|
1. Ex praemissis autem restat ostendere quod non est necessarium res
creatas ab aeterno fuisse.
2. Si enim creaturarum universitatem, vel quamcumque unam
creaturam, necesse est esse, oportet quod necessitatem istam habeat ex
se, vel ex alio. Ex se quidem eam habere non potest. Ostensum est
enim supra quod omne ens oportet esse a primo ente. Quod autem non
habet esse a se, impossibile est quod necessitatem essendi a se
habeat: quia quod necesse est esse, impossibile est non esse; et sic
quod de se habet quod sit necesse-esse, de se habet quod non possit
esse non ens; et per consequens, quod non sit non ens; et ita quod
sit ens. Si autem haec necessitas creaturae est ab alio, oportet quod
sit ab aliqua causa quae sit extrinseca: quia quicquid accipiatur
intrinsecum creaturae, habet esse ab alio. Causa autem extrinseca est
vel efficiens, vel finis. Ex efficiente vero sequitur quod effectum
necesse sit esse, per hoc quod agentem necesse est agere: per actionem
enim agentis effectus a causa efficiente dependet. Si igitur agentem
non necesse sit agere ad productionem effectus, nec effectum necesse
est esse absolute. Deus autem non agit ex aliqua necessitate ad
creaturarum productionem, ut supra ostensum est. Non est igitur
absolute necesse creaturam esse necessitate pendente a causa
efficiente. Similiter nec necessitate pendente a causa finali. Ea
enim quae sunt ad finem, necessitatem a fine non recipiunt nisi
secundum quod finis sine eis vel non potest esse, sicut conservatio
vitae sine cibo; vel non ita bene esse, sicut iter sine equo. Finis
autem divinae voluntatis, ex qua res in esse processerunt, non potest
aliud esse quam sua bonitas, ut in primo ostensum est. Quae quidem a
creaturis non dependet: nec quantum ad esse, cum sit per se
necesse-esse; nec quantum ad bene esse, cum sit secundum se perfecta
simpliciter; quae omnia supra ostensa sunt. Non est igitur creaturam
esse absolute necessarium. Nec igitur necessarium est ponere creaturam
semper fuisse.
3. Adhuc. Quod est ex voluntate, non est absolute necessarium,
nisi forte quando voluntatem hoc velle est necessarium. Deus autem non
per necessitatem naturae, sed per voluntatem producit creaturas in
esse, ut probatum est: nec ex necessitate vult creaturas esse, ut in
primo ostensum est. Non igitur est absolute necessarium creaturam
esse. Neque ergo necessarium est eas semper fuisse.
4. Amplius. Ostensum est supra quod Deus non agit aliqua actione
quae sit extra ipsum, quasi ab ipso exiens et in creaturam terminata,
sicut calefactio exit ab igne et terminatur in ligna: sed eius velle
est eius agere; et hoc modo sunt res, secundum quod Deus vult eas
esse. Sed non est necessarium quod Deus velit creaturam semper
fuisse: cum etiam non sit necessarium Deum velle quod creatura sit
omnino, ut in primo ostensum est. Non igitur est necessarium quod
creatura semper fuerit.
5. Item. Ab agente per voluntatem non procedit aliquid ex
necessitate nisi per rationem alicuius debiti. Ex nullo autem debito
Deus creaturam producit, si absolute universalis creaturae productio
consideretur, ut supra ostensum est. Non igitur ex necessitate Deus
creaturam producit. Nec igitur necessarium est, si Deus sempiternus
est, quod creaturam ab aeterno produxerit.
6. Praeterea. Ostensum est supra quod absoluta necessitas in rebus
creatis non est per ordinem ad primum principium quod per se necesse est
esse, scilicet Deum, sed per ordinem ad alias causas, quae non sunt
per se necesse-esse. Necessitas autem ordinis ad id quod non est per
se necesse esse, non cogit aliquid semper fuisse: sequitur enim, si
aliquid currit, quod moveatur; non tamen necesse est quod semper motum
fuerit, quia ipsum currere non est per se necessarium. Nihil ergo
cogit creaturas semper fuisse.
|
|
