Caput 16

Ecce summa beatitudo summi beati ordinis triplici proprietate terminati, ut pater a nullo; ex ipso solo pleno, beato Deo unus plenus, beatus uiuens nascatur Deus filius; et de amborum natura, uiuente usia, plenus et perfectus, beatus et indissolubilis, uiuus spiretur spiritus. Et sicut in Trinitate non sunt plures proprietates nisi ut sit sapiens sapienter loquens sapientem generans logon et uere beate uiuens spirans spiramen uite, ita et fidei Catholice diuini patres Niceni, terminantes dogmata ipsius fidei, sub anathemate mandauerunt ut nulli creature celesti et humane, nulli preeminenti in Ecclesia Dei Christi liceat ultra hos terminos paternos, scrutando Scripturas uel docendo in populo, de supradicto ordine trino diuino inconfuso aliquid credere uel dogmatizare. Quod Arriomanite stimulati a Diabolo pretergredientes, anathema paternum ut preuaricatores meruerunt. Quos rogo ut tu deuites, o frater Serapion; littera enim ipsi occisi pocula mortis aliis propinare festinant; que littera ueteris et noue legis communis est possessio ipsis hereticis Iudeis et orthodoxis, cui non est standum quia neque hereticis et Iudeis per eam mortuis est communicandum. Sola enim paterna diffinitio dicti Concilii, emuncta a spiritu et non littera, est unica et uera possessio orthodoxorum sequentium sanctos patres imitatores apostolorum et prophetarum. Non in littera sed in spiritu, per omnia eorum imbibentes spiritum sub eorum littera uelatum, supradictam fidem de coessentiali Trinitate et de Deo saluatore Emanuele, coessentiali patri in deitate et consortiali nobis in natura humana, concepto et nato de deifusiua et Deigenitiua matre uirgine, exponentes toti mundo tradiderunt. Quam fidem non ratio humana nec inanis philosophia Atheniensis nec figmenta Arriomanitarum in dictis patribus adinuenit, sed solus communis patris et filii (spiritus) in quem blasphemant heretici ipsis reuelauit patribus et per ipsos toti tradidit mundo, ut ait coriphea, id est uerticalis petra Petrus beatus: de qua salute exquisierunt atque scrutati sunt prophete; et infra: quibus reuelatum est quia non sibi ipsis, nobis autem ministrabant ea que nunc annuntiata sunt nobis per eos qui euangelizauerunt nobis, spiritu sancto misso de celo. Ac si dicat: fidem dederunt salutis non per scientiam humanam sed per spiritum sanctum. Et beatus Paulus, spongia sitibunda imbibitiua dulcoris diuini et roratiua super faciem Ecclesie omnium gentium, ex persona omnium patrum supradicte sancte fidei loquitur dicens: ego, fratres, cum uenissem ad uos, ueni non (in) sublimitate sermonis aut in sublimitate humane sapientie annuntians uobis testimonium Christi, id est fidem que de Christo est; et infra: et sermo meus et predicatio mea non in persuasibilibus humane sapientie uerbis, sed in ostensione spiritus et uirtutis Dei, ut fides uestra non sit in sapientia hominum, sed in uirtute spiritus sancti. Sapientiam loquimur inter perfectos: sapientiam uero non huius seculi, neque principum huius seculi qui destruuntur, id est Aristotelis et sapientum huius mundi quos imitantur garruli heretici, sed loquimur Dei sapientiam in misterio, que abscondita est, quam ante determinauit Deus ante secula in gloriam nostram, quam nemo principum huius seculi cognouit. Et infra: nobis autem Deus reuelauit per spiritum suum; et infra: nos autem non spiritum huius mundi sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus que a Deo donata sunt nobis; que et loquimur non in doctis humane sapientie uerbis sed in doctrina spiritus. Et post pauca: quis enim cognouit sensum domini? Nos autem sensum Christi, id est spiritum Christi, habemus. Dixit supra: spiritum qui a Deo est accepimus, et: sensum Christi habemus; equidem patris et filii unum dicit sensum, id est spiritum. Quem non habent Arriomanite, ideo quia in eum blasphemant; nemo enim potest dicere dominum Ihesum nisi in spiritu sancto, id est nemo habet dominum Ihesum Christum nisi habeat spiritum eius; sicut nec patrem habet aliquis nisi habeat filium (et) spiritum eius - quem enim ordinem habet spiritus ad filium, eundem ordinem et eandem naturam habet filius ad patrem -, hunc spiritum scilicet qui ducit ad filium, a quo habet et patrem et dicit dominum Ihesum, quem qui non recipit a filio homousion ei, id est coessentialem, necesse est (in) filium blasphemare necnon et in patrem. Equidem nempe sicut pater non potuit creare creaturas nisi per logon, et deificandis creaturis se non potest communicare nisi per eundem logon sibi homousion, ita et filius Deus in alia uirtute creare non potuit nisi in suo spiritu; et deificandis participibus suis se participare per creatam naturam omnino non potest nisi per eundem suum uiuificum et deificum, quem ex sua beata usia sanctum dominum spirat, spiritum sibi sempiternaliter homousion. Est enim moris imperatoris et ius tenet uniuersorum, ut per bullam et caracterem sue imaginis imperator ipse et quilibet in suis litteris omnibus se opprimat, et que per litteras mandat obseruanda confirmet; sic et pater per filium suam imaginem electis communicat, et eisdem Deus filius per suum spiritum sanctum tamquam per ueram et naturalem suam imaginem se totum participat. Hunc spiritum sanctum a filio et eidem homousion te recepisse in supradictam fidem dictorum patrum Nicenorum et in eo manere credo, o sancte consacerdos. Et nunc rogo ut in ipso perseuerans ad filium cuius est a mundo transducaris, et in filio patrem cuius est ipse hereditatem capias sempiternam.