani dixerunt

Caput 68. De effectibus divinitatis, et primo de esse

Caput 69. Quod Deus in creando res non praesupponit materiam

Caput 70. Quod creare soli Deo convenit

Caput 71. Quod materiae diversitas non est causa diversitatis in rebus

Caput 72. Quomodo Deus diversa produxit, et quomodo pluralitas rerum causata est

Caput 73. De diversitate rerum, gradu et ordine

Caput 74. Quomodo res creatae quaedam plus habent de potentia, minus de actu, quaedam e converso

Caput 75. Quod quaedam sunt substantiae intellectuales, quae immateriales dicuntur

Caput 76. Quomodo tales substantiae sunt arbitrio liberae

Caput 77. Quod in eis est ordo et gradus secundum perfectionem naturae

Caput 78. Qualiter est in eis ordo et gradus in intelligendo

Caput 79. Quod substantia per quam homo intelligit, est infima in genere substantiarum intellectualium

Caput 80. De differentia intellectus, et modo intelligendi

Caput 81. Quod intellectus possibilis in homine accipit formas intelligibiles a rebus sensibilibus

Caput 82. Quod homo indiget potentiis sensitivis ad intelligendum

Caput 83. Quod necesse est ponere intellectum agentem

Caput 84. Quod anima humana est incorruptibilis

Caput 85. De unitate intellectus possibilis

Caput 86. De intellectu agente, quod non est unus in omnibus

Caput 87. Quod intellectus possibilis et agens fundantur in essentia animae

Caput 88. Qualiter istae duae potentiae conveniant in una essentia animae

Caput 89. Quod omnes potentiae in essentia animae radicantur

Caput 90. Quod unica est anima in uno corpore

Caput 91. Rationes quae videntur probare quod in homine sunt plures animae

Caput 92. Solutio rationum praemissarum

Caput 93. De productione animae rationalis, quod non sit ex traductione

Caput 94. Quod anima rationalis non est de substantia Dei

Caput 95. Quod illa quae dicuntur inesse a virtute extrinseca, sunt immediate a Deo

Caput 96. Quod Deus non agit naturali necessitate, sed a voluntate

Caput 97. Quod Deus in sua actione est immutabilis

Caput 98. Ratio probans motum ab aeterno fuisse, et solutio eius

Caput 99. Rationes ostendentes quod est necessarium materiam ab aeterno creationem mundi praecessisse, et solutiones earum

Caput 100. Quod Deus operatur omnia propter finem

Caput 101. Quod ultimus finis omnium est divina bonitas

Caput 102. Quod divina assimilatio est causa diversitatis in rebus

Caput 103. Quod non solum divina bonitas est causa rerum, sed etiam omnis motus et operationis

Caput 104. De duplici potentia, cui in rebus respondet duplex intellectus, et quis sit finis intellectualis creaturae

Caput 105. Quomodo finis ultimus intellectualis creaturae est Deum per essentiam videre, et quomodo hoc possit

Caput 106. Quomodo naturale desiderium quiescit ex divina visione per essentiam, in qua beatitudo consistit

Caput 107. Quod motus in Deum ad beatitudinem consequendam assimilatur motui naturali, et quod beatitudo est in actu intellectus

Caput 108. De errore ponentium felicitatem in creaturis

Caput 109. Quod solus Deus est bonus per essentiam, creaturae vero per participationem

Caput 110. Quod Deus non potest suam bonitatem amittere

Caput 111. Quod creatura possit deficere a sua bonitate

Caput 112. Quomodo deficiunt a bonitate secundum suas operationes

Caput 113. De duplici principio actionis, et quomodo aut in quibus potest defectus esse

Caput 114. Quid nomine boni vel mali intelligatur in rebus

Caput 115. Quod impossibile est esse aliquam naturam malum

Caput 116. Qualiter bonum et malum sunt differentiae entis, et contraria, et genera contrariorum

Caput 117. Quod nihil potest esse essentialiter malum, vel summe, sed est corruptio alicuius boni

Caput 118. Quod malum fundatur in bono sicut in subiecto

Caput 119. De duplici genere mali

Caput 120. De triplici genere actionis, et de malo culpae

Caput 121. Quod aliquod malum habet rationem poenae, et non culpae

Caput 122. Quod non eodem modo omnis poena contrariatur voluntati

Caput 123. Quod omnia reguntur divina providentia

Caput 124. Quod Deus per superiores creaturas regit inferiores

Caput 125. Quod inferiores substantiae intellectuales reguntur per superiores

Caput 126. De gradu et ordine Angelorum

Caput 127. Quod per superiora corpora, inferiora, non autem intellectus humanus, disponuntur

