|
1. Ex his autem quae supra ostensa sunt, ulterius probari potest
quod in Deo non est aliud essentia vel quidditas quam suum esse.
2. Ostensum est enim supra aliquid esse quod per se necesse est
esse, quod Deus est. Hoc igitur esse quod necesse est, si est
alicui quidditati quae non est quod ipsum est, aut est dissonum illi
quidditati seu repugnans, sicut per se existere quidditati albedinis:
aut ei consonum sive affine, sicut albedini esse in alio. Si primo
modo, illi quidditati non conveniet esse quod est per se necesse:
sicut nec albedini per se existere. Si autem secundo modo, oportet
quod vel esse huiusmodi dependeat ab essentia; vel utrumque ab alia
causa; vel essentia ab esse. Prima duo sunt contra rationem eius quod
est per se necesse-esse: quia, si ab alio dependet, iam non est
necesse esse. Ex tertio vero sequitur quod illa quidditas
accidentaliter adveniat ad rem quae per se necesse est esse: quia omne
quod sequitur ad esse rei, est ei accidentale. Et sic non erit eius
quidditas. Deus igitur non habet essentiam quae non sit suum esse.
3. Sed contra hoc potest dici quod illud esse non absolute dependet
ab essentia illa, ut omnino non sit nisi illa esset: sed dependet
quantum ad coniunctionem qua ei coniungitur. Et sic illud esse per se
necesse est, sed ipsum coniungi non per se necesse est.
4. Haec autem responsio praedicta inconvenientia non evadit. Quia
si illud esse potest intelligi sine illa essentia, sequetur quod illa
essentia accidentaliter se habet ad illud esse. Sed id quod est per se
necesse-esse est illud esse. Ergo illa essentia se habet
accidentaliter ad id quod est per se necesse esse. Non ergo est
quidditas eius. Hoc autem quod est per per se necesse-esse, est
Deus. Non igitur illa est essentia Dei, sed aliqua essentia Deo
posterior. Si autem non potest intelligi illud esse sine illa
essentia, tunc illud esse absolute dependet ab eo a quo dependet
coniunctio sua ad essentiam illam. Et sic redit idem quod prius.
5. Item. Unumquodque est per suum esse. Quod igitur non est suum
esse, non est per se necesse-esse. Deus autem est per se
necesse-esse. Ergo Deus est suum esse.
6. Amplius. Si esse Dei non est sua essentia, non autem pars eius
esse potest, cum essentia divina sit simplex, ut ostensum est,
oportet quod huiusmodi esse sit aliquid praeter essentiam eius. Omne
autem quod convenit alicui quod non est de essentia eius, convenit ei
per aliquam causam: ea enim quae per se non sunt unum, si
coniungantur, oportet per aliquam causam uniri. Esse igitur convenit
illi quidditati per aliquam causam. Aut igitur per aliquid quod est de
essentia illius rei, sive per essentiam ipsam, aut per aliquid aliud.
Si primo modo, essentia autem est secundum illud esse, sequitur quod
aliquid sit sibi ipsi causa essendi. Hoc autem est impossibile: quia
prius secundum intellectum est causam esse quam effectum; si ergo
aliquid sibi ipsi esset causa essendi, intelligeretur esse antequam
haberet esse, quod est impossibile:- nisi intelligatur quod aliquid
sit sibi causa essendi secundum esse accidentale, quod esse est
secundum quid. Hoc enim non est impossibile: invenitur enim aliquod
ens accidentale causatum ex principiis sui subiecti, ante quod esse
intelligitur esse substantiale subiecti. Nunc autem non loquimur de
esse accidentali, sed de substantiali. Si autem illi conveniat per
aliquam aliam causam; omne autem quod acquirit esse ab alia causa, est
causatum, et non est causa prima; Deus autem est prima causa non
habens causam, ut supra demonstratum est: igitur ista quidditas quae
acquirit esse aliunde, non est quidditas Dei. Necesse est igitur
quod Dei esse quidditas sua sit.
7. Amplius. Esse actum quendam nominat: non enim dicitur esse
aliquid ex hoc quod est in potentia, sed ex eo quod est in actu. Omne
autem cui convenit actus aliquis diversum ab eo existens, se habet ad
ipsum ut potentia ad actum: actus enim et potentia ad se invicem
dicuntur. Si ergo divina essentia est aliud quam suum esse, sequitur
quod essentia et esse se habeant sicut potentia et actus. Ostensum est
autem in Deo nihil esse de potentia, sed ipsum esse purum actum. Non
igitur Dei essentia est aliud quam suum esse.
8. Item. Omne illud quod non potest esse nisi concurrentibus
pluribus, est compositum. Sed nulla res in qua est aliud essentia et
aliud esse, potest esse nisi concurrentibus pluribus, scilicet
essentia et esse. Ergo omnis res in qua est aliud essentia et aliud
esse, est composita. Deus autem non est compositus, ut ostensum
est. Ipsum igitur esse Dei est sua essentia.
9. Amplius. Omnis res est per hoc quod habet esse. Nulla igitur
res cuius essentia non est suum esse, est per essentiam suam, sed
participatione alicuius, scilicet ipsius esse. Quod autem est per
participationem alicuius, non potest esse primum ens: quia id quod
aliquid participat ad hoc quod sit, est eo prius. Deus autem est
primum ens, quo nihil est prius. Dei igitur essentia est suum esse.
10. Hanc autem sublimem veritatem Moyses a domino est edoctus, qui
cum quaereret a domino, Exod. 3 dicens: si dixerint ad me filii
Israel, quod nomen eius? Quid dicam eis? Dominus respondit: ego
sum qui sum. Sic dices filiis Israel: qui est misit me ad vos,
ostendens suum proprium nomen esse qui est. Quodlibet autem nomen est
institutum ad significandum naturam seu essentiam alicuius rei. Unde
relinquitur quod ipsum divinum esse est sua essentia vel natura.
11. Hanc etiam veritatem Catholici doctores professi sunt. Ait
namque Hilarius, in libro de Trin.: esse non est accidens Deo,
sed subsistens veritas, et manens causa, et naturalis generis
proprietas. Boetius etiam dicit, in libro de Trin., quod divina
substantia est ipsum esse et ab ea est esse.
|
|