Caput 128. Quomodo intellectus humanus perficitur mediantibus potentiis sensitivis, et sic indirecte subditur corporibus caelestibus

Caput 129. Quod solus Deus movet voluntatem hominis, non res creata

Caput 130. Quod Deus omnia gubernat, et quaedam movet mediantibus causis secundis

Caput 131. Quod Deus omnia disponit immediate, nec diminuit suam sapientiam

Caput 132. Rationes quae videntur ostendere quod Deus non habet providentiam de particularibus

Caput 133. Solutio praedictarum rationum

Caput 134. Quod Deus solus cognoscit singularia futura contingentia

Caput 135. Quod Deus omnibus adest per potentiam, essentiam et praesentiam, et omnia immediate disponit

Caput 136. Quod soli Deo convenit miracula facere

Caput 137. Quod dicantur esse aliqua casualia et fortuita

Caput 138. Utrum fatum sit aliqua natura, et quid sit

Caput 139. Quod non omnia sunt ex necessitate

Caput 140. Quod divina providentia manente, multa sunt contingentia

Caput 141. Quod divinae providentiae certitudo non excludit mala a rebus

Caput 142. Quod non derogat bonitati Dei, quod mala permittat

Caput 143. Quod Deus specialiter homini providet per gratiam

Caput 144. Quod Deus per dona gratuita remittit peccata, quae etiam gratiam interimunt

Caput 145. Quod peccata non sunt irremissibilia

Caput 146. Quod solus Deus potest remittere peccata

Caput 147. De quibusdam articulis fidei qui sumuntur penes effectus divinae gubernationis

Caput 148. Quod omnia sunt facta propter hominem

Caput 149. Quis est ultimus finis hominis

Caput 150. Quomodo homo ad aeternitatem pervenit ut ad consummationem

Caput 151. Quomodo ad perfectam beatitudinem animae rationalis oportet eam corpori reuniri

Caput 152. Quomodo separatio animae a corpore sit secundum naturam, et quomodo contra naturam

Caput 153. Quod anima omnino idem corpus resumet, et non alterius naturae

Caput 154. Quod resumet idem numero corpus sola Dei virtute

Caput 155. Quod non resurgemus ad eundem modum vivendi

Caput 156. Quod post resurrectionem usus cibi et generationis cessabunt

Caput 157. Quod tamen omnia membra resurgent

Caput 158. Quod non resurgent cum aliquo defectu

Caput 159. Quod resurgent solum quae sunt de veritate naturae

Caput 160. Quod Deus omnia supplebit in corpore reformato, aut quidquid deficiet de materia

Caput 161. Solutio ad quaedam quae obiici possunt

Caput 162. Quod resurrectio mortuorum in articulis fidei exprimitur

Caput 163. Qualis erit resurgentium operatio

Caput 164. Quod Deus per essentiam videbitur, non per similitudinem

Caput 165. Quod videre Deum est summa perfectio et delectatio

Caput 166. Quod omnia videntia Deum confirmata sunt in bono

Caput 167. Quod corpora erunt omnino obedientia animae

Caput 168. De dotibus corporum glorificatorum

Caput 169. Quod homo tunc innovabitur, et omnis creatura corporalis

Caput 170. Quae creaturae innovabuntur, et quae manebunt

Caput 171. Quod corpora caelestia cessabunt a motu

Caput 172. De praemio hominis secundum eius opera, vel miseria

Caput 173. Quod praemium hominis est post hanc vitam, et similiter miseria

Caput 174. In quo est miseria hominis quantum ad poenam damni

Caput 175. Quod peccata mortalia non dimittuntur post hanc vitam, sed bene venialia

Caput 176. Quod corpora damnatorum erunt passibilia et tamen integra, et sine dotibus

Caput 177. Quod corpora damnatorum, licet passibilia, erunt tamen incorruptibilia

Caput 178. Quod poena damnatorum est in malis ante resurrectionem

Caput 179. Quod poena damnatorum est in malis tam spiritualibus, quam corporalibus

Caput 180. Utrum anima possit pati ab igne corporeo

Caput 181. Quod post hanc vitam sunt quaedam purgatoriae poenae non aeternae, ad implendas poenitentias de mortalibus non impletas in vita

Caput 182. Quod sunt aliquae poenae purgatoriae etiam venialium

Caput 183. Utrum aeternam poenam pati repugnet iustitiae divinae, cum culpa fuerit temporalis

Caput 184. Quod praedicta conveniunt etiam aliis spiritualibus substantiis, sicut animabus

Caput 185. De fide ad humanitatem Christi

Caput 186. De praeceptis datis primo homini, et eius perfectione in primo statu

Caput 187. Quod ille perfectus status nominabatur originalis iustitia, et de loco in quo homo positus est

Caput 188. De ligno scientiae boni et mali, et primo hominis praecepto

Caput 189. De seductione Diaboli ad Evam

Caput 190. Quid fuit inductivum mulieris

Caput 191. Quomodo pervenit peccatum ad virum

Caput 192. De effectu sequente culpam quantum ad rebellionem virium inferiorum rationi

Caput 193. Quomodo fuit poena illata quantum ad necessitatem moriendi

Caput 194. De aliis defectibus qui consequuntur in intellectu et voluntate

Caput 195. Quomodo isti defectus derivati sunt ad posteros

Caput 196. Utrum defectus originalis iustitiae habeat rationem culpae in posteris

Caput 197. Quod non omnia peccata traducuntur in posteros

Caput 198. Quod meritum Adae non profuit posteris ad reparationem

Caput 199. De reparatione humanae naturae per Christum

Caput 200. Quod per solum Deum incarnatum debuit natura reparari

Caput 201. De aliis causis incarnationis filii Dei

Caput 202. De errore Photini circa incarnationem filii Dei

Caput 203. Error Nestorii circa incarnationem et eius improbatio

Caput 204. De errore Arii circa incarnationem et improbatio eius

Caput 205. De errore Apollinaris circa incarnationem et improbatio eius

Caput 206. De errore Eutychetis ponentis unionem in natura

Caput 207. Contra errorem Manichaei dicentis, Christum non habuisse verum corpus, sed phantasticum

Caput 208. Quod Christus verum corpus habuit, non de caelo, contra Valentinum

Caput 209. Quae sit sententia fidei circa incarnationem

Caput 210. Quod in ipso non sunt duo supposita

Caput 211. Quod in Christo est unum tantum suppositum et est una tantum persona

Caput 212. De his quae dicuntur in Christo unum vel multa

Caput 213. Quod oportuit Christum esse perfectum in gratia et sapientia veritatis

Caput 214. De plenitudine gratiae Christi

Caput 215. De infinitate gratiae Christi

Caput 216. De plenitudine sapientiae Christi

Caput 217. De materia corporis Christi

Caput 218. De formatione corporis Christi, quae non est ex semine

Caput 219. De causa formationis corporis Christi

Caput 220. Expositio articuli in symbolo positi de conceptione et nativitate Christi

Caput 221. Quod conveniens fuit Christum nasci ex virgine

Caput 222. Quod beata virgo sit mater Christi

Caput 223. Quod spiritus sanctus non sit pater Christi

Caput 224. De sanctificatione matris Christi

Caput 225. De perpetua virginitate matris Christi

Caput 226. De defectibus assumptis a Christo

Caput 227. Quare Christus mori voluit

Caput 228. De morte crucis

Caput 229. De morte Christi

Caput 230. Quod mors Christi fuit voluntaria

Caput 231. De passione Christi quantum ad corpus

Caput 232. De passibilitate animae Christi

Caput 233. De oratione Christi

Caput 234. De sepultura Christi

Caput 235. De descensu Christi ad Inferos

Caput 236. De resurrectione et tempore resurrectionis Christi

Caput 237. De qualitate Christi resurgentis

Caput 238. Quomodo convenientibus argumentis Christi resurrectio demonstratur

Caput 239. De duplici vita reparata in homine per Christum

Caput 240. De duplici praemio humiliationis, scilicet resurrectione et ascensione

Caput 241. Quod Christus secundum naturam humanam iudicabit

Caput 242. Quod ipse omne iudicium dedit filio suo, qui horam scit iudicii

Caput 243. Utrum omnes iudicabuntur, an non

Caput 244. Quod non erit examinatio in iudicio quia ignoret, et de modo et loco

Caput 245. Quod sancti iudicabunt

Caput 246. Quomodo distinguuntur articuli de praedictis